Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 41

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا امْرَأَةٌ قَالَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ فُلَانَةُ تَذْكُرُ مِنْ صَلَاتِهَا قَالَ مَهْ عَلَيْكُمْ بِمَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَمَلُّ اللَّهُ حَتَّى تَمَلُّوا وَكَانَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيْهِ مَادَامَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ

Yandi me songa beto [Muhammad bin Al Mutsanna] me tuba, me songa beto [Yahya] katuka na [Hisham] me tuba, me songa [tata na mono] na mono katuka na [Aisha] nde Ntumwa saw kwisaka na yandi mpi ti yandi vandaka ti nkento ya nkaka, ebuna Ntumwa saw kele yai: Aisyah vutulaka nde: ‘fulana’, na nima yandi tubilaka kisambu na yandi. Na yau, Ntumwa tubaka nde: ‘bika mambu ya nge lenda sumba ve, sambu na mambote ya Nzambi, Nzambi ta lemba ve tii kuna nge mosi ta lemba, mpi dibundu yina yandi ke zolaka mingi kele yina bo ke salaka ntangu yonso na mutindu ya mpamba-mpamba mpi ya kukonda nsuka’.

Hadith

Imam Bukhari : 42

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ شَعِيرَةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ بُرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِيمَانٍ مَكَانَ مِنْ خَيْرٍ

Yau me zabisama na beto [Musulman bin Ibrahim] tubaka, yau me zabisama na beto [Hsyam] tubaka, yau me zabisama na beto [Qotadah] katuka na [Anas] katuka na profete saw. Mpi bo ta basisa yandi na bilungi yina ke tuba nde nzambi kele ve katula kaka Allah mpi yina kele ti mambote ya nene bonso mbuma ya ble na ntima na yandi. Mpi bo ta basisa yandi na bilungi yina ke tuba nde nzambi kele ve katula kaka Allah mpi na ntima na yandi kele ti mambote ya nene bonso mbuma ya muscarde. Abu Abdola tubaka nde; [Abani] tubaka nde; Yandi me zabisa beto [Qotadah] Yandi me songa beto [Anas] katuka na Ntumwa saw. Mpi ngogo lukwikilu na hadith yai, bo me yingisa yo ti ngogo ya mbote.

Hadith

Imam Bukhari : 43

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ سَمِعَ جَعْفَرَ بْنَ عَوْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْيَهُودِ قَالَ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ أَيُّ آيَةٍ قَالَ{ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }قَالَ عُمَرُ قَدْ عَرَفْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَائِمٌ بِعَرَفَةَ يَوْمَ جُمُعَةٍ

Yandi me zabisa beto [Al Hasan mbuta] nde yandi waka [Jafar mbuta] ke tuba nde; Yandi me zabisa beto [Abu Al Umais], yandi me songa beto [Qais bin Musulman] katuka na [Thariq bin Shihab] katuka na [Umar bin Al Khathab]; Kuvandaka ti muntu mosi ya Muyuda yina tubaka nde: ‘O Amirul Mu’minin, kele ti verse mosi na mukanda na nge ya nge tangaka, kana verse yina zabisamaka na beto Bayuda, beto zolaka kusala - kilumbu yina verse yina zabisamaka - kilumbu ya feti -'ied-. Yo yina, Omar tubaka nde: ‘Inki verse yo kele?’ -Muyuda- tubaka nde: ‘Bubu yai mono me lungisa dibundu na beno sambu na beno, mpi mono me lungisa balusakumunu na mono na zulu na beno, mpi mono me ndima nde Islam kuvanda dibundu sambu na beno’. -Q. Verse ya 3-. Na yau, Umar bin Al Khaththab vutulaka nde: ‘Beto mezaba kilumbu yina ti kisika yina verse yina kuzabisamaka na Ntumwa, disongidila na kilumbu ya tanu ntangu yandi vandaka na Arafah.

