Imam Bukhari : 21
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَدْخُلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ وَأَهْلُ النَّارِ النَّارَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى أَخْرِجُوا مِنْ النَّارِ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَيُخْرَجُونَ مِنْهَا قَدْ اسْوَدُّوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرِ الْحَيَا أَوْ الْحَيَاةِ شَكَّ مَالِكٌ فَيَنْبُتُونَ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي جَانِبِ السَّيْلِ أَلَمْ تَرَ أَنَّهَا تَخْرُجُ صَفْرَاءَ مُلْتَوِيَةًقَالَ وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَمْرٌو الْحَيَاةِ وَقَالَ خَرْدَلٍ مِنْ خَيْرٍ
hi byerile [Isma'il] u te, u hi byerile [Malik] ku suka eka ['Amru bin Yahya Al Mazani] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abu Sa'id Al Khudri] ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, u te: 'Ahlu ya tilo yi nghene etilweni naswona Ahlu ya tihele yi nghene etiheleni.' Kutani Allah Ta’ala u te: ‘Humesa etiheleni mani na mani loyi a nga na ripfumelo leri ringanaka na mbewu ya sinapi embilwini ya yena’. Kutani va humile etiheleni va ri eka xiyimo xa ntima lexi hisiweke ivi endzhaku va nghenisiwa enambyeni wa vutomi kumbe vukona. -Malik wa kanakana. - Kutani ti mila ku fana na mbewu leyi milaka eribuweni ra nambu. Xana a wu swi xiyanga leswaku u hume njhani hi muvala wo tshwuka'.Ku vula [Wuhaib] A hi byerile ['Amru]: 'Vutomi'. Naswona aku: 'Swintsongo swa leswinene'.
Imam Bukhari : 22
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُ النَّاسَ يُعْرَضُونَ عَلَيَّ وَعَلَيْهِمْ قُمُصٌ مِنْهَا مَا يَبْلُغُ الثُّدِيَّ وَمِنْهَا مَا دُونَ ذَلِكَ وَعُرِضَ عَلَيَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلَيْهِ قَمِيصٌ يَجُرُّهُ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الدِّينَ
hi byerile [Muhammad bin Ubaidillah] u te, u hi byerile [Ibrahim bin Sa’d] ku suka eka [Salih] ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka [Abu Umamah bin Sahal bin Hunaif] leswaku u twe [Abu Said Al Khudri] a ku, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loko ndzi etlele, ndzi lorhe ndzi vona vanhu va langutane na mina. A va ambala swiambalo, swin’wana swa swona a swi fika emaveleni ya vona kasi swin’wana a swi ri ehansi ka sweswo. Nakona Umar bin Al Khaththab u tisiwa eka mina kutani a ambala swiambalo a n’wi koka. Vaseketeri va vutisile: ‘Xana u ehleketa leswaku leswi swi vula yini, Wena Murhumiwa wa Allah?’ U hlamurile sallallaahu 'alaihi wasallam a ku: 'Ad-Din -vukhongeri-'.
Imam Bukhari : 23
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهُوَ يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُ فَإِنَّ الْحَيَاءَ مِنْ الْإِيمَانِ
Ku byeriwile hina [Abdullah bin Yusuf] u te, ku vikiwile eka hina [Malik bin Anas] ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka [Salim bin Abdullah] ku suka eka [tata wa yena], leswaku Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) u fambe a hundza munghana wa Ansar loyi hi nkarhi wolowo a a lerisa makwavo hi tingana. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘N’wi tshikeni, hikuva hakunene tingana i xiphemu xa ripfumelo’.
Imam Bukhari : 24
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُسْنَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَوْحٍ الْحَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّ الْإِسْلَامِ وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
hi byerile [Abdullah bin Muhammad Al Musnadi] u te, U hi byerile [Abu Rauh Al Harami bin Umarah] u te, u hi byerile [Syu’bah] wa [Waqid bin Muhammad] u te; Ndzi twe [tatana] a byela eka [Ibn Umar], leswaku Murhumiwa wa Allah (ku rhula ni mikateko ya Allaah a swi ve eka yena) u te: ‘Ndzi lerisiwe ku lwa ni vanhu ku kondza va nyikela vumbhoni; a ku na xikwembu handle ka Allah na leswaku hakunene Muhammad i murhumiwa wa Allah, a seketela xikhongelo, a nyika zakat. Loko va endla sweswo kutani va hlayise ngati ya vona na nhundzu eka mina handle ka nawu wa Islam naswona ku hlayela ka vona ku le ka Allah.'
