Imam Bukhari : 41
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا امْرَأَةٌ قَالَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ فُلَانَةُ تَذْكُرُ مِنْ صَلَاتِهَا قَالَ مَهْ عَلَيْكُمْ بِمَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَمَلُّ اللَّهُ حَتَّى تَمَلُّوا وَكَانَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيْهِ مَادَامَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ
As t'eh er n'insh dooin [Yahya] veih [Hisham] t'er n'insh dooin, t'eh er n'insh dooin [my athair] dooys veih [Aisha] dy daink y Phadeyr huggey as dy row ben elley marish, as eisht va'n Phadeyr: As dreggyr Aisyah: 'y fulanah', as dooyrt ee mychione e phadjer. As dooyrt y Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam: 'cummey jeh'n red nagh vod oo y chosney, son y chooid smoo, cha bee Allah boggyssagh derrey t'ou hene boggyssagh, as y chredjue ta ny smoo graihagh er, she shen ta jeant dagh ooilley traa ry-hoi as ry-hoi'.
Imam Bukhari : 42
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ شَعِيرَةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ بُرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِيمَانٍ مَكَانَ مِنْ خَيْرٍ
Ta'n 'Muslim bin Ibrahim' er ny ghra dooin, t'eh er ny ghra dooin [Hsyyam] er ghra dooin, t'eh er ny ghra dooin [Qotadah] veih [Anas] veih'n Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam, dooyrt eh: 'Bee eh er ny stroie ass ifriney ta gra nagh vel dooinney erbee agh boghtynid as ayns e. As bee eh er ny stroie ass ifriney ta gra nagh vel dooinney erbee agh Allah as ta boggey cho mooar as grain arroo ayns e chree. As bee eh er ny stroie ass ifriney ta gra nagh vel dooinney erbee agh Allah as ayns e chree ta boggey myr sheean mustard. Dooyrt Abu Abdullah; [Aban] dooyrt eh; As t'eh er n'insh dooin [Qotadah] t'eh er n'insh dooin [Anas] veih'n Phadeyr, dooyrt eh. As ta’n fockle credjue ayns y hadith shoh er ny choyrt ayns ynnyd y fockle boggey.
Imam Bukhari : 43
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ سَمِعَ جَعْفَرَ بْنَ عَوْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْيَهُودِ قَالَ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ أَيُّ آيَةٍ قَالَ{ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }قَالَ عُمَرُ قَدْ عَرَفْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَائِمٌ بِعَرَفَةَ يَوْمَ جُمُعَةٍ
T'eh er ghra rhyn [Al Hasan bin Ash Shabbah] dy chlashtyn eh [Ja'far bin 'Aun] gra; T'eh er n'insh dooin [Abu Al 'Umais], t'eh er n'insh dooin [Qais bin Muslim] veih [Thariq bin Shihab] veih [Umar bin Al Khaththab]; Va dooinney Iudeeagh gra: 'O Amirul Mu'minin, ta verse ayns dty lioar t'ou er ghra, my v'eh y verse shen er ny hoilshaghey dooinyn Iudeeyn, v'eh er n'yannoo - y laa v'eh er ny hoilshaghey - laa-saagh -'ied-. As dooyrt Umar bin Al Khaththab: 'Cre'n verse t'ayn?' -Y Jew- dooyrt: 'An-diu ta mee er choyrt perfect dty chredjue er dty hon, as ta mee er choamrey My bendiaghtyn ort, as ta mee er n'acklyn dy bee'n Islam credjue er dty hon'. -QS. Al Maidah versi 3-. As dreggyr Umar bin Al Khaththab: 'Ta fys ain jeh'n laa shen as jeh'n raad raad v'eh er ny hoilshaghey da'n Phadeyr, shen-y-fa, er y Jeheiney tra v'eh ec Arafah.
