Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 21
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَدْخُلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ وَأَهْلُ النَّارِ النَّارَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى أَخْرِجُوا مِنْ النَّارِ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَيُخْرَجُونَ مِنْهَا قَدْ اسْوَدُّوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرِ الْحَيَا أَوْ الْحَيَاةِ شَكَّ مَالِكٌ فَيَنْبُتُونَ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي جَانِبِ السَّيْلِ أَلَمْ تَرَ أَنَّهَا تَخْرُجُ صَفْرَاءَ مُلْتَوِيَةًقَالَ وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَمْرٌو الْحَيَاةِ وَقَالَ خَرْدَلٍ مِنْ خَيْرٍ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އިސްމާޢީލް] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާލިކަށް] [ޢަމްރޫ ބިން ޔަޙްޔާ އަލް މަޒާނީ] އިން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި، ވިދާޅުވިއެވެ: ‘ސުވަރުގެ މީހުން ސުވަރުގެ ވަދެ، ނަރަކައިގެ މީހުން ނަރަކައަށް ވަދެއްޖެއެވެ. ދެން الله ތަޢާލާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'އެމީހެއްގެ ހިތުގައި ކަދުރު ދަނޑިއެއްގެ ބަރުދަނާ އެއްވަރުގެ އީމާންތެރިކަމެއް އޮތް މީހަކު ނަރަކައިން ނެރެދެއްވާށެވެ'. އެހެންކަމުން އެމީހުން ނަރަކައިން ނުކުތީ ކަޅުކުލައިން ފިހިފައިވާ ޙާލަތެއްގައި ދެން އެމީހުން ދިރިއުޅުމުގެ ނުވަތަ ދިރިއުޅުމުގެ ކޯރަށް ވައްދާލެވުނެވެ. -މާލިކު ފަސްޖެހުނެވެ. - ދެން އެތަކެތި ބޮޑުވެ ފަޅައިގެން ދިޔައީ ކޯރެއްގެ އައްސޭރީގައި އޮށް ހެދޭ ފަދައިންނެވެ. އެމީހުން ރީނދޫ ކުލައަކާއެކު ނުކުތް ގޮތެއް ނުފެނޭތަ'. [ވުހައިބް] ވިދާޅުވީ ހަސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ['އަމްރޫ] އަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ: 'ދިރިއުޅުން' ކަމަށެވެ. އަދި ވިދާޅުވިއެވެ: 'ކުޑަކުޑަ ހެޔޮކަމެއް'.
Hadith
Imam Bukhari : 22
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُ النَّاسَ يُعْرَضُونَ عَلَيَّ وَعَلَيْهِمْ قُمُصٌ مِنْهَا مَا يَبْلُغُ الثُّدِيَّ وَمِنْهَا مَا دُونَ ذَلِكَ وَعُرِضَ عَلَيَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلَيْهِ قَمِيصٌ يَجُرُّهُ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الدِّينَ
އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން އުބައިދުالله] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްރާހިމް ބިން ސަޢުދު] [ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޢުމާމާ ބިން ޞަޙްލު ބިން ޙުނައިފް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ ހުވަފެނުގައި އަހަރެންގެ ކުރިމައްޗަށް މީހުން ގެނައީ. ހެދުން އަޅައިގެން ތިބިއިރު، ބައެއް މީހުން އުރަމައްޗާ ހަމައަށް ފޯރާއިރު ބައެއް މީހުން މަދުވެގެން ދިޔައެވެ. އަދި އުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބުވެސް އަހަރެންގެ ކުރިމައްޗަށް ގެނެސް އޭނާ ހުރީ ހެދުން އަޅައިގެން ދަމާފައެވެ. ޞަޙާބީން ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'އަދުއްދީން -ދީން-' އެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 23
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهُوَ يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُ فَإِنَّ الْحَيَاءَ مِنْ الْإِيمَانِ
އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުالله ބިން ޔޫސުފް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މާލިކް ބިން އަނަސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ވިދާޅުވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ އަޚާއަށް ޙައްޤުވެރިކަމާ ބެހޭގޮތުން ނަސޭހަތްތެރިވަމުން ދިޔަ އަންސާރުގެ އެކުވެރިއެއްގެ ކައިރިން ފާއިތުވެވަޑައިގެންނެވި ކަމަށެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 24