Hadith

Imam Bukhari : 44

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرَ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ

[Isma’il] songaka beto [Malik bin Anas] songaka mono na mpangi ya tata na yandi - [Abu Suhail bin Malik] - na [tata na yandi], nde yandi waka [Talhah bin Ubaidullah] ke tuba nde: Muntu mosi ya bantu ya Najd kwisaka na Ntumwa ya Nzambi (saw. sambu na kubakisa mambu ya yandi zolaka kutuba, tii kuna yandi kumaka pene-pene ya Ntumwa (saw) ye yulaka yandi mambu ya Islam, yo yina Ntumwa ya Allah (saw) tubaka nde: ‘Bisambu tanu na kilumbu ti na mpimpa.’ Muntu yango kutubaka nde: ‘Keti kele ti kima yankaka sambu na mono katula yina?’ Ntumwa (saw) tubaka nde: ‘Kima ve katula kaka yina kele Sunnah.’ Ntumwa ya Nzambi (saw) tubaka nde: ‘Beno buya madia na Ramadan.’ Muntu yango yulaka dyaka nde: ‘Keti kele ti kima yankaka sambu na mono katula yina?’ Ntumwa ya Nzambi (saw) tubaka nde: ‘Kima ve katula kaka yina kele Sunnah.’ Na nima, Ntumwa ya Nzambi (saw) tubaka nde: ‘Zakat’: Muntu yina tubaka nde: ‘Keti kima ya nkaka kele sambu na mono katula yina’. Ntumwa ya Nzambi (saw) tubaka nde: ‘Kima ve katula kaka yina kele tahawu’ -sunnat- ‘. Talhah bin Ubaidullah tubaka nde: Na nima muntu yina katukaka mpi tubaka nde: ‘Na zina ya Allah, mono ta yika yo ve to ta kulumusa yo ve’. Na yau, Ntumwa ya Nzambi (saw) tubaka nde: ‘Yandi ta nunga kana yandi kele masonga mpi kulanda yo’.

Hadith

Imam Bukhari : 45

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِيٍّ الْمَنْجُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ الْحَسَنِ وَمُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّبَعَ جَنَازَةَ مُسْلِمٍ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا وَكَانَ مَعَهُ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهَا وَيَفْرُغَ مِنْ دَفْنِهَا فَإِنَّه يَرْجِعُ مِنْ الْأَجْرِ بِقِيرَاطَيْنِ كُلُّ قِيرَاطٍ مِثْلُ أُحُدٍ وَمَنْ صَلَّى عَلَيْهَا ثُمَّ رَجَعَ قَبْلَ أَنْ تُدْفَنَ فَإِنَّهُ يَرْجِعُ بِقِيرَاطٍتَابَعَهُ عُثْمَانُ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ

Yau me zabisama na beto [Ahmad bin Abdullah bin Ali Al Manjufi] tubaka, yau me zabisama na beto [Rauh] tubaka, yau me zabisama na beto [‘Auf] katuka na [Al Hasan] ti [Muhammad] katuka na [Abu Hurairah], nde Ntumwa ya Nzambi (ngemba ti lusakumunu ya Nzambi) tubaka nde: ya lukwikilu mpi kivuvu ya lufutu mpi yandi ke vandaka ntangu yonso ti nitu tii kuna bo ta samba yo mpi bo ta manisa kuzika yo, na nima yandi ke vutukaka na nzo ti ba qiro zole, konso qiro kele kiteso mosi ti Ngumba ya Uhud. Mpi konso muntu yina ta samba yo mpi ta kwenda na nzo na ntwala nde bo zika yo, yandi ta kwenda na nzo ti qiroth mosi’. Hadith mosi ya mutindu yai, bo tubilaka yo mpi na [Utman Al Mu’adzin], yandi tubaka nde; me zabisa beto [‘Auf] katuka na [Muhammad] katuka na [Abu Hurairah] katuka na Ntumwa saw.