Imam Bukhari : 44
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرَ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ
T’eh er ny ghra dooin [Isma’il] T’eh er ny ghra rhym [Malik bin Anas] veih e vraar-ayr - [e ayr], dy chlashtyn eh [Thalhah bin ‘Ubaidullah] gra: Haink gys y Phadeyr jeh’n Chiarn. loud, agh cha row eh ry-hoi tushtey jeh'n red v'eh dy ghra, derrey haink eh er-gerrey -da'n Prophet- as eisht ghow eh fys mychione y chredjue Islamagh, as dreggyr Rasulullah: 'Padjer clowan 'sy laa as 'sy noid'. Dooyrt y dooinney: 'Bee red erbee elley er-lheh'. As dreggyr y Phadeyr: 'Cha nel red erbee agh thathawu' -sunnat- '. As dooyrt Rasulullah: 'As fasting Ramadlan'. Gow y dooinney arragh: 'Bee red erbee elley er-lheh'. As dreggyr eh: 'Cha nel red erbee agh thathawu' -sunnat- '. As dooyrt Rasulullah: 'Zakat': Dooyrt y dooinney: 'Vel red erbee elley er-lheh shen dou'. As dreggyr eh: 'Cha nel red erbee agh thathawu' -sunnat- '. As dooyrt Talhah bin 'Ubaidullah: As hie'n dooinney ersooyl, gra: 'Sy stayd shen, cha jean-ym eh y mheanaghey ny y lhoobey'. As dooyrt y Prophet: 'Bee eh fortunate my t'eh coamrey eh dy firrinagh'.
Imam Bukhari : 45
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِيٍّ الْمَنْجُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ الْحَسَنِ وَمُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّبَعَ جَنَازَةَ مُسْلِمٍ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا وَكَانَ مَعَهُ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهَا وَيَفْرُغَ مِنْ دَفْنِهَا فَإِنَّه يَرْجِعُ مِنْ الْأَجْرِ بِقِيرَاطَيْنِ كُلُّ قِيرَاطٍ مِثْلُ أُحُدٍ وَمَنْ صَلَّى عَلَيْهَا ثُمَّ رَجَعَ قَبْلَ أَنْ تُدْفَنَ فَإِنَّهُ يَرْجِعُ بِقِيرَاطٍتَابَعَهُ عُثْمَانُ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Ta'n 'Ahmad bin Abdullah bin Ali Al Manjufi' er ny ghra dooin, t'eh er ny ghra dooin [Rauh], t'eh er ny ghra dooin ['Auf] veih [Al Hasan] as [Muhammad] veih [Abu Hurairah]. dy chredjue as goaill aggle son tushtey as t’eh dagh ooilley traa marish y chorp derrey t’eh er ny ghra as t’eh er ny choyrt gys jerrey, eisht t’eh goll huggey lesh daa qiroth, ta dagh qiroth co-ionnan rish Beinn Uhud. As quoi-erbee t'er n'yannoo eh as t'eh goll huggey roish my bee eh er ny choyrt, t'eh goll huggey lesh un qiroth'. Va hadith myr shoh er ny ghra myrgeddin veih [Uthman Al Mu`adzin], dooyrt eh; t'eh er n'insh dooin ['Auf] veih [Muhammad] veih [Abu Hurairah] veih'n Prophet.
Imam Bukhari : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زُبَيْدٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍعَنْ الْمُرْجِئَةِ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ
Va'n aght er ny ghra dooin [Muhammad bin 'Ar'arah] dy dooyrt eh, Va'n aght er ny ghra dooin [Shu'bah] veih [Zubaid] dy dooyrt eh: Gow mee [Abu Wa'il] mychione y Murji`ah, as dreggyr eh: Va'n Prophet er ny ghra dooys [Abdullah] dy vel y Prophet er n'insh dooin. t'eh kufr y ghraih as y chaggey rish.'
Imam Bukhari : 47
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يُخْبِرُ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ إِنِّي خَرَجْتُ لِأُخْبِرَكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ وَإِنَّهُ تَلَاحَى فُلَانٌ وَفُلَانٌ فَرُفِعَتْ وَعَسَى أَنْ يَكُونَ خَيْرًا لَكُمْ الْتَمِسُوهَا فِي السَّبْعِ وَالتِّسْعِ وَالْخَمْسِ
Ta [Qutaibah bin Sa'id] er n'insh dooin [Isma'il bin Ja'far] veih [Humaid], t'eh er n'insh dooys [Anas bin Malik] dooyrt, t'eh er n'insh dooys ['Ubadah bin Ash Shamit], dy row y phadeyr jeh'n Chiarn er n'insh dooin. elley. As dooyrt y Prophet: 'Thie mee dy mraaney Lailatul Qadar diu, agh myr shen as myr shen as myr shen as myr shen ren mee arrey rish y derrey yeh derrey v'eh er ny hroggal -Lailatul Qodar-, as ta mee credjal dy bee eh ny share diu, shen-y-fa cur-my-ner eh -Lailatul Qodar- er y chiaghtoo laa as y chied laa.'
