Imam Bukhari : 41
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا امْرَأَةٌ قَالَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ فُلَانَةُ تَذْكُرُ مِنْ صَلَاتِهَا قَالَ مَهْ عَلَيْكُمْ بِمَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَمَلُّ اللَّهُ حَتَّى تَمَلُّوا وَكَانَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيْهِ مَادَامَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ
A fen erenikich [Muhammad bin Al Mutsanna] a apasa, a fen erenikich [Yahya] seni [Hisham] a apasa, a fen ereni [semei we] ngeniei seni [Aisha] pwe ewe Soufos a feito ren me a wor pwal emon fefin ren, iwe, ewe Soufos a feito ren, iwe, a wor pwal emon fefin, iwe, ewe Soufos a feito ren. Aisyah a ponuweni: ‘ewe fulanah’, iwe a aporausa usun an iotek. Iwe, ewe Soufos sallallaahu ‘alaihi wasallam a apasa: ‘Kopwe likitalo met kese tongeni moni, fan iten Kot, Allah esap menemenoch tori en pwisin kopwe menemenoch, me ewe lamalam mi kon tongei I ina ewe mettoch mi kan fis iteitan me sopwosopwolo’.
Imam Bukhari : 42
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ شَعِيرَةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ بُرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِيمَانٍ مَكَانَ مِنْ خَيْرٍ
A fen erenikich [Muslim bin Ibrahim] a apasa, a fen erenikich [Hsyam] a apasa, a fen erenikich [Qotadah] seni [Anas] seni ewe Soufos sallallaahu ‘alaihi wasallam, a apasa: ‘Epwe katowu seni hell usun chok ewe mi apasa pwe ese wor emon kot mi murinno nge non an usun chok i. Iwe epwe katowu seni hell ewe a apasa pwe ese wor emon kot lukun Allah me ewe a wor murinno usun chok efoch foun wiich non netipan. Iwe epwe katowu seni hell ewe a apasa pwe ese wor emon kot lukun Allah me non netipan a wor murinno usun chok efoch foun mustard. Iwe, Apu Aptula a apasa; [Aban] a apasa; A fen erenikem [Qotadah] A fen erenikem [Anas] seni ewe Soufos, a apasa. Iwe ewe kapas nuku non ei hadith a siwin ngeni ewe kapas murinno.
Imam Bukhari : 43
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ سَمِعَ جَعْفَرَ بْنَ عَوْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْيَهُودِ قَالَ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ أَيُّ آيَةٍ قَالَ{ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }قَالَ عُمَرُ قَدْ عَرَفْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَائِمٌ بِعَرَفَةَ يَوْمَ جُمُعَةٍ
A fen erenikich [Al Hasan] pwe a rongorong [Jafar] a apasa; A erenikich [Abu Al ‘Umais], a erenikich [Qais bin Muslim] seni [Thariq bin Shihab] seni [Umar bin Al Khaththab]; A wor emon mwan chon Jus a apasa: ‘O Amirul Mu’minin, a wor eu wokisin lon noum we puk ka alleani, ika pwe ena wokisin a fen pwa ngenikich chon Jus, sipwe fen fori - ewe ran ewe wokisin a pwa - eu ranin kunou -’ied-. Ina minne, Umar bin Al Khathab a apasa: ‘Menni wokisin ena?’ -Ewe chon Jus- a apasa: ‘Ikenai ua fen unusochulo om lamalam fan itom, me ua fen apwonueta Ai kewe feioch wom, me ua tipeeu ngeni pwe Islam epwe eu lamalam fan itom’. -QS. Al Maida wokisin 3-. Iwe, Umar bin Al Khaththab a pölüweni: ‘Sia silei ena rän me ewe leeni ikewe ewe wokisin a pwä ngeni ewe Soufos ie, ina ewe Räninfel lupwen a nom lon ‘Arafah.
