Imam Bukhari : 41
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا امْرَأَةٌ قَالَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ فُلَانَةُ تَذْكُرُ مِنْ صَلَاتِهَا قَالَ مَهْ عَلَيْكُمْ بِمَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَمَلُّ اللَّهُ حَتَّى تَمَلُّوا وَكَانَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيْهِ مَادَامَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ
A fala moxo bE [Muhammad bin Al Mutsanna] a fala nE, a fala moxo bE [Yahya] kelife [Hisham] a fala nE, a fala [n baba] n bE kelife [Aisyah] a Annabi fa a yire a nun ginE gbEtE nan nu na a fEma, na xanbi Annabi a maxOrin: yi nan a ra? Aisyah naxa a yaabi: 'fulah', na xanbi a naxa a xa sali xa fe fala. Na kui, Annabi Sallallahu Alaihi Wasallam naxa a fala: 'wo xa fe lu na wo mu nOma naxan sara de, Ala xa fe ra, Ala mu taganma fo wo yEtE xa tagan, a nun diinE naxan ra fan a bE a naxan nabama tEmui birin.
Imam Bukhari : 42
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ شَعِيرَةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ بُرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِيمَانٍ مَكَانَ مِنْ خَيْرٍ
A bara a fala moxo bE [Muslim bin Ibrahim] a fala nE, a bara a fala moxo bE [Hisyam] a fala nE, a bara a fala moxo bE [Qotadah] kelife [Anas] kelife Annabi sallallaahu alaihi Wasallam ma, a naxɛ: 'A fama nE keride yahannama naxan a falama ala yo mu na fo Ala a nun a bOgnE kui fe fangni na a kui alo millet. A man fama nE keride yahannama naxan a falama a ala yo mu na fo Ala, naxan fangni na a bOgnE kui alo sansi xOri. A man fama nE keride yahannama naxan a falama a ala yo mu na fo ala, a bOgnE kui fe fangni na a kui alo mustardi sansi. Abu Abdullah naxa a fala; [Aban] naxa a fala; A bara a fala moxo bE [Qotadah] A bara a fala moxo bE [Anas] kelife namiɲɔnmɛ ra, a naxɛ. A nun danxaniya wOyEn yi hadisi kui a masara wOyEn fangni nan na.
Imam Bukhari : 43
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ سَمِعَ جَعْفَرَ بْنَ عَوْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْيَهُودِ قَالَ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ أَيُّ آيَةٍ قَالَ{ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }قَالَ عُمَرُ قَدْ عَرَفْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَائِمٌ بِعَرَفَةَ يَوْمَ جُمُعَةٍ
A bara a fala moxo bE [Al Hasan bin Ash Shabbah] a bara [Ja'far bin 'Aun] mE; A bara a fala moxo bE [Abu Al 'Umais], a bara a fala moxo bE [Qais bin Muslim] kelife [Thariq bin Shihab] kelife [Umar bin Al Khaththab]; Yuwifi xamE nde nu na na xan a fala: 'O Amirul Mu'minin, sEbEli nde na i xa buki kui i naxan xaran, xa na sEbEli nu bara mini moxo juifee bE, moxo nu a findima nE - lOxE naxan ma sEbEli minixi - malabui lOxE -'ied-. Na kui, Umar bin Al Khaththab naxa a fala: 'Na sEbEli mundun na?' -Yuwifi- naxa a fala: 'To n bara wo xa diinE kamali wo bE, n bara n ma dubae rakamali wo bE, n bara tin a ra a diinE xa findi diinE ra wo bE'. -QS. Al Maidah verse 3-. Na kui, Umar bin Al Khaththab naxa a yabi: 'Won a kolon na lOxE nun yire naxan ma yi ayat nu bara mini Annabi ma, a findixi juma lOxE nan na, a nu na Arafah.