Imam Bukhari : 48
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَارِزًا يَوْمًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَبِلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ قَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُخْبِرُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْإِبِلِ الْبُهْمُ فِي الْبُنْيَانِ فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ }الْآيَةَ ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَالَ رُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ يُعَلِّمُ النَّاسَ دِينَهُمْقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ جَعَلَ ذَلِك كُلَّهُ مِنْ الْإِيمَانِ
As t'eh er n'insh dooin, t'eh er n'insh dooin, t'eh er n'insh dooin, t'eh er n'insh dooin, t'eh er n'insh dooin, t'eh er n'insh dooin. dy row y Prophet Sallallaahu 'Alaihis Salam er ny hoilshaghey un laa da e chompanynyn, as haink yn Ainle Jibril 'Alaihis Salam as dooyrt eh: 'Cre'n credjue?' As dreggyr y Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Ta credjue dy vel oo credjal ayns Allah, e ainleyn, e leibaghyn, coonrey rish, e Messaghyn, as dy vel oo credjal ayns Laa yn Arrey'. -Dreggyr Jibril: 'Cre'n aght ta'n Islam?' As dreggyr y Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Ta'n Islam dy vel oo addyraghey Allah as nagh vel oo jannoo red erbee rish, dy vel oo cur padjeryn, dy vel oo paidjal y zakat obligatory, as dy vel oo fastee ayns mhee Ramadlan'. -Dreggyr Jibril: 'Cre'n red ta ihsan?' As dreggyr y Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Ta shiu addyraghey Allah myr dy beagh shiu er nyn shilley as mannagh vel shiu er nyn shilley, ta'n Chiarn er nyn shilley'. -Jibril 'Alaihis salam- dooyrt eh reesht: 'Quoi vees Laa ny Breearrey?' As dreggyr y Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Cha nel ny ta er nyn goyrt stiagh er, ny smoo na adsyn ta er nyn goyrt stiagh. Agh nee’m soilshaghey magh ny cowraghyn; -dy nee-; agh s'cosoylagh dy row slane er ruggey e hiarn, s'cosoylagh dy row ny bochilley camellyn dooghyssagh er n'yannoo ymmyd jeh'n aght dy thoggal toiggal son cwoaie bleeaney, as cha nel y traa echey er ny hoiggal agh liorish Allah'. As va'n Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam er ghra: 'Dy firrinagh, cha vel eaghtyr y laa jeh'n briwnys ec Allah ny lomarcan' -QS. Luagh: 34-. As tra v'eh er n'gholl ersooyl, dooyrt y Phadeyr; 'cur eh stiagh'. Agh cha honnick ny companionyn nhee erbee, shen-y-fa dooyrt y Prophet; 'She'n Ainle Gabriel t'er jeet gys ny deiney dy ynsaghey nyn credjue'. As dooyrt Abu Abdullah: 'Ta ooilley ny reddyn v'eh er mharkey, er nyn goyrt myr credjue.
Imam Bukhari : 49
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّ هِرَقْلَ قَالَ لَهُ سَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ
T’eh er n’insh dooin [Ibrahim bin Hamzah] dy ghra, t’eh er n’insh dooin [Ibrahim bin Sa’d] veih [Salih] veih [Ibn Shihab] veih [Ubaidillah bin Abdullah] dy row [Abdullah bin Abbas] er n’insh da, dy dooyrt eh; t'eh er n'insh dou [Abu Sufyan bin Harb] dy dooyrt Heraqlius rish: 'Ta mee er n'ynsaghey oo, vel nyn earrooyn ry-hoi ny ry-hoi? As shen-y-fa ta shiu gra dy vel ad crooit, as shen myr hed credjue er-dy-henney derrey t’eh perfect. As ta mee goaill rish, vel dooinney erbee ta apostate son dy vel eh glenney e chredjue? Eisht ta shiu gra; As mannagh vel, eisht myr shen, mannagh vel credjue er n'gholl seose as er n'gholl seose ayns y chree, cha bee dooinney erbee fearg jeh'.