Imam Bukhari : 25
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ وَمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَا حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ فَقَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ قِيلَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قِيلَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ
Swi byeriwe hina [Ahmad bin Yunus] na [Musa bin Isma’il] havambirhi va te, swi byeriwe hina [Ibrahim bin Sa’d] u te, swi byeriwe hina [Ibn Shihab] ku suka eka [Sa’id bin Al Musayyab] ku suka eka [Abu Hurairah], leswaku Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u vutisiwile hi Islam, hi yihi ya nkoka swinene? Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘Ripfumelo eka Allah na Murhumiwa wa Yena’. Kutani a vutisa nakambe a ku: ‘Kutani i yini?’ U hlamule a ku: ‘Al Jihad fi sabilillah -ku lwa endleleni ya Allah-. Kutani a vutisa nakambe a ku: ‘Kutani i yini swin’wana?’ U hlamurile, shallallahu 'alaihi wasallam: 'hajj mabrur'.
Imam Bukhari : 26
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ سَعْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى رَهْطًا وَسَعْدٌ جَالِسٌ فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا هُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَيَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ أَوْ مُسْلِمًا فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَعُدْتُ لِمَقَالَتِي فَقُلْتُ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ أَوْ مُسْلِمًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَعُدْتُ لِمَقَالَتِي وَعَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا سَعْدُ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ خَشْيَةَ أَنْ يَكُبَّهُ اللَّهُ فِي النَّارِوَرَوَاهُ يُونُسُ وَصَالِحٌ وَمَعْمَرٌ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ
hi byerile [Abu Al Yaman] u te, u hi byerile [Syu’aib] ku suka eka [Az Zuhri] u te, u ndzi byerile [‘Amir bin Sa’d bin Abu Waqash] ku suka eka [Sa’d], leswaku Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u nyikile swakudya eka vanhu vo hlayanyana naswona hi nkarhi wolowo Sa’d a a tshamile. Kambe A nga nyikanga swakudya leswi eka wanuna, hambi leswi munhu yoloye a a ndzi hlamarisa ngopfu eka lava a va ri kona, kutani ndzi vutisile Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘O Rasulullah, ku vuriwa yini hi so na so? Hakunene ndzi n’wi vona tanihi mupfumeri. Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u hlamurile: 'kumbe i Mumoslem?' Kutani ndzi miyerile swa xinkarhana, naswona ndzi boheke ku tiyiseka swinene hi leswi A a vula swona, sallallaahu ‘alaihi wasallam, kutani ndzi phindhe marito ya mina: ‘Oho Murhumiwa wa Allah, ku vuriwa yini hi so na so? Hakunene ndzi n’wi vona tanihi mupfumeri. Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u hlamurile: 'kumbe i Mumoslem?' Kutani ndzi tlhele ndzi susumetiwa leswaku ndzi tiyiseka swinene hi leswi a a vula swona ku kondza ndzi phindha xivutiso xa mina nakambe. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Oho Sa’d, hakunene ndzi ta tlhela ndzi nyika munhu yoloye. Kambe ndzi nga tsakela ku nyika van’wana ku tlula ku n’wi nyika, hikuva ndzi chava leswaku Allah u ta n’wi lahlela etiheleni’. [Yunus], [Salih], [Ma’mar] na [n’wana wa makwavo wa Az Zuhri], va hlamuserile ku suka eka [Az Zuhri].
Imam Bukhari : 27
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
hi byerile [Qutaibah] u te, u hi byerile [Al Laits] ku suka eka [Yazid bin Abu Habib] ku suka eka [Abu Al Khair] ku suka eka [Abdullah bin ‘Amru] leswaku munhu un’wana u vutisile Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam; 'Hi xihi Vuislem lebyi nga kahle ngopfu?' Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘U dyisa no xeweta vanhu lava u va tivaka na lava u nga va tiviki’.