Imam Bukhari : 44
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرَ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ
A fen erenikich [Isma’il] A fen erenikem [Malik bin Anas] seni seman we - [Abu Suhail bin Malik] - seni [seman we], pwe a rongorong [Thalhah bin ‘Ubaidullah] a apasa: A feito ren ewe chon kuno seni Kot emon mwan mi uren mongungu seni noun kewe aramas . loud, nge ese tongeni weweiti met a mochen apasa, tori a arap ngeni -ren ewe Soufos- mwirin a eisini usun Islam, mwirin Rasulullah a ponueni: ‘Kopwe iotek fan nimu iteiten ran me pwin’. Ewe aramas a apasa: ‘Mi wor och mettoch lukun ngang’. Ewe Soufos a pölüweni: ‘Ese wor och mettoch lükün chök thathawu’ -sunnat- ’. Iwe, ewe Rasulullah a apasa: ‘Me echikipin Ramadlan’. Ewe emon a eisini sefan: ‘Mi wor och mettoch lukun ngang’. Iwe, a pölüeni: “Ese wor och mettoch lükün thathawu’ -sunnat- ’. Iwe, ewe Rasulullah a apasa: ‘Zakat’: Ewe aramas a apasa: ‘Mi wor och mettoch lukun ena fan itei’. Iwe, a pölüeni: “Ese wor och mettoch lükün thathawu’ -sunnat- ’. Iwe, ewe mwän a feila o apasa: ‘Ren Allah, üsap alapalo are aüküküla’. Iwe, ewe Soufos a apasa: ‘Epwe feioch ika epwe wenechar le apwonueta’.
Imam Bukhari : 45
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِيٍّ الْمَنْجُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ الْحَسَنِ وَمُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّبَعَ جَنَازَةَ مُسْلِمٍ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا وَكَانَ مَعَهُ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهَا وَيَفْرُغَ مِنْ دَفْنِهَا فَإِنَّه يَرْجِعُ مِنْ الْأَجْرِ بِقِيرَاطَيْنِ كُلُّ قِيرَاطٍ مِثْلُ أُحُدٍ وَمَنْ صَلَّى عَلَيْهَا ثُمَّ رَجَعَ قَبْلَ أَنْ تُدْفَنَ فَإِنَّهُ يَرْجِعُ بِقِيرَاطٍتَابَعَهُ عُثْمَانُ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
A fen erenikich [Ahmad bin Abdullah bin Ali Al Manjufi] a apasa, a fen erenikich [Rauh] a apasa, a fen erenikich [‘Auf] seni [Al Hasan] me [Muhammad] seni [Abu Hurairah], pwe ewe chon kuno seni Kot (kinamwe me feiochun Kot) a apasa: ren nuku me apinukunuk ren niwinin me a nom ren ewe inis fansoun meinisin tori an a iotek fan itan me a wes ewe peias, mwirin a niwin ngeni imwan ren ruu qiroth, ew me ew qiroth a wewe ngeni ewe Chuuk Uhud. Iwe ion epwe iotek ngeni me feino ngeni imwan me mwen an epwe peias, epwe feino ngeni imwan ren ew qiroth’. Eú hadith usun ei a pwal mak seni [Uthman Al Mu‘adzin], a apasa; a fen erenikich [‘Auf] seni [Muhammad] seni [Abu Hurairah] seni ewe Soufos.
Imam Bukhari : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زُبَيْدٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍعَنْ الْمُرْجِئَةِ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ
A fen erenikich [Muhammad bin ‘Ar’arah] a apasa, A fen erenikich [Syu’bah] seni [Zubaid] a apasa: Ua eisini [Abu Wa’il] usun Murji`ah, iwe, a polueni: A fen erenikem [Abdullah] pwe ewe Soufos mi fich ngeniir a apasa: kufr’.
Imam Bukhari : 47
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يُخْبِرُ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ إِنِّي خَرَجْتُ لِأُخْبِرَكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ وَإِنَّهُ تَلَاحَى فُلَانٌ وَفُلَانٌ فَرُفِعَتْ وَعَسَى أَنْ يَكُونَ خَيْرًا لَكُمْ الْتَمِسُوهَا فِي السَّبْعِ وَالتِّسْعِ وَالْخَمْسِ
A erenikem [Qutaibah bin Sa’id] A erenikem [Isma’il bin Ja’far] seni [Humaid], A erenikem [Anas bin Malik] a apasa, a ereniei [‘Ubadah bin Ash Shamit], pwe ewe chon kuno seni Kot ra nom ikewe ie, ewe chon kuno ra feito pwe epwe awewei, ekkoch. Iwe, ewe Soufos a apasa: ‘Ua feito pwe upwe awewei ngenikemi ewe Lailatul Qadar, nge iei usun me iei usun me iei usun me iei usun ra aninifengen lefiler tori le sopwoloon a fis -Lailatul Qodar-, me a apilukuluk pwe epwe murinno ngenikemi, iwe, oupwe kutta -Lailatul Qodar- lon ewe afisuen me wonuen ran.