Imam Bukhari : 50
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْحَلَالُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشَبَّهَاتٌ لَا يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ فَمَنْ اتَّقَى الْمُشَبَّهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ كَرَاعٍ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ أَلَا وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى أَلَا إِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي أَرْضِهِ مَحَارِمُهُ أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ
T'eh er ghra rhyn [Abu Nu'aim] t'eh er ghra rhyn [Zakaria] dy ghra ['Amir]; Cheayll mee [An Nu’man bin Basyir] gra; Chleaysh mee yn Prophet gra: 'Ta'n red ta halal soilshaghey magh as ta'n red ta haram soilshaghey magh myrgeddin. Ansherbee, eddyr ny daa red ta cooish feyshtagh - baghtal - nagh vel enney ec ymmodee sleih. As shen-y-fa quoi-erbee ta scarrey eh-hene veih’n aght doubt, t’eh er choadey e chredjue as e onnor. As quoi-erbee ta tuittym - jannoo - ayns niartal, t'eh dy firrinagh myr bochilley ta sheeyney e veeal er y ghlioon ta aggle er dy tuittym ayn. Ta fys ayd dy vel ymmyd ec gagh ree, as ta fys ayd dy vel ymmyd jeh ymmyd Allah er e thalloo shen ny t’eh er ymmyd. As bee fys eu dy vel clot fuill ayns gagh corp, as my ta’n corp mie, ta’n corp mie, as my ta’n corp er ny stroie, ta’n corp er ny stroie. Know, eshyn yn chree'.
Imam Bukhari : 51
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ الْقَوْمُ أَوْ مَنْ الْوَفْدُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيكَ إِلَّا فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ وَسَأَلُوهُ عَنْ الْأَشْرِبَةِ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصِيَامُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُعْطُوا مِنْ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ
Ta’n red er ny ghra dooin [Ali bin Al Ja’di] dooyrt eh, ta’n red er ny ghra dooin [Syu’bah] veih [Abu Jamrah] dooyrt eh: S’cosoylagh dy row mee er ny hoiaghey marish [Ibn ‘Abbas] tra hug eh cuirrey dou dy soie er e ruggyr as eisht dooyrt eh: ‘Stay lhiam derrey verym dhyt ayrn jeh my argid’. As ren mee cummal marish son daa vee, as dooyrt mee: Tra haink y phadeyr jeh Abu Qais dy akin y Phadeyr sallallaahu 'alaihi wasallam, ghow eh rish: 'Cre'n pobble t'ayn ny c'raad t'eh shoh? As dreggyr ad: Rabi'ah! As dooyrt eh: 'Cur-my-ner, O shiartanse, dy ghraih as dy ghraih'. As dooyrt ny toshiaghtyn: 'O'n toshiaght, cha vod mayd cheet hood's agh 'sy mhee casherick, son eddyr shin as oo ta'n threean Mudlor ta nyn 'infidels'. Son shen, gow dooin lesson soilshey y chur ayns obbyr as y ynsaghey da'n pobble ayns nyn balley, dy vod mayd goll stiagh ayns niau'. as eisht ghow ad rish y Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam mychione y vodka, as eisht hug y Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam ordrey daue ceaurt reddyn as bannit ceaurt reddyn, ordrey daue dy chredjal yn un Allah, as ghow ad rish: 'Ansherbee ta fys eu cre'n aght ta credjal yn un Allah?' As dreggyr ad: 'Ta Allah as e Phadeyr ny share'. Va'n Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam er mraane: Cur-my-ner nagh vel dooinney erbee agh Allah as dy vel Muhammad ny phadeyr jeh Allah, jean-jee padjeryn, paigh zakat, fast ayns mhee Ramadan as cur-my-ner yn chiaghtoo ayrn jeh'n spoilt jeh'n choayl'. As t'eh er n'yannoo ymmyd jeh ceithir reddyn, shen-y-fa, nagh jean ad ymmyd jeh'n al hantam, ad Dubbaa`, naqir as al Muzaffaat. Or t'eh er ny enmyssey muqoyyir -cha nee naqir-. As dooyrt y Prophet: 'cummey-jee ooilley ny t'ayn, as gow-jee rish ny deiney ayns nyn balley'.
Imam Bukhari : 52
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ عَنْ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
T'eh er ny ghra dooin [Abdullah bin Maslamah], t'eh er ny ghra dooin [Malik] veih [Yahya bin Sa'id] veih [Muhammad bin Ibrahim] veih [Alqamah bin Waqash] veih [Umar]. -depends on- cre v'er ny ghra; As quoi-erbee ta shirrey dy h-emmyrkey son graih Allah as e Vac, eisht bee e h-earroo gys Allah as e Vac. Yn fer ta ec y chione echey dy h-earroo son y theihll ta’n chione echey dy heet stiagh ny son ben ta’n chione echey dy phoosey, eisht ta’n chione echey gys shen ta’n chione echey dy yannoo'.