Imam Bukhari : 28
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُرِيتُ النَّارَ فَإِذَا أَكْثَرُ أَهْلِهَا النِّسَاءُ يَكْفُرْنَ قِيلَ أَيَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَيَكْفُرْنَ الْإِحْسَانَ لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ
Swi byeriwe hina [Abdullah bin Maslamah] ku suka eka [Malik] ku suka eka [Zaid bin Aslam] ku suka eka [‘Atho’ bin Yasar] ku suka eka [Ibn ‘Abbas] u te, Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Ndzi kombisiwile tihele, swi tikomba onge vunyingi bya vaaki va yona i vavasati. Hikuva va tala ku swi kaneta'. Ku vutisiwile: ‘Xana va landzule Allah?’. U te: ‘Va landzula tinyiko ta nuna wa vona, va landzula vunene. Loko u vile kahle eka un’wana wa vona nkarhi hinkwawo, kutani a vona nchumu wun’we ntsena wo biha eka wena, u ta ku: ‘A ndzi si tshama ndzi vona nchumu lowunene wutsongo eka wena’.
Imam Bukhari : 29
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاصِلٍ الْأَحْدَبِ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَ لَقِيتُ أَبَا ذَرٍّبِالرَّبَذَةِ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ وَعَلَى غُلَامِهِ حُلَّةٌ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي سَابَبْتُ رَجُلًا فَعَيَّرْتُهُ بِأُمِّهِ فَقَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَعَيَّرْتَهُ بِأُمِّهِ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ إِخْوَانُكُمْ خَوَلُكُمْ جَعَلَهُمْ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدِهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ وَلْيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ وَلَا تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ فَأَعِينُوهُمْ
Swi byeriwe hina [Sulaiman bin Harb] u te, swi byeriwe hina [Syu’bah] ku suka eka [Washil Al Ahdab] ku suka eka [Al Ma’rur bin Suwaid] u te: Ndzi hlangane na [Abu Dzar] eRabdzah loyi hi nkarhi wolowo a a ambale ti layers timbirhi ta swiambalo, naswona ku fana na n’wana wa yena, kutani ndzi n’wi vutisile hi mhaka yoleyo, kutani a hlamula: Ndzi rhukete munhu hi ku rhuketela wa yena manana, kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u ndzi tshinyile a ku: ‘Oho Abu Dharr xana u rhukete mana wakwe? Entiyisweni, wa ha ri na -ntumbuluko- wa jahiliyyah. Vamakwenu i vahlayisi va wena, Allah u va vekile ehansi ka voko ra wena. Kutani loyi a nga na makwavo ehansi ka voko ra yena - loyi a titshegeke hi yena - kutani loko a dya, n'wi nyike swakudya ku fana na leswi a swi dyaka, loko a ambale, n'wi nyike leswi a swi ambaleke, u nga va tikiseli hi nchumu lowu tlulaka swipimelo swa vona. Loko u va tikisela, kutani va pfune'.
Imam Bukhari : 30
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ وَيُونُسُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ الْأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ قَالَذَهَبْتُ لِأَنْصُرَ هَذَا الرَّجُلَ فَلَقِيَنِي أَبُو بَكْرَةَ فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُ قُلْتُ أَنْصُرُ هَذَا الرَّجُلَ قَالَ ارْجِعْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا الْتَقَى الْمُسْلِمَانِ بِسَيْفَيْهِمَا فَالْقَاتِلُ وَالْمَقْتُولُ فِي النَّارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الْقَاتِلُ فَمَا بَالُ الْمَقْتُولِ قَالَ إِنَّهُ كَانَ حَرِيصًا عَلَى قَتْلِ صَاحِبِهِ
hi byerile [Abdurrahman bin Al Mubarak] U hi byerile [Hammad bin Zaid] U hi byerile [Ayyub] na [Yunus] ku suka eka [Al Hasan] ku suka eka [Al Ahnaf bin Qais] u te; Ndzi tile ku ta pfuna munhu un’wana ivi ndzi hlangana na [Abu Bakrah], kutani u vutisile: ‘U ya kwihi?’ Ndzi hlamurile: ‘Ndzi lava ku pfuna munhu’ a ku: ‘Tlhelela endzhaku, hikuva ndzi twile Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘Loko Mamoslem mambirhi ya hlangana - ku lwa - na un’wana na un’wana va hoxa mabanga ya vona, kutani loyi a dlayiweke no dlayiwa u ta ya etiheleni’. Ndzi vutisile: ‘Oho Murhumiwa wa Allah, leswi i swa lava dlayaka, kambe ku vuriwa yini hi lava dlayiwaka?’ Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘Na yena khale a a lava ku dlaya munghana wa yena hakunene’.