Imam Bukhari : 44
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرَ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ
A falaxi moxo bE [Ismail] A falaxi n bE [Malik bin Anas] kelife a xamE - [Abu Suhail bin Malik] - kelife [a baba], a naxa a mE [Thalhah bin Ubaidullah] a falafe ra: Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam mixi nde faxi Najed mixie yire a xunxure rafelen xi a xui itexi ra kOnO a mu nu nOma a faxamude a nu wama naxan xOn, han a naxa a maso -Annabi ra- na xanbi a naxa Islam xa fe maxOrin, Annabi naxa a yabi: 'Wo sali suli suli kOE nun kOE'. Na mixi naxa a fala: 'fe gbEtE na n tan fOxOra'. Annabi sallallahu alaihi wasallam naxa a yabi: 'fe yo mu na fo thathawu' -sunnat-'. Rasulullah Salallahu Alaihi Wasallam naxa a fala: 'A nun sunbufe Ramadlan'. Na mixi man naxa a ma xOxun: 'fe gbEtE na n tan fOxOra'. Rasulullah Salallahu Alaihi Wasallam naxa a yabi: 'fe yo mu na fo thathawu' -sunnat-'. Na xanbi, Rasulullah Salalahu Alaihi Wasallam naxa a fala: 'Zakat': Na mixi naxa a fala: 'fe gbEtE na n bE na xanbi'. Rasulullah Salallahu Alaihi Wasallam naxa a yabi: 'fe yo mu na fo thathawu' -sunnat-'. Talhah bin Ubaidullah naxa a fala: Na xanbi xamE naxa siga a falafe ra: 'Ala xa fe ra, n mu a xun masama xa na mu a ragoroma'. Na kui, Rasulullah Salallahu Alaihi Wasallam naxa a fala: 'A fama nE sEwa de xa a na raba tinxin gni kui'.
Imam Bukhari : 45
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِيٍّ الْمَنْجُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ الْحَسَنِ وَمُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّبَعَ جَنَازَةَ مُسْلِمٍ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا وَكَانَ مَعَهُ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهَا وَيَفْرُغَ مِنْ دَفْنِهَا فَإِنَّه يَرْجِعُ مِنْ الْأَجْرِ بِقِيرَاطَيْنِ كُلُّ قِيرَاطٍ مِثْلُ أُحُدٍ وَمَنْ صَلَّى عَلَيْهَا ثُمَّ رَجَعَ قَبْلَ أَنْ تُدْفَنَ فَإِنَّهُ يَرْجِعُ بِقِيرَاطٍتَابَعَهُ عُثْمَانُ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
A falaxi moxo bE [Ahmad bin Abdullah bin Ali Al Manjufi] a fala nE, a falaxi moxo bE [Rauh] a fala nE, a falaxi moxo bE ['Auf] kelife [Al Hasan] a nun [Muhammad] kelife [Abu Hurairah], a Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam nu bara a fala: 'Naxan na mixi fate ma naxan na musulumi fate ma, a laxi a ra sare nan a ra a nun a na fure sEti ma han a xa sali raba a nun a ragatafe gEgEn, na xanbi a gbilen ma a xOnE a nun qiroth firin, qiroth keren keren ma lan Uhud geya nan ma. Naxan na sali raba a fa siga a xOnE beenun a xa ragata, a fama nE gbilen de a xOn ma qiroth keren nan na. Hadith mOdEli naxan yi ki a falaxi [Uthman Al Mu`adzin] nan ma, a naxElE; a falaxi nE ['Auf] kelife [Muhammad] kelife [Abu Hurairah] kelife Annabi sallallahu alaihi wasallam.
Imam Bukhari : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زُبَيْدٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍعَنْ الْمُرْجِئَةِ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ
A falaxi moxo bE [Muhammad bin 'Ar'arah] a fala nE, a falaxi moxo bE [Syubah] kelife [Zubaid] a fala nE: N naxa [Abu Wa'il] maxOrin Murji`ah xa fe ra, a naxa a yabi: A falaxi nE n bE [Abdullah] a Annabi sallaahu alai Wasallam a fala nE: kufr'.