Imam Bukhari : 53
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ
T'eh er ny ghra dooin [Hajjaj bin Minhal] dy dooyrt eh, t'eh er ny ghra dooin [Shu'bah] dy dooyrt eh, t'eh er ny ghra dooys ['Adi bin Thabit] dy dooyrt eh:Chleaysh mee [Abdullah bin Yazid] veih [Abu Mas'ud] veih'n Prophet (saw as bendiaght Allah er) as dooyrt eh: 'Myr ta dooinney cashtal er e chloan rish y ghraih dy gheddyn tushtey, eisht she charity eh da.'
Imam Bukhari : 54
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ عَلَيْهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فَمِ امْرَأَتِكَ
Ta [Al Hakam bin Nafi'] er ghra rhyn, t'eh er ghra rhyn [Syu'aib] veih [Az Zuhri] dooyrt, t'eh er ghra rhym ['Amir bin Sa'd] veih [Sa'd bin Abu Waqash] dy row eh er n'insh, dy row y Phadeyr jeh'n Chiarn er ghra: bee tushtey er ny choyrt dhyt, goaill stiagh red erbee t'ou uss feed eh ayns beeal dty ven'.
Imam Bukhari : 55
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ
Ta [Musaddad] er ghra rhyn, t'er ghra rhyn [Yahya] veih [Isma'il] dooyrt, t'eh er ghra rhym [Qais bin Abu Hazim] veih [Jarir bin Abdullah] dooyrt: 'Ta mee er ghellal dy row mee er n'yannoo ymmyd jeh'n phadjer, dy choyrt zakat as dy choyrt comhairle da gagh Moslem'.
Imam Bukhari : 56
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُيَوْمَ مَاتَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَامَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَالْوَقَارِ وَالسَّكِينَةِ حَتَّى يَأْتِيَكُمْ أَمِيرٌ فَإِنَّمَا يَأْتِيكُمْ الْآنَ ثُمَّ قَالَ اسْتَعْفُوا لِأَمِيرِكُمْ فَإِنَّهُ كَانَ يُحِبُّ الْعَفْوَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَشَرَطَ عَلَيَّ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ فَبَايَعْتُهُ عَلَى هَذَا وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ إِنِّي لَنَاصِحٌ لَكُمْ ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَنَزَلَ
Ta [Abu An Nu’man] er ghra rhyn, ta [Abu ‘Awanah] er ghra rhyn [Ziyad bin ‘Alaqah] dooyrt; Chleaysh mee [Jarir bin Abdullah] gra, tra hooar Al Mughirah bin Syu'bah baase, tra v'eh seose, hug eh booise da Allah as ren eh eh y ghlenney, gra: 'T'eh ymmyrchagh dhyt dy ghoaill aggle jeh'n un Allah as nagh jean oo red erbee y cho-chasley rish, as lesh ymmyrchagh as calm cooilleenit derrey hig ard-reillder er-ny-hoshiaght, as nish dooyrt eh: Subhanahu wa Ta'ala son dty ard-oik - Al Mughirah -, son t'eh graihagh er y ghraih'. As dooyrt eh: 'Amma ba'du, dy firrinagh hie mee gys y Phadeyr as dooyrt mee: 'Ta mee geillaghey oo gys y chredjue Islamagh'. As hug y Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam coyrle as hug eh comhairle da dy chooilley Moslem, as shen-y-fa hug mee coyrle da son y chooish shen, as son y ghraih jeh'n mosque shoh, verym comhairle dhyt dy bragh.' As ren eh Istighfar as haink eh sheese veih'n pulpit.