Imam Bukhari : 48
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَارِزًا يَوْمًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَبِلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ قَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُخْبِرُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْإِبِلِ الْبُهْمُ فِي الْبُنْيَانِ فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ }الْآيَةَ ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَالَ رُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ يُعَلِّمُ النَّاسَ دِينَهُمْقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ جَعَلَ ذَلِك كُلَّهُ مِنْ الْإِيمَانِ
A erenikem [Musaddad] a apasa, A erenikem [Isma’il bin Ibrahim] a erenikem [Apu Hayyan At Taimi] seni [Apu Zura] seni [Apu Hurairah] a apasa; pwe ewe Soufos a pwa ngeni chienan kewe eu ran, iwe, ewe Chonlang Jibril a feito ewe a mwitir eisini: ‘Met weween luku?’ Ewe Soufos sallallaahu ‘alaihi wasallam a ponuweni: ‘Luku ina om kopwe nuku non Allah, noun kewe chon nang, noun kewe puk, mwich ren I, noun kewe chon kuno, me ka nuku non ewe Ranin Manausefan’. -Jibril a apasa: 'Met weween Islam?' Iwe, ewe Soufos a pölüweni: ‘Islam ina pwe kopwe fel ngeni Allah me kosap chiechi ngeni och mettoch, kopwe föri iotek, kopwe mönätiu ewe zakat mi lamot, me kopwe echikipin lon ewe maram Ramadlan’. -Jibril a apasa: 'Met ihsan?' Iwe, ewe Soufos a pölüweni: ‘Ka fel ngeni Allah usun chök ka küna I me ika kese küna I, I a wesewesen künakemi’. -Jibril ‘Alaihis salam- a apasa sefan: ‘Ineet epwe fis ewe Ranin Kapung?’ Ewe Soufos sallallaahu ‘alaihi wasallam a ponuweni: ‘Ekkewe ra eisini usun rese sinei nap seni ekkewe ra eisini. Nge upwe awewei ekkewe esisin; -ina-; ika emon chon angang a fen nounou noun we masta, ika ekkewe chon masen kamel mi pwechepwech ra fiufengen pwe repwe aueta imw ren limu ier, ukukun fansoun ese fat lukun chok Allah’. Iwe, ewe Soufos a alleani: ‘Enlet, ren chök Allah ewe sile usun ewe Ränin Kapwüng’ -QS. Lukman: 34-. Mwirin ena Jibril ‘Alaihis kapong a feilo, iwe, ewe Soufos a apasa; ‘uwei ngeni ikei’. Nge ekkewe chiechi rese kuna och mettoch, iwe ewe Soufos a apasa; ‘I ewe Chonlang Kapriel a feito ren aramas pwe epwe aiti ngenir ar lamalam’. Abu Abdullah a apasa: ‘Ekkewe mettoch meinisin a awewei me ren i ra angei pwe luku.
Imam Bukhari : 49
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّ هِرَقْلَ قَالَ لَهُ سَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ
A erenikem [Ibraim bin Hamzah] a apasa, a erenikem [Ibraim bin Sa’d] seni [Salih] seni [Ibn Shihab] seni [Ubaidilla] pwe [Aptula] a repotei ngeni, pwe a apasa; a esile ngeniei [Abu Sufyan bin Harb] pwe Heraqlius a apasa ngeni: ‘Ua fen eisinikemi, ar kewe chochon ra chommongolo are kisikisilo? Ina minne ka apasa pwe ra chommongolo, iwe, epwe ina ussun luku epwe sopwosopwolo tori an epwe unusochulo. Iwe upwe eisinikemi, mei wor emon a rikilo pokiten an oput an lamalam? Iwe ka apasa; Ika ese wor, iwe pwan usun chok, ika nuku a fen watteno me fifis non ewe netip, esap wor emon epwe song ren’.