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُسْنَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَوْحٍ الْحَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّ الْإِسْلَامِ وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު އަލް މުސްނަދީ] އަށް ރިވާވެގެންވަނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ރައުޙް އަލް ޙަރާމީ ބިން ޢުމަރާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫބާ] އަށް [ވާޤީދު ބިން މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި؛ [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] ރިވާކުރެއްވި އަޑު އިވުނު ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެމީހުން އެކަން ކުރާނަމަ، އިސްލާމްދީނުގެ ހައްގުން މެނުވީ އެމީހުންގެ ލޭއާއި މުދާ އަހަރެންގެ ކިބައިން ހިފެހެއްޓިފައި ވާއިރު، އެމީހުންގެ ޙިސާބު الله ގެ ޙަޟްރަތުގައިވެއެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 25
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ وَمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَا حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ فَقَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ قِيلَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قِيلَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ
އަޅުގަނޑުމެން [އަޙްމަދު ބިން ޔޫނުސް] އާއި [މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލް] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައި ވާއިރު، އަޅުގަނޑުމެން [އިބްރާހިމް ބިން ސަޢްދު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެން [އިބްނު ޝިހާބު] އަށް [ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ދިޔައީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިސްލާމްދީނާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެއްވީ، އެންމެ މުހިންމު އެއް ކަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށް އީމާންވުން' އެވެ. ދެން އަނެއްކާވެސް ސުވާލު ކުރެވުނީ: 'ދެން ކޮންކަމެއް؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އަލްޖިހާދު ފީ ޞަބީލިالله - الله ގެ މަގުގައި ހަނގުރާމަކުރުން-. ދެން އަނެއްކާވެސް ސުވާލު ކުރެވުނީ: 'ދެން ކޮންކަމެއް؟' އެކަލޭގެފާނު (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ހައްޖު މަބްރޫރު' އެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 26
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ سَعْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى رَهْطًا وَسَعْدٌ جَالِسٌ فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا هُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَيَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ أَوْ مُسْلِمًا فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَعُدْتُ لِمَقَالَتِي فَقُلْتُ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ أَوْ مُسْلِمًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَعُدْتُ لِمَقَالَتِي وَعَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا سَعْدُ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ خَشْيَةَ أَنْ يَكُبَّهُ اللَّهُ فِي النَّارِوَرَوَاهُ يُونُسُ وَصَالِحٌ وَمَعْمَرٌ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ
[އަބޫ އަލް ޔަމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، އޭނާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫޢިބު] ކިޔައިދީފައި [އަޒް ޒުހުރީ] ވިދާޅުވެފައި، އޭނާ އަޅުގަނޑަށް [ޞަޢްދުން] [ޢަމީރު ބިން ސަޢުދު ބިން އަބޫ ވަޤާޝް] ގާތު ވިދާޅުވެފައި، الله ގެ ރަސޫލާ، މާތްالله އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞުލްޙަ ދެއްވައި، ބައެއް މީހުންނަށް ކާނާ ދެއްވައި އެވަގުތު ސަޢީދު އިށީނދެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެކަމަކު އެކަލޭގެފާނު އެ ކާނާ ފިރިހެނަކަށް ނުދެއްވީ، އެތަނުގައި ތިބި މީހުންގެ ތެރެއިން އެމީހަކީ އަހަންނަށް އެންމެ ފައިދާހުރި މީހާ ކަމުގައި ވިޔަސް، އެހެންކަމުން އަހަރެން މާތްރަސްކަލާނގެ ރަސޫލާގެ ކިބައިން އެދުނީ، މާތްالله އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞުލްޙަ ދެއްވާށިއެވެ. އަހަރެން