Imam Bukhari : 31
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح قَالَ و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ أَبُو مُحَمَّدٍ الْعَسْكَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ }قَالَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّنَا لَمْ يَظْلِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ }
hi hlamuserile [Abu Al Walid] u vurile, u hi hlamuserile [Syu’bah] naswona u tlhele a hlamusela hadith leyi fanaka na leyi. ripfumelo ra vona eka ku pfumaleka ka vululami’ vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam va vutisile: ‘I mani exikarhi ka hina loyi a nga endlangiki vululami? Kutani Allah 'azza wajalla u paluxe -rito ra yena-: 'Hakunene shirk i ku pfumaleka ka vululami lokukulu'. -QS. Luqman: 13- 1999.
Imam Bukhari : 32
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ أَبُو الرَّبِيعِ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ أَبُو سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ
hi byerile [Sulaiman Abu ar Rabi’] u te, u hi byerile [Isma’il bin Ja’far] u te, u hi byerile [Nafi’ bin Malik bin Abu ‘Amir Abu Suhail] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abu Hurairah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘Swikombiso swa vukanganyisi i swinharhu; loko a vulavula mavunwa, loko a endla xitshembiso wa xi tlula naswona loko a nyikiwa xileriso xa xi xenga’.
Imam Bukhari : 33
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ بْنُ عُقْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقًا خَالِصًا وَمَنْ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْهُنَّ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْ النِّفَاقِ حَتَّى يَدَعَهَا إِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ وَإِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَتَابَعَهُ شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ
Swi byeriwe hina [Qabishah bin ‘Uqbah] u te, swi byeriwe hina [Sufyan] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Abdullah bin Murrah] ku suka eka [Masruq] ku suka eka [Abdullah bin ‘Amru] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loko ku ri na swilo swa mune eka munhu kutani i munafiq wa xiviri, naswona mani na mani loyi a nga eka hi yexe mfanelo yin'we ya swilo leswi swa mune then eka yena ku na quality nifaq ku kondza a n'wi siya. Hi leswaku loko a nyikiwa mandate wa yi xenga, loko a vulavula mavunwa, loko a tshembisa wa yi tshova naswona loko a lwa u kanganyisa'. Hadith leyi yi tlhele yi hlamuseriwa hi [Syu’bah] ku suka eka [Al A’masy].
Imam Bukhari : 34
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَقُمْ لَيْلَةَ الْقَدْرِ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
hi byerile [Abu Al Yaman] u te, u hi byerile [Syu’aib] u te, u hi byerile [Abu Al Zanad] ku suka eka [Al A’raj] ku suka eka [Abu Hurairah] u te, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loyi a seketelaka lailatul qadr hikwalaho ka ripfumelo na ntshembo wa hakelo, swidyoho swa yena swa nkarhi lowu hundzeke swi rivaleriwile’.