Imam Bukhari : 47
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يُخْبِرُ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ إِنِّي خَرَجْتُ لِأُخْبِرَكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ وَإِنَّهُ تَلَاحَى فُلَانٌ وَفُلَانٌ فَرُفِعَتْ وَعَسَى أَنْ يَكُونَ خَيْرًا لَكُمْ الْتَمِسُوهَا فِي السَّبْعِ وَالتِّسْعِ وَالْخَمْسِ
A bara a fala moxo bE [Qutaibah bin Said] A bara a fala moxo bE [Ismail bin Ja'far] kelife [Humaid], a bara a fala n bE [Anas bin Malik] a fala nE, a bara a fala n bE ['Ubadah bin Ash Shamit], a Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam mini nE Lailatul Qodar xa fe tagi ra, na xanbi musulumi firin nu na e bore tagi. Na kui, Annabi sallallahu alaihi wasallam naxa a fala: 'N faxi n xa Lailatul Qodar tagi raba wo bE, kOnO na nun na, na nun na nan e bore tagi wOyEn han a dOxO de -Lailatul Qodar-, a nun laxi a ra a fama nE fisade wo bE, wo xa a fen -Lailatul Qodar- lOxE senni nde, a nun lOxE suli.
Imam Bukhari : 48
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَارِزًا يَوْمًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَبِلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ قَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُخْبِرُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْإِبِلِ الْبُهْمُ فِي الْبُنْيَانِ فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ }الْآيَةَ ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَالَ رُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ يُعَلِّمُ النَّاسَ دِينَهُمْقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ جَعَلَ ذَلِك كُلَّهُ مِنْ الْإِيمَانِ
A falaxi moxo bE [Musaddad] a fala nE, A bara a fala moxo bE [Ismail bin Ibrahim] a fala moxo bE [Abu Hayyan At Taimi] kelife [Abu Zur'ah] kelife [Abu Hurairah] a fala nE; na Annabi Sallalah Alaihi Wasallam lOxE keren mini nE a bore bE, na xanbi malekE Jibril Alaihi Salam naxa fa naxan maxOrin: 'Danxaniya nanse ra?' Annabi Sallallahu Alaihi Wasallam naxa a yabi: 'danxaniya nan a ra wo laxi Ala ra, a xa malekEe, a xa bukie, wo nun a xa malan bore, a xa x sae, a nun wo laxi marakeli lOxE ra'. -Jibril Alaihis salam- naxa a fala: 'Islam nanse ra?' Annabi Sallallahu Alaihi Wasallam naxa a yaabi: 'Islam nan a ra wo xa Ala batu, wo naxa sese raso a ra, wo xa sali raba, wo xa zakat fi, wo xa sunbu ramadlan kike kui'. -Jibril Alaihis salam- naxa a fala: 'Ihsan nanse ra?' Annabi sallallaahu alaihi wasallam naxa a yabi: 'wo Ala batuma alo wo a toxi nE, xa wo mu a toxi, a wo toxi nE'. -Jibril Alaihis wo xa sali- a man naxa a fala: 'kiiti lOxE fama lOxE mundun?' Annabi sallallahu alaihi wasallam naxa a yaabi: 'Naxee maxOrin xi na fe ma e mu a kolon dangi mixie ra naxee maxOrinE. Kɔnɔ n xa tɔnxumae yaiba wo bɛ; -na nan nâ-; xa konyi bara a marigi bari, xa yEtE kantEe bara e bore gere banxi tife ra waxati suli bun ma, na waxati mu kolon xi fo ala nan a ra. Na xanbi Annabi Shallallahu Alaihi Wasallam naxa a masen: 'Ala nan gbansan na kiti lOxE kolon fe' -QS. Luqman: 34-. Na dangi xanbi, Jibril Alaihis naxa a xOnE a naxa siga, na xanbi Annabi sallallahu alaihi wasallam naxa a fala; 'wo fa a ra be'. KOnO a boree mu sese to, na nan a ra Annabi naxa a fala; 'A tan nan na GabiriyEli malekE ra naxan fa adamadie yire ala ko a xa e xa diinE xaran'. Abu Abdullah naxE: 'fe birin naxan yaba xi a yi ra a findixi danxaniya nan na.