ހަގީގަތުގައިވެސް އޭނާ ދެކެނީ މުއުމިނެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ރަސޫލާ، މާތްالله އެކަލޭގެފާނަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞުލްޙަ ދެއްވާށި، ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ނުވަތަ އެއީ މުސްލިމެއް ހެއްޔެވެ؟' ދެން އަހަރެން ކުޑައިރުކޮޅަކު ހިމޭންވެ، އޭނާ ބުނަން އުޅުނު އެއްޗެއް އިތުރަށް ޔަގީން ކުރުމަށް ބާރުއެޅި، މާތްالله އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞުލްޙަ ދެއްވާށި، އެހެންކަމުން އަހަރެންގެ ބަސްތައް ތަކުރާރުކޮށްލީމެވެ. އަހަރެން ހަގީގަތުގައިވެސް އޭނާ ދެކެނީ މުއުމިނެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ރަސޫލާ، މާތްالله އެކަލޭގެފާނަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞުލްޙަ ދެއްވާށި، ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ނުވަތަ އެއީ މުސްލިމެއް ހެއްޔެވެ؟' ދެން އަނެއްކާވެސް އަހަރެންގެ ސުވާލު ތަކުރާރު ކުރެވެންދެން އޭނާ ބުނަން އުޅުނު އެއްޗެއް ޔަގީން ކުރަން އަނެއްކާވެސް ކޮއްޕާލީމެވެ. ދެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން އެހެން މީހަކަށް ދިނުމަށްވުރެ އިސްކަންދެނީ، الله އޭނާ ނަރަކައަށް އެއްލާފާނެތީ ބިރުގަންނަތީއެވެ.' [ޔޫނުސް]، [ޞާލިޙް]، [މަޢުމަރު] އަދި [އަޒްޒުހްރީގެ ކޮއްކޮ] [އަޒްޒުހްރީ] އިން ރިވާވެގެންވެއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 27
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤުޠައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަލްލައިތު] [ޢަބްދުالله ބިން ޢަމްރޫ] ގެ އަރިހުން [ޔަޒީދު ބިން އަބޫ ޙަބީބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫލް ޚައިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، މީހަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އެދުނު ވާހަކައެވެ؛ 'އެންމެ ރަނގަޅީ ކޮން އިސްލާމްދީނެއް ހެއްޔެވެ؟' ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެނގޭ މީހުންނާއި ނުދަންނަ މީހުންނަށް ކާންދީ ސަލާމް ކުރެއެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 28
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُرِيتُ النَّارَ فَإِذَا أَكْثَرُ أَهْلِهَا النِّسَاءُ يَكْفُرْنَ قِيلَ أَيَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَيَكْفُرْنَ الْإِحْسَانَ لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ
[ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ] ގެ އަރިހުން [މާލިކް] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން [ޢަތޯ ބިން ޔަސާރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެނީ އެމީހުން ގިނަ ފަހަރަށް ޝުކުރުވެރި ނުވާތީއެވެ.' އެ ސުވާލު ކުރެވުނީ: 'އެމީހުން الله އަށް ޝުކުރުވެރި ނުވަނީ ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެއިން މީހަކަށް ހުރިހާ ވަގުތެއްގައި ވެސް ހެޔޮކޮށް އުޅެން ޖެހިއްޖެނަމަ، އަދި އޭނާއަށް ތިބާގެ ކިބައިން އެއް ނުބައި ކަމެއް ފެނިއްޖެނަމަ، އޭނާ ބުނާނެއެވެ: 'އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ތިބާގެ ކިބައިން އެއްވެސް ހެޔޮކަމެއް ނުދެކެމެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 29
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاصِلٍ الْأَحْدَبِ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَ لَقِيتُ أَبَا ذَرٍّبِالرَّبَذَةِ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ وَعَلَى غُلَامِهِ حُلَّةٌ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي سَابَبْتُ رَجُلًا فَعَيَّرْتُهُ بِأُمِّهِ فَقَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَعَيَّرْتَهُ بِأُمِّهِ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ إِخْوَانُكُمْ خَوَلُكُمْ جَعَلَهُمْ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدِهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ وَلْيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ وَلَا تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ فَأَعِينُوهُمْ