Imam Bukhari : 50
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْحَلَالُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشَبَّهَاتٌ لَا يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ فَمَنْ اتَّقَى الْمُشَبَّهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ كَرَاعٍ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ أَلَا وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى أَلَا إِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي أَرْضِهِ مَحَارِمُهُ أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ
A erenikem [Abu Nuaim] A erenikem [Sakaria] usun [‘Amir] a apasa; Ua rongorong [Emon Numan bin Basyir] a apasa; Ua rongorong ewe Soufos a apasa: ‘Met mi halal a ffat me met mi haram a pwal ffat. Nge nefinen ekkewe ruemon mei wor ew mettoch mei wor kapas eis - vague - ese fat ren chommong aramas. Ina minne, io a imulo seni ekkewe mi tipemwaramwar a wewe ngeni pwe a fen amwochu an lamalam me an iteuoch. Iwe ion epwe turutiw - fori - non mettoch mi tipemwaramwar, a wesewesen usun emon chon masen siip mi tumunu noun kewe man won epek ew chuuk minne a nuokus pwe epwe turutiw non. Kopwe sinei pwe emon me emon king a wor an aukukun, me sinei pwe aukukun an Allah kewe annuk won An fonufan ina met A aukuuku. Iwe sinei pwe non inis meinisin mei wor ew clot of blood minne ika pwe mei och iwe ewe inis mei murino me ika mei ngaw iwe ewe inis mei ngaw. Kopwe sinei, i ewe netip’.
Imam Bukhari : 51
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ الْقَوْمُ أَوْ مَنْ الْوَفْدُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيكَ إِلَّا فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ وَسَأَلُوهُ عَنْ الْأَشْرِبَةِ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصِيَامُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُعْطُوا مِنْ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ
A fen erenikich [Ali bin Al Ja’di] a apasa, a fen repotei ngenikich [Syu’bah] seni [Abu Jamrah] a apasa: Fan eu ua mwot ren [Ibn ‘Abbas] nupwen a etiwaei ai upwe mwot won an we rug me mwirin a apasa: ‘Kopwe nom rei tori ai upwe ngonuk eu kinikinin ai pisek’. Iwe, üa nom ren ükükün ruu maram, mürin üa apasa: Lupwen ewe chon kuno seni Abu Qais a feito pwe epwe churi ewe Soufos sallallaahu ‘alaihi wasallam, a eisiniir: ‘Iö kewe aramas ei are nöün iö chon kuno ei? Ra pölüweni: ‘Rapia!’ Iwe, a apasa: ‘Oupwe etiwakemi, ämi chon kuno, ren tipemecheres me ousap letipechou’. Ekkewe chon kuno ra apasa: ‘O chon kuno seni Allah, am ausap tongeni feito reom lukun chok lon ewe maram mi pin, pun lefilem me en a wor ewe einangen Mudlor ir mi lukulukummang. Ina minne, kopwe aiti ngeni kem ew lesson mi fatafatoch pwe sipwe tongeni fori me sipwe tongeni aiti ngeni ekkewe aramas non ach ei sopw, pwe sipwe tongeni tonong non nang'. iwe ra eisini ewe Soufos usun unummong, iwe ewe Soufos a annuku ngenir fomon mettoch me a pinei fomon mettoch, a annuku ngenir ar repwe nuku non ewe chok Allah, iwe a eisinir: 'Ka sinei met wewen nuku non ewe chok Allah?' Ra ponuweni: ‘Allah me Noun we chon kuno ra sinei nap seni’. Ewe Soufos a awewei: Oupwe pwarata pwe ese wor emon kot lukun Allah me Muhammad ewe chon kuno seni Allah, oupwe fori iotek, moni zakat, echikipin lon ewe maram Ramadan me oupwe ngeni eu kinikinin limu seni ekkewe pisek ra angei seni maun’. Iwe, ewe Soufos a pineiir seni föü mettoch, wewen, resap ünümi och seni al hantam, ad Dubbaa`, eman naqir me al Muzaffaat. Are I a iteni muqoyyir -esap naqir-. Ewe Soufos a apasa: ‘kopwe nenengeni mettoch meinisin me ereni ekkewe aramas non om we sopw’.
Imam Bukhari : 52
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ عَنْ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
A fen erenikich [Abdullah bin Maslamah] a apasa, a fen erenikich [Malik] seni [Yahya bin Sa’id] seni [Muhammad bin Ibrahim] seni [Alqamah bin Waqash] seni [Umar], pwe ewe chon kuno a anongonong won ewe aramas meinisin, a apasa: -a anongonong won- met a fen kokkot; Ion a ekiekin feilo fan iten Allah me noun we chon kuno, iwe, an feilo epwe ngeni Allah me noun we chon kuno. Ion a ekiekin sai pokiten ewe fonufan a mochen tori ika pokiten emon fefin a mochen pupunu ren, iwe an sai ngeni met a ekiekin fori’.