Imam Bukhari : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ ح و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي هِلَالُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسٍ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَاءَهُ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ مَتَى السَّاعَةُ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ سَمِعَ مَا قَالَ فَكَرِهَ مَا قَالَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ بَلْ لَمْ يَسْمَعْ حَتَّى إِذَا قَضَى حَدِيثَهُ قَالَ أَيْنَ أُرَاهُ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ هَا أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِذَا ضُيِّعَتْ الْأَمَانَةُ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ قَالَ كَيْفَ إِضَاعَتُهَا قَالَ إِذَا وُسِّدَ الْأَمْرُ إِلَى غَيْرِ أَهْلِهِ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ
T'eh er ghra rhyn [Muhammad bin Sinan] dy ghra, t'eh er ghra rhyn [Fulaih]. As ta hadith cosoylagh er ny ghra myrgeddin veih raad elley, shen-y-fa, t'eh er ny ghra rhym [Ibrahim bin Al Mundzir], t'eh er ny ghra dooin [Muhammad bin Fulaih], t'eh er ny ghra rhym [my athair], t'eh er ny ghra rhym [Hilal bin Ali] veih [Hilal bin Ali] 'Alaihi wasallam va ayns coonrey dy ghra mychione pobble, as t'eh ry-hoi haink Arab Bedouin as ghow eh rish: 'Quoi vees laa y chionnaghey?' Agh, hed y Prophet er-gerrey da'n cho-chowrey echey. Ayns y tammaghyn, ta roinney gra; 'chlashtyn eh ny loayr eh agh cha row eh booiagh rish ny loayr eh,' as ta cuid jeu myrgeddin ta gra; 'nagh row eh er chlashtyn cre dooyrt eh'. 'Sy jerrey, ren y Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam crommey e chorail, gra: 'Cre'n raad t'eh y dooinney ren goaill rish Laa ny briwnys?' As dooyrt y dooinney: 'Mish, O Phadeyr Allah!'. As dooyrt y Prophet: 'My ta'n credjue er ny chassey, gow-jee arrane son dean y theihll'. Gow y dooinney: 'Cre'n aght haink y mandate ersooyl?' As dreggyr y Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Mannagh bee ny reddyn ry-hoi rish ny s'earroo, eisht bee shin ry-hoi rish jerrey y theihll'.
Imam Bukhari : 58
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ عَنَّا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفْرَةٍ سَافَرْنَاهَا فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقَتْنَا الصَّلَاةُ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
As t'eh er ny ghra dooin [Abu An Nu'man 'Arim bin Al Fadlal] t'eh er ny ghra dooin [Abu 'Awanah] veih [Abu Bisyir] veih [Yusuf bin Mahak] veih [Abdullah bin 'Amru] va'n traa padjer er-gerrey, ren shin ablution y yannoo liorish ny s'cosoylagh rish y s'cosoylagh. As dooyrt y Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam lesh ard-voylley: 'woaie da'n shlieau nagh vel fliugh, hed ad gys ifrinn'. Ghlare eh daa ny three keayrtyn.
Imam Bukhari : 59
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ فَحَدِّثُونِي مَا هِيَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
Ta [Qutaibah bin Sa’id] er ghra dooin [Isma’il bin Ja’far] veih [Abdullah bin Dinar] veih [Ibn Umar] dooyrt eh; As dooyrt y Prophet: 'Dy jarroo, mastey ny craaghyn ta craid nagh vel e duillagyn ry-hoi. As shen cowrey son Moslem'. As dooyrt y Prophet: 'Insh dou, cre'n chree t'ayn?' As shen-y-fa ghow ny caraidey er-gerrey dy nee craid ayns y valley v’ayn. As dooyrt Abdullah: 'S'cosoylagh rish my chree dy row y chree palm date, agh v'eh sheeyney orrym dy ghra eh. As dooyrt ny companionyn: O Faceyr Allah, cre'n chree t'ayn? As dreggyr eh: 'Craid palm date'.
Imam Bukhari : 60
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ قَالَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
As t'eh er n'insh dooin [Khalid bin Makhlad] t'eh er ghra dooin [Sulaiman] t'eh er n'insh dooin [Abdullah bin Dinar] veih [Ibn Umar] veih'n Phadeyr sallallaahu 'alaihi wasallam, dooyrt eh: 'Dy firrinagh, mastey ny craaghyn ta un chree nagh vel e duillagyn tuittym. As shen cowrey son Moslem'. As dooyrt y Prophet: 'Insh dou, cre'n chree t'ayn?' As shen-y-fa ghow ny caraidey er-gerrey dy nee craid ayns y valley v’ayn. As dooyrt Abdullah: S'cosoylagh rish my chree dy row y chree palm date, agh v'eh boggyssagh dou dy ghra eh. As dooyrt y pobble: O Phadeyr, cre'n chree t'ayn? As dreggyr eh: 'Craid palm date'.