[ސުލައިމާން ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝުޢުބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ވަޝިލް އަލްއަޙްދާބު] ގެ އަރިހުން [އަލްމަޢުރުރު ބިން ސުވައިދު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ އަދި الله ގެ ރަޙްމަތްތައް) އަހަންނަށް ފާޑުކިޔައިފިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އަދިވެސް ތިޔަވަނީ ޖާހިލުކަމުގެ ޙާލަތުގައެވެ. ކަލޭގެ އަޚުންނަކީ ކަލޭގެ ބަރޯސާވާ މީހުން، الله އެމީހުން ކަލޭގެ ބާރުގެ ދަށަށް ލެއްވިއެވެ. ފަހެ، އޭނާގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި އަޚެއް - އޭނާގެ ބަރޯސާވާ މީހަކު - ދެން އޭނާ ކާނަމަ، އޭނާ ކާ އެއްޗަކާ އެއްގޮތަށް ކާންދީ، އަދި އޭނާ ލައިގެން ހުންނަ އެއްޗަކާ އެއްގޮތަށް ހެދުން އަޅާނަމަ، އެމީހުންގެ ޤާބިލުކަމުން ބޭރުގެ އެއްވެސް އެއްޗެއް އެމީހުންނަށް ބުރަ ނުކުރައްވާށެވެ. އެމީހުންނަށް ބުރަ އުފުއްލަވައިފިނަމަ ދެން އެމީހުންނަށް އެހީތެރިވެދެއްވާށެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 30
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ وَيُونُسُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ الْأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ قَالَذَهَبْتُ لِأَنْصُرَ هَذَا الرَّجُلَ فَلَقِيَنِي أَبُو بَكْرَةَ فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُ قُلْتُ أَنْصُرُ هَذَا الرَّجُلَ قَالَ ارْجِعْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا الْتَقَى الْمُسْلِمَانِ بِسَيْفَيْهِمَا فَالْقَاتِلُ وَالْمَقْتُولُ فِي النَّارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الْقَاتِلُ فَمَا بَالُ الْمَقْتُولِ قَالَ إِنَّهُ كَانَ حَرِيصًا عَلَى قَتْلِ صَاحِبِهِ
[ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަލް މުބާރަކް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ޙައްމަދު ބިން ޒައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްޔޫބު] އަދި [ޔޫނޫސް] ގެ ކިބައިން [އަލްޙަސަން] ގެ އަރިހުން [އަލް އަޙްނަފް ބިން ޤައިސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނެވެ. އަހަރެން މީހަކަށް އެހީތެރިވާން އައީ ދެން އަހަރެން [އަބޫބަކްރާ] އާއި ބައްދަލުވި، އެހެންކަމުން އޭނާ ސުވާލުކުރީ: 'ކޮންތާކަށް ތިޔަ ދަނީ؟' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ: 'އަހަރެން ބޭނުންވަނީ މީހަކަށް އެހީތެރިވާން' އޭނާ ބުނީ: 'އެނބުރި ދާށެވެ، ސަބަބަކީ އަހަރެންނަށް އިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ. އެހެންކަމުން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'އޭނާ ވެސް ކުރިން އޭނާގެ އެކުވެރިޔާ މަރާލަން ބޭނުންވިއެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 31
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح قَالَ و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ أَبُو مُحَمَّدٍ الْعَسْكَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ }قَالَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّنَا لَمْ يَظْلِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ }
[އަބޫ އަލް ވަލީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި އަދި ހަމައެހެންމެ މިފަދަ ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވި، [ބިޝީރު ބިން ޚާލިދު އަބޫ މުޙައްމަދު އަލް އަޝްކަރީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] [ޝުޢޫބާއިން] [ސުލައިމާނުން] [އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަލްޤާމާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ: އާޔަތް ބާވައިލެއްވުމުން: ‘އީމާންވާ މީހުންނާއި އެމީހުންގެ އީމާންތެރިކަން އަނިޔާވެރިކަމާ ނުގުޅާށެވެ' ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞަޙާބީން ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. ފަހެ، الله، މަތިވެރި ރަސްކަލާނގެ ވަޙީކުރެއްވި -އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅު-: 'ހަމަކަށަވަރުން الله އަށް ޝަރީކު ކުރުމަކީ ބޮޑު އަނިޔާއެކެވެ'. -ކިއުއެސް. ލުޤްމާން: 13-
Hadith
Imam Bukhari : 32