Hadith

Imam Bukhari : 46

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زُبَيْدٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍعَنْ الْمُرْجِئَةِ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ

Yau me zabisama na beto [Muhammad bin ‘Ararah] tubaka nde, Yau me zabisama na beto [Syu’bah] katuka na [Zubaid] tubaka nde: Mono yulaka [Abu Wa’il] mambu ya Murji`ah, yau yina yandi vutulaka: Yau me zabisama na mono [Abdullah] nde Ntumwa sallallahu mpi Muzuluma kele Nzambi tubaka nde: kufr'.

Hadith

Imam Bukhari : 47

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يُخْبِرُ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ إِنِّي خَرَجْتُ لِأُخْبِرَكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ وَإِنَّهُ تَلَاحَى فُلَانٌ وَفُلَانٌ فَرُفِعَتْ وَعَسَى أَنْ يَكُونَ خَيْرًا لَكُمْ الْتَمِسُوهَا فِي السَّبْعِ وَالتِّسْعِ وَالْخَمْسِ

Yandi me songa beto [Qutaibah bin Sa’id] Yandi me songa beto [Isma’il bin Ja’far] katuka na [Humaid], Yandi me songa mono [Anas bin Malik] me tuba, me songa mono [‘Ubadah bin Ash Shamit], nde Ntumwa ya Nzambi vandaka ti bamizilma zole kuna Laguallah wasallam basikaka sambu na kutendula, ya nkaka. Na yau, Ntumwa tubaka nde: ‘Mono kwisaka sambu na kutendudila beno Lailatul Qadar, kansi mutindu yina ti mutindu yina mpi mutindu yina mpi mutindu yina vandaka kuswana kati na bo tii kuna nsuka-nsuka yo katukaka -Lailatul Qodar-, mpi kivuvu kele nde yo ta vanda mbote sambu na beno, yo yina sosa yo -Lailatul Qodar- na kilumbu ya nsambwadi ti ya sambanu, 100.

Hadith

Imam Bukhari : 48

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَارِزًا يَوْمًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَبِلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ قَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُخْبِرُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْإِبِلِ الْبُهْمُ فِي الْبُنْيَانِ فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ }الْآيَةَ ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَالَ رُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ يُعَلِّمُ النَّاسَ دِينَهُمْقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ جَعَلَ ذَلِك كُلَّهُ مِنْ الْإِيمَانِ

Yandi me songa beto [Musaddad] me tuba nde, Yandi me songa beto [Isma’il bin Ibrahim] me songa beto [Abu Hayyan At Taimi] katuka na [Abu Zura] katuka na [Abu Hurairah] tubaka; nde Ntumwa kilumbu mosi monanaka na banduku na yandi, na nima Anzelu Jibril Salam kwisaka yina na nima yulaka nde: ‘Lukwikilu kele inki?’. Ntumwa vutulaka nde: ‘Lukwikilu kele nde nge kwikila na Allah, na bawanzio na yandi, na mikanda na yandi, na balukutakanu ti yandi, na bantumwa na yandi, mpi nge kwikila na kilumbu ya lufutumuku’. -Jibrile Salam- tubaka nde: ‘Inki kele Islam?’. Ntumwa vutulaka nde: ‘Islam kele nde beno sambila Allah mpi beno vukisa ve ata kima mosi ti yandi, beno sala bisambu, beno futa zakat ya nsiku, mpi beno buya madia na ngonda ya Ramadlan’. -Jibrili Salam- tubaka nde: ‘Ihsan kele inki?’ Ntumwa vutulaka nde: ‘Beno ke sambilaka Allah bonso nde beno ke mona yandi mpi kana beno ke mona yandi ve, yandi ke mona beno kibeni’. -Jibril 'Alaihis salam- tubaka diaka : 'Inki ntangu Kilumbu ya Kusambisa ta salama ?' Ntumwa vutulaka nde: ‘Bantu yina bo ke yulaka sambu na yo ke zabaka ve mambu mingi kuluta bantu yina ke yulaka. Kansi mono ta tendula bidimbu; -disongidila-; kana mpika me buta mfumu na yandi, kana bangungudi ya shamo ya ndombe me sala nsaka ya kutunga banzo na nsungi ya bamvula tanu, ntangu na yo me zabana ve katula kaka Allah’. Na nima, Ntumwa tangaka nde: ‘Ya kieleka, kaka na Allah kele nzayilu ya Kilumbu ya Lusambisu’ -QS. Kukonda: 34-. Na nima ya mambu yina Jibril ‘Alaihis mbote katukaka, na nima Ntumwa saw. 'nata yandi awa'. Kansi banduku monaka kima ve, yo yina Profete tubaka nde; ‘Yandi kele Anzelu Gabriele yina kwisaka na bantu sambu na kulonga dibundu na bo’. Abu Abdullah tubaka nde: ‘Mambu yonso ya yandi tendulaka, bo ke bakaka yo bonso lukwikilu.