Imam Bukhari : 49
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّ هِرَقْلَ قَالَ لَهُ سَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ
A fala nE [Ibrahim bin Hamzah] a fala nE, a fala nE [Ibrahim bin Sa'd] kelife [Salih] kelife [Ibn Shihab] kelife [Ubaidillah bin Abdullah] [Abdullah bin Abbas] naxan falaxi a bE, a naxan falaxi; a fala n bE [Abu Sufyan bin Harb] a Heraqlius a fala nE a bE: 'N bara wo maxOrin, e xasabi na tefe xa na mu a na xurunfe? Na kui wo a falama a e gboma, na nan a niyama danxaniya xa gbo han a xa kamali. N man wo maxOrin ma, mixi yo mu na naxan a yEtE ra gbilen ma a xa diinE ma? Na xanbi wo a falama; Xa a mu na, na nan a ra, xa danxaniya bara gbo a man bara gbo mixi bOgnE kui, mixi yo mu xOnOma a ra.
Imam Bukhari : 50
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْحَلَالُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشَبَّهَاتٌ لَا يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ فَمَنْ اتَّقَى الْمُشَبَّهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ كَرَاعٍ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ أَلَا وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى أَلَا إِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي أَرْضِهِ مَحَارِمُهُ أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ
A bara a fala moxo bE [Abu Nuaim] A bara a fala moxo bE [Zakaria] [Amir] naxan falaxi; N bara a mE [An Nu'man bin Basir] a falafe ra; N naxa Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam xui mE a falafe ra: 'naxan halal a masenxi a nun naxan haram a fan a masenxi. Na kui, e firin tagi fe nde na naxan maxOrin xi - naxan mu kolonxi - mixi gbegbe mu a kolon. Na kui mixi yo mixi naxan a yEtE makuya mixi sikE ra a masenxi nE a bara a xa diinE nun a xa binyE ragata. A nun mixi yo mixi naxan birama fe kobi kui, a luxi nE alo xuruse dɛmadonyi naxan a xa xurusee donma geya fari a gaxu ma a xa bira a kui. Wo xa a kolon mangE birin na danxaniyatE nan na, wo xa a kolon ala xa danxaniyatE naxan na a xa bOxi ma a bara naxan na. Wo xa a kolon a fate birin wuli nan na naxan fan, fate fan, xa a kana, fate fan kana. Wo xa a kolon, a tan nan na bOgnE ra.