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ أَبُو الرَّبِيعِ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ أَبُو سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ
އަޅުގަނޑުމެން [ސުލައިމާން އަބޫ ޢަރު ރަބީޢު] އަށް ރިވާވެގެންވަނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެން [އިސްމާޢީލް ބިން ޖަޢުފަރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ތިން މީހުންނެވެ: ވާހަކަ ދައްކާއިރު ދޮގު ހަދައެވެ، ވަޢުދެއް ވެއްޖެނަމަ އެ ވަޢުދު މުގުރާލައެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 33
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ بْنُ عُقْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقًا خَالِصًا وَمَنْ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْهُنَّ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْ النِّفَاقِ حَتَّى يَدَعَهَا إِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ وَإِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَتَابَعَهُ شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤާބިޝާ ބިން އުޤްބާޙް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢްމާސީ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން މުރާޙް] ގެ އަރިހުން [މަސްރޫޤު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަމްރޫ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ މި ހަތަރު ކަމެއްގެ ތެރެއިން އެއް ކަމެއް އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސުގައި، ދެން އޭނާގެ ކިބައިގައި އެބަހުރި ނިފާޤުކަމުގެ ޠަބީޢަތް އޭނާ އެކަން ދޫކޮށްލާހާ ހިނދަކު. އެއީ، އަމާނާތެއް ހަވާލުކޮށްފިނަމަ، އެ އަމާނާތަކަށް ޚިޔާނާތްތެރިވެ، ދޮގު ވާހަކަ ދައްކާނަމަ، ވަޢުދެއް ވެއްޖެނަމަ، އެ ވަޢުދު ފުއްދައި، ޒުވާބުކޮށްފިނަމަ މަކަރު ހަދައެވެ.' މި ޙަދީޘްވެސް [ޝުޢޫބާ] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަލްއަޢުމާސީ] ގެ އަރިހުންނެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 34
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَقُمْ لَيْلَةَ الْقَدْرِ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫ އަލް ޔަމާން] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން [ޝުޢޫޢީބަށް] ވާރިދުވެވަޑައިގެންނެވި، [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އަލް ޒަނާދަށް] ވާރިދުވެފައި އޮތީ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އޭރުން އޭނާގެ މާޒީގެ ފާފަތައް ފުއްސަވާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 35
حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ حَفْصٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو زُرْعَةَ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ انْتَدَبَ اللَّهُ لِمَنْ خَرَجَ فِي سَبِيلِهِ لَا يُخْرِجُهُ إِلَّا إِيمَانٌ بِي وَتَصْدِيقٌ بِرُسُلِي أَنْ أُرْجِعَهُ بِمَا نَالَ مِنْ أَجْرٍ أَوْ غَنِيمَةٍ أَوْ أُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ وَلَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي مَا قَعَدْتُ خَلْفَ سَرِيَّةٍ وَلَوَدِدْتُ أَنِّي أُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ أُحْيَا ثُمَّ أُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا ثُمَّ أُقْتَلُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަރާމީ ބިން ޙަފްސް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލް ވަޙީދަށް] ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލާނގެ މަގުގައި ނުކުންނަ މީހާއަށް - ހަނގުރާމަކޮށް - ނިކުންނަ މީހާއަށް ޔަޤީންކޮށްދެއްވަނީ، އޭނާ ތިމަންކަލޭގެފާނަށް އީމާންވުމުން މެނުވީ އެއްވެސް ކަމެއް އޭނާ ބޭރަށް ނުޖައްސާނެ ކަމެވެ. އަހަރެންގެ އުއްމަތުގެ މައްޗަށް އުފުލިފައިވާ ބުރަ ނުވިނަމަ، އަހަރެން ސާރިއްޔާގެ ފަހަތުގައި މަޑުމަޑުން އިށީނދެގެން ނުތިބޭނަމަ - ޚާއްޞަ ބާރުތަކުގެ - ފަހަތުގައި މަޑުމަޑުން އިށީނދެ، الله ގެ މަގުގައި މަރާލާފައި، ދެން އަލުން ދިރުވައި، ދެން އަލުން މަރާލައި، ދެން އަލުން ދިރުވައި، ދެން އަލުން މަރާލެވުނީސް.'