Hadith

Imam Bukhari : 49

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّ هِرَقْلَ قَالَ لَهُ سَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ

Yandi me zabisa beto [Ibrahim bin Hamzah] me tuba, me zabisa beto [Ibrahim bin Sa’d] katuka na [Salih] katuka na [Ibn Shihab] katuka na [Ubadilla bin Abdullah] nde [Abdullah bin Abdullah] me pesa yandi rapore, nde yandi me tuba nde; me zabisa mono [Abu Sufyan bin Harb] nde Heraqlius tubilaka yandi nde: ‘Mono me yula nge, keti ntalu na bo ke kuma mingi to ke kulumuka? Yo yina nge ketuba nde bo kekuma mingi, mpi mutindu yina lukwikilu talanda na kuyela tii kuna yo takuma ya kukuka. Mpi mono ke yula beno, keti kele ti muntu yina ke buya dibundu sambu yandi ke mengaka dibundu na yandi? Na nima nge ke tuba nde; Kana kele ve, ebuna mutindu mosi, kana lukwikilu me yela mpi me yela na ntima, muntu mosi ve ta wila yo makasi’.

Hadith

Imam Bukhari : 50

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْحَلَالُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشَبَّهَاتٌ لَا يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ فَمَنْ اتَّقَى الْمُشَبَّهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ كَرَاعٍ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ أَلَا وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى أَلَا إِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي أَرْضِهِ مَحَارِمُهُ أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ

Yandi me songa beto [Abu Nu’aim] Yandi me songa beto [Zakaria] ya [Amir] me tuba; Mono waka [Muntu mosi ya Numani] ke tuba nde; Mu kuwaka Ntumwa (saw) ke tuba nde: ‘Mambu yina kele halal kele pwelele mpi mambu yina kele haram kele mpi pwelele. Kansi, na kati ya mambu zole yayi kele na mambu ya ntembe - ya kukonda kuzaba mbote - yina bantu mingi me zaba ve. Yo yina konso muntu yina ke kudikatula na mambu ya ntembe ke tendula nde yandi me tanina dibundu na yandi mpi lukumu na yandi. Mpi konso muntu ya ke bwa - kusala - na mambu ya ntembe, yandi kele kibeni bonso ngungudi yina ke disaka bitwisi na yandi na lweka ya ditadi yina yandi ke wa boma nde yandi ta bwa na kati na yo. Zaba nde konso ntotila kele ti bandilu, mpi zaba nde bandilu ya mambu yina Allah me buyisa na ntoto na yandi kele mambu yina yandi me buyisa. Mpe zaba nde na konso nitu kele ti nsinga ya menga yina kana yo kele mbote nitu kele mbote mpi kana yo me beba nitu kele ya kubeba. Zaba, yandi kele ntima’.