Imam Bukhari : 53
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ
A fen erenikich [Hajjaj bin Minhal] a apasa, a fen erenikich [Syu’bah] a apasa, a fen repotei ngeniei [‘Adi bin Thabit] a apasa: Fan eu ua rongorong [Abdullah bin Yazid] seni [Abu Mas’ud] seni ewe Soufos mi apasa pwe a awora ngeni emon an famili fan iten an epwe limelimoch. eu liwin iwe a ngeni alms’.
Imam Bukhari : 54
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ عَلَيْهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فَمِ امْرَأَتِكَ
A erenikem [Al Hakam bin Nafi’] a apasa, a erenikem [Syu’aib] seni [Az Zuhri] a apasa, a erenikem [‘Amir bin Sa’d] seni [Sa’d bin Abu Waqash] pwe a repotei, pwe ewe Chon kuno seni Kot a apasa: ‘Enlet, ousap fori och mettoch mi enlet fan iten ewe chon lukun Kot. epwe kawor ngonuk ew niwinin pachenong och mettoch kopwe mongo ngeni non auen punuwom we’.
Imam Bukhari : 55
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ
A erenikem [Musaddad] a apasa, a erenikem [Yahya] seni [Isma’il] a apasa, a erenikem [Qais bin Abu Hazim] seni [Jarir bin Abdullah] a apasa: ‘Ua fen pwonei pwe upwe tuppwol ngeni ewe chon kuno seni Kot pwe upwe apochokkula iotek, moni zakat me auroura emon me emon chon Muslim’.
Imam Bukhari : 56
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُيَوْمَ مَاتَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَامَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَالْوَقَارِ وَالسَّكِينَةِ حَتَّى يَأْتِيَكُمْ أَمِيرٌ فَإِنَّمَا يَأْتِيكُمْ الْآنَ ثُمَّ قَالَ اسْتَعْفُوا لِأَمِيرِكُمْ فَإِنَّهُ كَانَ يُحِبُّ الْعَفْوَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَشَرَطَ عَلَيَّ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ فَبَايَعْتُهُ عَلَى هَذَا وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ إِنِّي لَنَاصِحٌ لَكُمْ ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَنَزَلَ
A erenikem [Apu An Numan] a apasa, a erenikem [Apu ‘Awanah] seni [Ziyad bin ‘Alaqah] a apasa; Ua rongorong [Jarir bin Abdullah] a apasa pwe nupwen Al Mughirah bin Syu’bah a mano, nupwen a uta a mwareiti Allah me epini I, a apasa: ‘A namwot pwe kopwe niuokusiti ewe emon chok Allah me kosap chiechi ngeni och mettoch, me ren unusen sufon me kinamwe tori emon souemwen mi siwini epwe feito, iwe iei, a apasa pwe epwe feito seni an we feioch. Iwe, fän iten nöümi we souemwen Al Mughirah, pun a sani le fang sorry’. Iwe, a apasa: ‘Amma ba’du, enlet, ua feilo ren ewe Soufos, iwe, ua apasa: ‘Ua pwon ngonuk pwe kopwe fiti Islam’. Iwe, ewe Soufos a awora ekkewe allük me a öüröüra emön me emön chon Muslim, ina popun üa pwon ngeni pwe üpwe tuppwöl ngeni fän iten ena mettoch, nge fän iten ewe chon nemeni ei imwen fel, üpwe ngenikemi öüröür fansoun meinisin.’ Iwe, a föri Istighfar o feitiu seni ewe lenien afalafal.