Imam Bukhari : 51
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ الْقَوْمُ أَوْ مَنْ الْوَفْدُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيكَ إِلَّا فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ وَسَأَلُوهُ عَنْ الْأَشْرِبَةِ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصِيَامُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُعْطُوا مِنْ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ
A falaxi moxo bE [Ali bin Al Ja'di] a fala nE, a falaxi moxo bE [Syubah] kelife [Abu Jamrah] a falafe ra: N nu dOxOxi [Ibn Abbas] yire keren a to n xili n xa dOxO a xa tapi fari a fa a fala n bE: 'I xa lu n yire han n xa n ma naafuli nde fi i ma'. Na kui n naxa lu a yire kike firin, na xanbi n naxa a fala: Abu Qais xa xOnE to fa Annabi sallallaahu alaihi Wasallam tode, a naxa e maxOrin: 'Yi bɔnsɔɛ mundun na, xa na mu a ra nde xa xɛɛra? E naxa a yaabi, ‹Rabiya!› He Shallallahu Alaihi Wasallam naxa a fala: 'Wo xa wo rasE, wo xOnEe, wo xa tinxin gni ra a nun wo naxa nimisa'. Xɛɛrae naxa a fala: Ala xa Mixi Sugandixi, muxu mu nɔma fade i yire fo kike sɛniyɛnxi, barima muxu nun wo tagi, Mudlor bɔnsɔɛ nan na naxee mu danxaniyaxi. Na kui, i xa sariyɛ fiixɛ fi muxu ma muxu xa naxan sa wali kui, muxu xa naxan xaran mixie bɛ muxu xa taa kui, alako muxu xa so ariyanna’. na xanbi e naxa Annabi maxOrin ye min fe ma, na xanbi Annabi naxa fe naani yamari e bE a naxa fe nani tOrO, a naxa e yamari e xa danxaniya Ala keren ma, na xanbi e naxa a maxOrin: 'Wo a kolon danxaniya Ala keren nan na ki?' E naxa a yabi: 'Ala nun a xa Mixi Sugandixi nan a kolon. Annabi sallallaahu alaihi wasallam naxa a yaba: seedeɲɔxɔya ba ala yo mu na fo ala, a nun a muhamadi ala xa xɛɛra nan a ra, a sali rabama, a zakat fima, a sunbuma ramadan kike kui, a man gere soxi suuli nde fima. A nun Annabi sallallahu alaihi wasallam naxa e ratɔn fe naani ma, na nan ya: wo naxa sese min al hantam, ad Dubbaa`, an naqir nun al Muzaffaat. Xa na mu He Shallallahu Alaihi Wasallam naxan xili muqoyyir - naqir mu a ra. Annabi Sallahu Alaihi Wasallam naxa a fala: 'wo xa fe birin mato a nun wo xa a fala wo xa taa mixie bE'.
Imam Bukhari : 52
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ عَنْ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
A falaxi moxo bE [Abdullah bin Maslamah] a falaxi nE, a falaxi moxo bE [Malik] kelife [Yahya bin Said] kelife [Muhammad bin Ibrahim] kelife [Alqamah bin Waqash] kelife [Umar], a Ala xa Mixi Sugandixi Wasallam naxa a fala: 'wali birin fatanxi mixi keren keren ma nan na, a nun - mixi keren keren ma - a nu wama; Naxan wama sigafe Ala nun a xa Mixi Sugandixi xa fe ra, a xa sigafe findima Ala nun a xa Mixi Sugandixi nan na. Naxan wama sigafe a xa bOxi gbEtE ma a wama naxan sOtO fe xa na mu ginE nde xa fe ra a wama naxan dOxO fe, a xa sigafe na nan a ra a wama naxan nabafe.
Imam Bukhari : 53
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ
A falaxi moxo bE [Hajjaj bin Minhal] a fala nE, a falaxi moxo bE [Syubah] a fala nE, a falaxi n bE ['Adi bin Thabit] a fala nE: N bara [Abdullah bin Yazid] mE [Abu Mas'ud] ra Annabi sallallaahu alaihi Wasallam ma, a naxa a fala: 'N na mixi nde ra bama a xa denbaya bE ala ko a xa la a ra a sare fima nE alms'.
Imam Bukhari : 54
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ عَلَيْهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فَمِ امْرَأَتِكَ
A falaxi moxo bE [Al Hakam bin Nafi] a fala nE, a bara a fala moxo bE [Syuaib] kelife [Az Zuhri] a fala nE, a fala n bE [Amir bin Sa'd] kelife [Sa'd bin Abu Waqash] a naxan falaxi, a Ala xa Mixi Sugandixi Wasallam a falaxi nE: 'A nOndi, wo mu wo xa baloe ra bama Ala xa fe ra wo mu wama naxan xOn sare fixi, a nun se nde wo naxan soma wo xa ginE dE kui'.