Imam Bukhari : 35
حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ حَفْصٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو زُرْعَةَ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ انْتَدَبَ اللَّهُ لِمَنْ خَرَجَ فِي سَبِيلِهِ لَا يُخْرِجُهُ إِلَّا إِيمَانٌ بِي وَتَصْدِيقٌ بِرُسُلِي أَنْ أُرْجِعَهُ بِمَا نَالَ مِنْ أَجْرٍ أَوْ غَنِيمَةٍ أَوْ أُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ وَلَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي مَا قَعَدْتُ خَلْفَ سَرِيَّةٍ وَلَوَدِدْتُ أَنِّي أُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ أُحْيَا ثُمَّ أُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا ثُمَّ أُقْتَلُ
hi byerile [Harami bin Hafsh] u te, u hi byerile [Abdul Wahid] u te, u hi byerile [Umarah] u te, u hi byerile [Abu Zur’ah bin ‘Amru bin Jarir] u te: Ndzi twe [Abu Hurairah] eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘Allah u tiyisisa lava va humaka -ku lwa- endleleni ya yena, e-e un’wana u n’wi susumeta ehandle handle ka ku pfumela eka Mina naswona u lulamisa lava va murhumiwa wa Mina leswaku va yi tlherisela hi ku kuma hakelo kumbe ghonimah kumbe ku yi amukela etilweni. Loko a ku nga ri ndzhwalo eka vanhu va mina, hakunene a ndzi nga ta tshama ndzi miyerile endzhaku ka sariyyah - mavuthu yo hlawuleka - naswona hakunene a ndzi ta swi tsakela loko ndzi dlayiwile endleleni ya Allah ivi ndzi vuyiseriwa evuton’wini, kutani ndzi dlayiwa nakambe, kutani ndzi vuyiseriwa evuton’wini, kutani ndzi dlayiwa nakambe’.
Imam Bukhari : 36
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Swi byeriwe hina [Isma’il] u vurile, swi byeriwe mina [Malik] ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka [Humaid bin Abdurrahman] ku suka eka [Abu Hurairah] leswaku Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loyi a seketelaka Ramadan hikwalaho ka ripfumelo ni ku tshemba hakelo, swidyoho swa yena swa nkarhi lowu hundzeke swi ta rivaleriwa.’
Imam Bukhari : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
hi byerile [Muhammad bin Salam] u te, u hi byerile [Muhammad bin Fudlail] u te, u hi byerile [Yahya bin Sa’id] ku suka eka [Abu Salamah] ku suka eka [Abu Hurairah] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loyi a titsonaka swakudya hikwalaho ka ripfumelo naswona a tshembaka hakelo, swidyoho swa yena swa nkarhi lowu hundzeke swa rivaleriwa.’
Imam Bukhari : 38
حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ مُطَهَّرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ مَعْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْغِفَارِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الدِّينَ يُسْرٌ وَلَنْ يُشَادَّ الدِّينَ أَحَدٌ إِلَّا غَلَبَهُ فَسَدِّدُوا وَقَارِبُوا وَأَبْشِرُوا وَاسْتَعِينُوا بِالْغَدْوَةِ وَالرَّوْحَةِ وَشَيْءٍ مِنْ الدُّلْجَةِ
Ku hlamuseriwe hina [Abdus Salam bin Muthahhar] u te, ku hlamuseriwe hina [Umar bin Ali] ku suka eka [Ma’an bin Muhammad Al Ghifari] ku suka eka [Sa’id bin Abu Sa’id Al Maqburi] ku suka eka [Abu Hurairah] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Hakunene, vukhongeri bya olova, naswona a nga kona loyi a endlaka leswaku vukhongeri byi tika handle ka leswaku u ta va tano ku hlula - ku ya swi tika no tika -. Kutani endla hi ku kongoma, tshinela ekusuhi - eka ntiyiso - naswona u nyika mahungu lamanene naswona u lava mpfuno eka Al Ghadwah - ku huma nimixo swinene - na ar-ruhah - ku huma endzhaku ka Dhuhr - na swin’wana ku suka eka ad-duljah - ku huma nivusiku - '.