Hadith

Imam Bukhari : 51

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ الْقَوْمُ أَوْ مَنْ الْوَفْدُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيكَ إِلَّا فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ وَسَأَلُوهُ عَنْ الْأَشْرِبَةِ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصِيَامُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُعْطُوا مِنْ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ

Yau me zabisama na beto [Ali bin Al Ja’di] tubaka, yau me zabisama na beto [Syu’bah] katuka na [Abu Jamrah] tubaka nde: Mono vandaka kilumbu mosi ti [Ibn Abbas] ntangu yandi bingaka mono na kuvanda na zulu ya tapis na yandi mpi na nima yandi tubaka nde: ‘Bikala ti mono tii kuna mono ta pesa nge ndambu ya kimvwama na mono’. Na yau, mono bikalaka ti yandi bangonda zole, na nima mono tubaka nde: Ntangu kinati-nsangu ya Abu Qais kwisaka kumona Ntumwa saw, yandi yulaka bau nde: ‘Yai kele bantu ya nki to kinati-nsangu yai kele ya nani? Bo vutulaka nde: ‘Rabia!’ Yandi tubaka nde: ‘Beno me kwisa mbote, beno binati-nsangu, na luzolo yonso mpi kukonda mawa’. Ba ntumwa tubaka nde: ‘O Ntumwa ya Allah, beto lenda kwisa ve na nge katula kaka na ngonda ya santu, sambu na kati na beto ti nge kele ti dikanda ya Mudlor yina kele ba infidèles. Yo yina, longa beto dilongi ya pwelele ya beto lenda tula na bisalu mpi ya beto lenda longa na bantu ya bwala na beto, sambu beto kota na zulu’. na nima bo yulaka Ntumwa sambu na malafu, na nima Ntumwa pesaka bo ntuma ya mambu iya mpi kubuyisaka mambu iya, yandi pesaka bo ntuma ya kukwikila na Allah mosi kaka, na nima bo yulaka nde: ‘Keti beno me zaba nki yo ke tendula kukwikila na Allah mosi kaka?’ Bo vutulaka nde: ‘Allah ti Ntumwa na yandi me zaba mbote’. Ntumwa saw tendulaka nde: Beno ta kimbangi nde nzambi ya nkaka kele ve katula kaka Allah mpi nde Muhammad kele kinati-nsangu ya Nzambi, beno sala bisambu, beno futa zakat, beno buya madia na ngonda ya Ramadan mpi beno pesa ndambu mosi na kati ya bandambu tanu ya bima yina beno me botula na bitumba’. Mpi ntumwa ya Nzambi buyisaka bo na mambu iya, disongidila, kunwa ve ata kima mosi na al hantam, na ad Dubbaa`, na naqir mpi na al Muzaffaat. To Yandi ke bingaka muqoyyir -no naqir-. Ntumwa tubaka nde: ‘beno tala mambu yonso mpi beno songa bantu ya bwala na beno’.

Hadith

Imam Bukhari : 52

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ عَنْ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ

Yau me zabisama na beto [Abdullah bin Maslamah] tubaka, yau me zabisama na beto [Malik] katuka na [Yahya bin Sa’id] katuka na [Muhammad bin Ibrahim] katuka na [Alqamah bin Waqash] katuka na [Umar], nde Ntumwa ya Nzambi ke tulaka ntima na mabanza ya Nzambi saw. -ke tadila- mambu yina bo vandaka kuyindula; Konso muntu yina kele na lukanu ya kukwenda na insi ya nkaka sambu na Allah ti Ntumwa na yandi, pana kukwenda na yandi ta vanda na Allah ti Ntumwa na yandi. Konso muntu yina ke zola kukwenda na insi ya nkaka sambu na inza yina yandi ke zola kukuma to sambu na nkento yina yandi ke zola kukwela, pana kukwenda na yandi kele na yina yandi ke zola kusala’.

Hadith

Imam Bukhari : 53

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ

Yau me zabisama na beto [Hajjaj bin Minhal] tubaka, yau me zabisama na beto [Syu’bah] tubaka, yau me zabisama na mono [‘Adi bin Thabit] tubaka nde: “Kilumbu mosi mono waka [Abdullah bin Yazid] na [Abu Mas’ud] na profete sallallahu ‘saw. lufutu ebuna yandi ke pesaka makabu ya mawa’.