Imam Bukhari : 55
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ
A falaxi moxo bE [Musaddad] a fala nE, a falaxi moxo bE [Yahya] kelife [Ismail] a fala nE, a falaxi n bE [Qais bin Abu Hazim] kelife [Jarir bin Abdullah] a fala nE: 'N bara n yEtE fi Ala xa Mixi Sugandixi ma ala ko n xa sali raba, n xa zakat fi a nun n xa marasi raba musulumi birin bE'.
Imam Bukhari : 56
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُيَوْمَ مَاتَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَامَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَالْوَقَارِ وَالسَّكِينَةِ حَتَّى يَأْتِيَكُمْ أَمِيرٌ فَإِنَّمَا يَأْتِيكُمْ الْآنَ ثُمَّ قَالَ اسْتَعْفُوا لِأَمِيرِكُمْ فَإِنَّهُ كَانَ يُحِبُّ الْعَفْوَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَشَرَطَ عَلَيَّ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ فَبَايَعْتُهُ عَلَى هَذَا وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ إِنِّي لَنَاصِحٌ لَكُمْ ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَنَزَلَ
A bara a fala moxo bE [Abu An Nu'man] a fala nE, a bara a fala moxo bE [Abu Awanah] kelixi [Ziyad bin 'Alaqah] nan ma; N bara a mE [Jarir bin Abdullah] a falafe ra Al Mughirah bin Syubah to faxa, a to nu tixi a naxa Ala matOxO a man naxa a sEn, a fa a fala: 'A lan ma wo xa gaxu Ala keren nan ya ra wo naxa wo maso a ra, wo xa wo yEtE ragoro a nun wo xa wo yEtE ra goro han mangE gbEtE fama, yakOsi mixi gbEtE fama,' na xanbi a naxa a fala: 'Ala maxandi Tahuhala ma' wo xa yarerati - Al Mughirah -, barima a wama diɲɛ fe. Na xanbi a naxa a fala: 'Amma ba'du, n naxa siga namiɲɔnmɛ yire na xanbi n naxa a fala: 'N bara laayidi tongo wo bɛ wo xa lu diinɛlae ra'. Na xanbi Annabi sallallaahu alaihi wasallam naxa sariyE so a yi ra a naxa marasi fi musulumi birin ma, na nan a ra n naxa laayidi tongo a bE na fe ma, a nun yi salide kanyi xa fe ra, n marasi fima wo ma tEmui birin' Na xanbi a naxa Istighfar raba a naxa goro kelife salide ma.
Imam Bukhari : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ ح و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي هِلَالُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسٍ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَاءَهُ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ مَتَى السَّاعَةُ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ سَمِعَ مَا قَالَ فَكَرِهَ مَا قَالَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ بَلْ لَمْ يَسْمَعْ حَتَّى إِذَا قَضَى حَدِيثَهُ قَالَ أَيْنَ أُرَاهُ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ هَا أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِذَا ضُيِّعَتْ الْأَمَانَةُ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ قَالَ كَيْفَ إِضَاعَتُهَا قَالَ إِذَا وُسِّدَ الْأَمْرُ إِلَى غَيْرِ أَهْلِهِ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ
A bara a fala moxo bE [Muhammad bin Sinan] a fala nE, a bara a fala moxo bE [Fulaih]. A nun hadisi mOxOyEn nde man falaxi kira gbEtE nan ma, a falaxi n bE [Ibrahim bin Al Mundzir] a fala nE, a falaxi n bE [Muhammad bin Fulaih] a fala nE, a falaxi n bE [n baba] a fala nE, a falaxi n bE [Hilal bin Ali] kelife [Atho' bin Yasar] kelife [Abu Huraih] Proprophet: Alaihi Wasallam nu na malanyi nde kui e nu na wOyEn fe ɲama nde ma, keren na Bedouin Arabu nde naxa fa a naxa a maxOrin: 'A fama lOxE naxan ma?' Na kui, Annabi sallallahu alaihi wasallam naxa siga a xa wOyEn yi ra. Na waxati, mixi ndee a falama; 'a bara a xui ramE kOnO a mu rafanxi a ma,' a nun mixi ndee na naxee a falama; 'a mu a ramE xi a naxan falaxi'. Han a dOxOde Annabi Sallalahu Alaihi Wasallam naxa a xa wOyEn ra ɲɔn, a fa a fala: 'Mixi naxan maxOrin xi kiiti lOxE ma a na minden?' Na mixi naxa a fala: 'N tan, Ala xa Mixi Sugandixi!'. Na kui, Annabi Sallahu Alaihi Wasallam naxa a fala: 'Xa lanlanteya lOE, wo xa duniE raɲɔnyi mamE'. Na mixi naxa a ma xOxun: 'Na yaamari lOE xi di?' Annabi Sallallahu Alaihi Wasallam naxa a yabi: 'Xa fe mu saxi xaxilimae yi ra, won fama nE dunia ra ɲɔnfe nan mamɛde.'