Imam Bukhari : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ ح و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي هِلَالُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسٍ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَاءَهُ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ مَتَى السَّاعَةُ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ سَمِعَ مَا قَالَ فَكَرِهَ مَا قَالَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ بَلْ لَمْ يَسْمَعْ حَتَّى إِذَا قَضَى حَدِيثَهُ قَالَ أَيْنَ أُرَاهُ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ هَا أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِذَا ضُيِّعَتْ الْأَمَانَةُ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ قَالَ كَيْفَ إِضَاعَتُهَا قَالَ إِذَا وُسِّدَ الْأَمْرُ إِلَى غَيْرِ أَهْلِهِ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ
A erenikem [Muhammad bin Sinan] a apasa, a erenikem [Fulaih]. Iwe, eu hadith mi ussun chok ena a pwal mak seni pwal eu lapalap, weween, a fen apasa ngeniei [Ibrahim bin Al Mundzir] a apasa, a fen apasa ngeniei [semei we] a apasa, a fen apasa ngeniei [Hilal bin Ali] seni [Athora bin] a apasa: sallallaahu ‘alaihi wasallam a nom lon eu mwich a poraus ussun eu aramas, iwe, mwittir chok emon chon Arab mi Bedouin a feito me a eisini: ‘Ineet epwe war ewe ranin kapwung?’ Nge, ewe Soufos a sopweno an poraus. Meinisin, ekkoch aramas ra apasa; ‘a rong met a apasa nge ese sani met a apasa,’ iwe a pwan wor ekkoch ra apasa; ‘pwe ese rongorong met a apasa’. Tori soposopono ewe Soufos sallallaahu ‘alaihi wasallam a awesi an poraus, a apasa: ‘Ia ewe emon a eisini usun ewe Ranin Kapung?’ A nom ia? Ewe aramas a apasa: ‘Ngang, O chon kuno seni Allah!’. Iwe, ewe Soufos a apasa: ‘Ika ewe lukuluk a pout seni iwe, kopwe witiwiti sopwoloon fonufan’. Ewe emon a eisini: ‘Ifa usun ewe mandan a morolo?’ Ewe Soufos a pölüweni: ‘Ika ekkewe mettoch rese likiti ngeni ekkewe sou silelap, iwe, sipwe witiwiti sopwoloon fönüfan’.
Imam Bukhari : 58
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ عَنَّا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفْرَةٍ سَافَرْنَاهَا فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقَتْنَا الصَّلَاةُ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
A fen erenikich [Abu An Nu’man ‘Arim bin Al Fadlal] a apasa, a fen erenikich [Abu ‘Awanah] seni [Abu Bisyir] seni [Yusuf bin Mahak] seni [Abdullah bin ‘Amru] a apasa: Ewe Soufos sallallaahu ‘alaihi wasallam a fen likiti ngenikich eu fansoun a likiti ngenikich eu maun. fansoun iotek a arapakan epwe much, aua fori ablution ren am aupwe chok suki pechem. Iwe, ewe Soufos a puchor ren mongungu mi pochokkul: ‘riaffou ngeni ekkewe pechen rese uren konik, repwe feilo ngeni hell’. A puchor fan ruu are fan ulungat.
Imam Bukhari : 59
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ فَحَدِّثُونِي مَا هِيَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
A erenikich [Qutaibah] A erenikem [Ismail] seni [Abdullah] seni [Ibn Umar] a apasa; Ewe Soufos sallallaahu ‘alaihi wasallam a apasa: ‘Enlet, lein ekkewe ira a wor efoch ira ese kkuf uwan. Iwe, ina eu kapas monomon fan iten emon chon Muslim’. Ewe Soufos a eisini: ‘Kopwe erenikem, met sokkun ira ena?’ Ina minne, chiechian kewe ra ekieki pwe met a wewe ngeni, ina efoch ira lon ewe leenien ppwul. Abdullah a apasa: ‘Ua ekieki lon letipei pwe ewe ira ina efoch ira date, nge ua niuokkus le apasa. Iwe, ekkewe chon kuno ra eisini: ‘O chon kuno seni Allah, met sokkun ira ena?’ Iwe, a pölüweni: ‘Irä date palm’.
Imam Bukhari : 60
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ قَالَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
A erenikem [Khalid bin Makhlad] A erenikem [Sulaiman] A erenikem [Abdullah bin Dinar] seni [Ibn Umar] seni ewe Soufos, a apasa: ‘Enlet, lein ekkewe ira mi wor efoch ira nge uwan kewe rese turutiu. Iwe, ina eu kapas monomon fan iten emon chon Muslim’. Ewe Soufos a eisini: ‘Kopwe erenikem, met sokkun ira ena?’ Ina minne, chiechian kewe ra ekieki pwe met a wewe ngeni, ina efoch ira lon ewe leenien ppwul. Abdullah a apasa: Ua ekieki non netipei pwe ewe ira ew ira date, nge ua niuokus ai upwe apasa. Iwe, ekkewe aramas ra apasa: ‘O chon kuno seni Allah, met sokkun ira ena?’ Iwe, a pölüweni: ‘Irä date palm’.