Hadith

Imam Bukhari : 54

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ عَلَيْهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فَمِ امْرَأَتِكَ

Yandi me songa beto [Al Hakam bin Nafi’] me tuba, me songa beto [Syu’aib] katuka na [Az Zuhri] me tuba, me songa mono [‘Amir bin Sa’d] katuka na [Sa’d bin Abu Waqash] nde yandi me pesa rapore, nde Ntumwa ya Nzambi saw. nge ta baka lufutu ti kima mosi ya nge ke disaka yo na munoko ya nkento na nge’.

Hadith

Imam Bukhari : 55

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ

Yandi me tuba nde: ‘Mono me sila kwikama na Ntumwa ya Nzambi sambu na kusimba kisambu, kufuta zakat mpi kupesa bandongisila na konso Muzuluma’.

Hadith

Imam Bukhari : 56

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُيَوْمَ مَاتَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَامَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَالْوَقَارِ وَالسَّكِينَةِ حَتَّى يَأْتِيَكُمْ أَمِيرٌ فَإِنَّمَا يَأْتِيكُمْ الْآنَ ثُمَّ قَالَ اسْتَعْفُوا لِأَمِيرِكُمْ فَإِنَّهُ كَانَ يُحِبُّ الْعَفْوَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَشَرَطَ عَلَيَّ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ فَبَايَعْتُهُ عَلَى هَذَا وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ إِنِّي لَنَاصِحٌ لَكُمْ ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَنَزَلَ

Yandi me zabisa beto [Abu An Numan] me tuba, me songa beto [Abu Awana] katuka na [Ziyadi bin Alaqa] me tuba; Mu waka [Jarir bin Abdullah] ke tuba nde ntangu Al Mughirah bin Sy’bah fwaka, ntangu yandi vandaka ya kutelama yandi sikisaka Allah mpi santisaka Yandi, yandi tubaka nde: ‘Yo kele mukumba sambu na beno na kutina Allah mosi kaka boma mpi na kuvukisa ve ata kima mosi ti Yandi, mpi ti kudikulumusa ya mvimba mpi pima tii kuna ntwadisi ya nkaka ta yinga yandi ta kwisa, mpi ntangu yai Nzambi ta lomba nde yandi nunga. - Al Mughirah -, sambu yandi ke zolaka kupesa ndolula’. Na nima yandi tubaka nde: ‘Amma ba’du, ya kieleka mono kwendaka na Ntumwa saw na nima mono tubaka nde: ‘Mono ke sila nge na Islam’. Na nima, Ntumwa pesaka bandilu mpi longisilaka konso Muzuluma, yo yina mono silaka yandi kwikama sambu na diambu yina, mpi sambu na mambote ya munkwa mosquée yai, mono ta pesa beno bandongisila ntangu yonso.’ Na nima yandi salaka Istighfar mpi kulumukaka na zulu ya estrade.

Hadith

Imam Bukhari : 57

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ ح و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي هِلَالُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسٍ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَاءَهُ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ مَتَى السَّاعَةُ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ سَمِعَ مَا قَالَ فَكَرِهَ مَا قَالَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ بَلْ لَمْ يَسْمَعْ حَتَّى إِذَا قَضَى حَدِيثَهُ قَالَ أَيْنَ أُرَاهُ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ هَا أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِذَا ضُيِّعَتْ الْأَمَانَةُ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ قَالَ كَيْفَ إِضَاعَتُهَا قَالَ إِذَا وُسِّدَ الْأَمْرُ إِلَى غَيْرِ أَهْلِهِ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ

Yandi me songa beto [Muhamed bin Sinan] me tuba, me songa beto [Fulaih]. Mpi hadith ya mutindu mosi me tubilama mpi na nzila ya nkaka, disongidila Yo me zabisama na mono [Ibrahim bin Al Mundzir] tubaka, yo me zabisama na beto [Muhammad bin Fulaih] tubaka, yo me zabisama na mono [tata na mono] tubaka, yo me zabisama na mono [Hilal bin Ali] katuka na [Atho bi] Yandi vandaka na lukutakanu mosi ya bo vandaka kutubila bantu mosi, na kintulumukina muntu mosi ya Arabi Bédouin kwisaka mpi yulaka nde: ‘Inki ntangu kilumbu ya nsuka ta kwisa?’ Kansi, Ntumwa (saw) kulandaka disolo na yandi. Na ntangu yina, bantu ya nkaka ke tuba nde; ‘yandi waka mambu ya yandi tubaka kansi yandi sepelaka ve ti mambu ya yandi tubaka,’ mpi kele mpi ti bantu ya nkaka ke tubaka nde; 'nde yandi waka ve mambu ya yandi tubaka'. Tii nsuka-nsuka Ntumwa (saw) manisaka disolo na yandi, yandi tubaka nde: ‘Muntu yina yulaka mambu ya Kilumbu ya Lusambisu kele na wapi?’ Muntu yina tubaka nde: ‘Mono, O Ntumwa ya Allah!’. Na yau, Ntumwa tubaka nde: ‘Kana kivuvu me vila, vingila nsuka ya ntoto’. Muntu yango yulaka nde: ‘Inki mutindu mandat yina vilaka?’ Ntumwa vutulaka nde: ‘Kana mambu kubikala ve na bantu ya mayele, pana beto ta vingila nsuka ya ntoto’.

Hadith

Imam Bukhari : 58

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ عَنَّا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفْرَةٍ سَافَرْنَاهَا فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقَتْنَا الصَّلَاةُ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا

Yau me zabisama na beto [Abu An Nu’man ‘Arim bin Al Fadlal] tubaka, yau me zabisama na beto [Abu ‘Awanah] katuka na [Abu Bisyir] katuka na [Yusufu bin Mahak] katuka na [Abdullah bin ‘Amru] tubaka nde: Profete sallallahu ‘alaihi wasallam vandaka na ntangu mosi katuka na beto mosi na ntangu yandi vandaka na zulu ya beto. ntangu ya kisambu vandaka pene-pene ya kumana, beto vandaka kuyobila kaka na kuyobisa makulu. Na yau, Ntumwa saw na ndinga ya ngolo tubaka na ndinga ya ngolo nde: ‘mawa na bitambi yina kele ve ya kuyobila, yo ta kwenda na bilungi’. Yandi bokaka mbala zole to tatu.

Hadith

Imam Bukhari : 59

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ فَحَدِّثُونِي مَا هِيَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ

Yandi me zabisa beto [Qutaiba mbuta Sa’id] Yandi me zabisa beto [Isma’il mbuta Jafar] katuka na [Abdola mbuta Dinar] katuka na [Ibn Omar] tubaka nde; Ntumwa tubaka nde: ‘Ya kieleka, na kati ya banti kele ti nti mosi ya matiti na yo ke bwaka ve. Mpi yina kele kingana sambu na Muzuluma’. Ntumwa yulaka nde: ‘Beno songa mono, inki nti yina?’. Yo yina banduku yina yindulaka nde kima yina bo vandaka kutubila vandaka nti mosi na muwanda. Abdullah tubaka nde: ‘Mu vandaka kuyindula na ntima na munu nde nti yina vandaka nti ya dati, kansi mu waka nsoni na kutuba yo. Na nima banduku yulaka : O Ntumwa ya Allah, inki nti yina ? Yandi vutulaka nde: ‘Nti ya dati’.

Hadith

Imam Bukhari : 60

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ قَالَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ

Yandi tubaka nde: ‘Ya kieleka, na kati ya banti kele ti nti mosi yina matiti na yo ke bwaka ve. Mpi yina kele kingana sambu na Muzuluma’. Ntumwa yulaka nde: ‘Beno songa mono, inki nti yina?’. Yo yina banduku yina yindulaka nde kima yina bo vandaka kutubila vandaka nti mosi na muwanda. Abdullah tubaka nde: Mono vandaka kuyindula na ntima na mono nde nti yina vandaka nti ya dati, kansi mono waka nsoni na kutuba yo. Na nima bantu tubaka nde: O Ntumwa ya Nzambi, inki nti yina? Yandi vutulaka nde: ‘Nti ya dati’.