Imam Bukhari : 58
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ عَنَّا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفْرَةٍ سَافَرْنَاهَا فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقَتْنَا الصَّلَاةُ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
A falaxi moxo bE [Abu An Nu'man 'Arim bin Al Fadlal] a fala nE, a falaxi moxo bE [Abu Awanah] kelife [Abu Bisyir] kelife [Yusuf bin Mahak] kelife [Abdullah bin Amru] a fala nE: Annabi sallallaahu alaihi wasallam nu bara lu moxo xanbi ra gnErE kui han moxo to nu na moxo xa sali raba fe ablution naxan na moxo sEngni maxafe ra. Na kui, Annabi sallallahu alaihi wasallam naxa a fala a xui itexi ra: 'xOnE nan na sEngni ma naxan mu xOrOxO, e fama sigade yahannama'. A naxa gbelegbele sanya firin, xa na mu sanya saxan.
Imam Bukhari : 59
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ فَحَدِّثُونِي مَا هِيَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
A bara a fala moxo bE [Qutaibah bin Said] A bara a fala moxo bE [Ismail bin Ja'far] kelife [Abdullah bin Dinar] kelife [Ibn Umar] a fala nE; Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam naxa a fala: 'Nɔndi ra, wurie tagi wuri nde na naxan burExE mu birama. Na nan findixi taali ra musulumi bE. Annabi sallallahu alaihi wasallam naxa a ma xOxun: 'A fala n bE, wuri mundun na a ra?' Na kui, boree naxa a ma gnOxun a wuri nan nu na xure kui. Abdullah naxE: 'N nu a ma gnOxun n bOgnE kui wuri nan nu na a ra, kOnO n nu yaagixi na falafe ra. Na xanbi, a boree naxa a ma xOxun: 'Ala xa Mixi Sugandixi, wuri mundun na a ra?' A naxa a yabi: 'Date wuri'.
Imam Bukhari : 60
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ قَالَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
A bara a fala won bE [Khalid bin Makhlad] A bara a fala won bE [Sulaiman] A bara a fala won bE [Abdullah bin Dinar] kelife [Ibn Umar] kelife Annabi sallallaahu Alaihi Wasallam, a naxa a fala: 'Nɔndi ra, wurie tagi wuri keren nan na naxan burExE mu birama. Na nan findixi taali ra musulumi bE. Annabi sallallahu alaihi wasallam naxa a ma xOxun: 'A fala n bE, wuri mundun na a ra?' Na kui, boree naxa a ma gnOxun a wuri nan nu na xure kui. Abdullah naxa a fala: N nu a ma gnOxun n bOgnE kui wuri nan nu na a ra, kOnO n naxa yaagi a falafe ra. Na kui ɲama naxa a fala: 'Ala xa Mixi Sugandixi, wuri mundun na a ra?' A naxa a yabi: 'Date wuri'.