Imam Bukhari : 39
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ أَوَّلَ مَا قَدِمَ الْمَدِينَةَ نَزَلَ عَلَى أَجْدَادِهِ أَوْ قَالَ أَخْوَالِهِ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأَنَّهُ صَلَّى قِبَلَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ سِتَّةَ عَشَرَ شَهْرًا أَوْ سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا وَكَانَ يُعْجِبُهُ أَنْ تَكُونَ قِبْلَتُهُ قِبَلَ الْبَيْتِ وَأَنَّهُ صَلَّى أَوَّلَ صَلَاةٍ صَلَّاهَا صَلَاةَ الْعَصْرِ وَصَلَّى مَعَهُ قَوْمٌ فَخَرَجَ رَجُلٌ مِمَّنْ صَلَّى مَعَهُ فَمَرَّ عَلَى أَهْلِ مَسْجِدٍ وَهُمْ رَاكِعُونَ فَقَالَ أَشْهَدُ بِاللَّهِ لَقَدْ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِبَلَ مَكَّةَ فَدَارُوا كَمَا هُمْ قِبَلَ الْبَيْتِ وَكَانَتْ الْيَهُودُ قَدْ أَعْجَبَهُمْ إِذْ كَانَ يُصَلِّي قِبَلَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ وَأَهْلُ الْكِتَابِ فَلَمَّا وَلَّى وَجْهَهُ قِبَلَ الْبَيْتِ أَنْكَرُوا ذَلِكَقَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ الْبَرَاءِ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّهُ مَاتَ عَلَى الْقِبْلَةِ قَبْلَ أَنْ تُحَوَّلَ رِجَالٌ وَقُتِلُوا فَلَمْ نَدْرِ مَا نَقُولُ فِيهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَانَكُمْ }
Swi hlamuseriwile eka hina ['Amr bin Khalid] u te, u hi hlamuserile [Zuhair] u te, u hlamuserile eka hina [Abu Ishaq] ku suka eka [Al Barro` bin 'Azib] leswaku Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam loko a sungula ku ta eMedina, u yime hi vakokwa wa yena - 'Azib- kumbe vamalume va yena ku suka eAnsar, naswona hi nkarhi wolowo u sallallaahu 'alaihi wasallam u khongerile a langutane na Baitul Maqdis ku ringana khume-nhungu kumbe khume-nkombo wa tinhweti, naswona a tsakile swinene ku khongela a langutane na Baitullah - the Ka'bah-. Xikhongelo xo sungula lexi a xi endle sallallaahu 'alaihi wasallam - a langutane na Ka'bah - a ku ri xikhongelo xa 'Asr naswona vanhu na vona a va khongela na yena. Siku rin’wana munghana loyi a a khongela na Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hundze hi vanhu eka mosque yin’wana loko va ri karhi va nkhinsama, kutani a ku: ‘Ndzi nyikela vumbhoni eka Allah leswaku ndzi khongerile na Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam va langutane na Mecca, kutani lava a va nkhinsama va hundzuluke va kongoma endlwini ya Allah na Vayuda na Vanhu va Buku va hlamarile, hikuva khale ka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u khongerile a langutane na Yindlu ya Allah. Loko va vona Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a hundzuluxela xikandza xa yena a kongoma eNdlwini ya Allah, va kanete leswi. Zuhair u te: Abu Ishaq u hi hlamuserile ku suka eka Al Barro`, eka hadith ya yena yi hlamusela xiboho eka munhu loyi a faka hi nkarhi lowu nkongomiso wa Qibla wu nga cinciwaka naswona nakambe vanhu vo tala va dlayiwile hi nkarhi wolowo?, a hi nga swi tivi leswaku hi endla yini hi vona ku kondza eku heteleleni Allah Ta'ala a paluxa marito ya Yena: 'Naswona Allah a nge tlangi hi ripfumelo ra wena.' -QS. Al Baqoroh: 143- 1999.
Imam Bukhari : 40
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَحْسَنَ أَحَدُكُمْ إِسْلَامَهُ فَكُلُّ حَسَنَةٍ يَعْمَلُهَا تُكْتَبُ لَهُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِ مِائَةِ ضِعْفٍ وَكُلُّ سَيِّئَةٍ يَعْمَلُهَا تُكْتَبُ لَهُ بِمِثْلِهَا
Swi byeriwe hina [Ishaq bin Mansur] u te, swi byeriwe hina [Abdurrazzaq] u te, swi vikiwile eka hina [Ma’mar] ku suka eka [Hamam bin Munabbih] ku suka eka [Abu Hurairah] u te, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loko un’wana wa n’wina a antswisa Islam ya yena kutani eka ntirho wun’wana na wun’wana lowunene ku ta tsaleriwa yena khume leri fanaka -vunene-s ku fika eka madzana ya nkombo ya swiyimo, naswona eka nchumu wun'wana na wun'wana wo biha u endla nchumu wun'we ntsena wo biha lowu fanaka na wona ku ta tsariwa'.