Hadith
Imam Bukhari : 36
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މާލިކު] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ހުމައިދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމް] އަށް ވާރިދުވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ފުދުލައިލް] އަށް ވާރިދުވެފައި އޮތީ، [އަބޫ ޞަލާމާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އޭނާގެ މާޒީގެ ފާފަތައް ފުއްސަވާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 38
حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ مُطَهَّرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ مَعْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْغِفَارِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الدِّينَ يُسْرٌ وَلَنْ يُشَادَّ الدِّينَ أَحَدٌ إِلَّا غَلَبَهُ فَسَدِّدُوا وَقَارِبُوا وَأَبْشِرُوا وَاسْتَعِينُوا بِالْغَدْوَةِ وَالرَّوْحَةِ وَشَيْءٍ مِنْ الدُّلْجَةِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [ޢަބްދުއްސަލާމް ބިން މުތަޙްޙަރު] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެން [ޢުމަރު ބިން ޢަލީ] އަށް [މާޢާން ބިން މުޙައްމަދު އަލް ޣީފާރީ] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން އަބޫ ސަޢީދުލް މަޤްބުރީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ އަރައިގަތުން - ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް ދަތިވެ އުނދަގޫވަމުން -. އެހެންކަމުން ސީދާކޮށް އަމަލުކޮށް، ގާތްވެ - ހަގީގަތާ - އަދި އުފާވެރި ޚަބަރެއް ދީގެން އަލްޣަދުވާ - ހެނދުނު އަވަހަށް ބޭރަށް ދިއުން - އަދި އާރް-ރޫހާ - ޛުހުރަށްފަހު ބޭރަށް ދިއުން - އަދި އަދުދުލްޖާހުގެ ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް - ރޭގަނޑު ބޭރަށް ދިއުން - '.
Hadith
Imam Bukhari : 39
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ أَوَّلَ مَا قَدِمَ الْمَدِينَةَ نَزَلَ عَلَى أَجْدَادِهِ أَوْ قَالَ أَخْوَالِهِ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأَنَّهُ صَلَّى قِبَلَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ سِتَّةَ عَشَرَ شَهْرًا أَوْ سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا وَكَانَ يُعْجِبُهُ أَنْ تَكُونَ قِبْلَتُهُ قِبَلَ الْبَيْتِ وَأَنَّهُ صَلَّى أَوَّلَ صَلَاةٍ صَلَّاهَا صَلَاةَ الْعَصْرِ وَصَلَّى مَعَهُ قَوْمٌ فَخَرَجَ رَجُلٌ مِمَّنْ صَلَّى مَعَهُ فَمَرَّ عَلَى أَهْلِ مَسْجِدٍ وَهُمْ رَاكِعُونَ فَقَالَ أَشْهَدُ بِاللَّهِ لَقَدْ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِبَلَ مَكَّةَ فَدَارُوا كَمَا هُمْ قِبَلَ الْبَيْتِ وَكَانَتْ الْيَهُودُ قَدْ أَعْجَبَهُمْ إِذْ كَانَ يُصَلِّي قِبَلَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ وَأَهْلُ الْكِتَابِ فَلَمَّا وَلَّى وَجْهَهُ قِبَلَ الْبَيْتِ أَنْكَرُوا ذَلِكَقَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ الْبَرَاءِ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّهُ مَاتَ عَلَى الْقِبْلَةِ قَبْلَ أَنْ تُحَوَّلَ رِجَالٌ وَقُتِلُوا فَلَمْ نَدْرِ مَا نَقُولُ فِيهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَانَكُمْ }
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [ޢަމްރު ބިން ޚާލިދު] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި [ޒުހައިރު] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އިސްޙާޤަށް] [އަލްބައްރޫ ބިން ޢަޒީބު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ ޢަލައިހި ވަޞައްލަމް ބައިތުލް މަޤްދީސް އާއި ކުރިމަތިލައިގެން ސަތާރަ ނުވަތަ ސަތާރަ މަސް ދުވަހު ނަމާދު ކުރެއްވިއިރު، ބައިތުالله - ކަޢުބާ- އާއި ކުރިމަތިލައިގެން ނަމާދު ކުރެއްވުމުގައި ވަރަށް އުފާވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ އެކަލޭގެފާނު ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ - ކަޢުބާ އާއި ކުރިމަތިލައިގެން - ކުރެއްވި ނަމާދަކީ ޢަޞްރު ނަމާދު ކަމަށާއި މީސްތަކުންވެސް އެކަލޭގެފާނާއެކު ނަމާދުކުރި ކަމަށެވެ. އެއްދުވަހަކު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވި ޞަޙާބީއަކު ރުކޫޢުކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު އެހެން މިސްކިތެއްގެ މީހުންގެ ކައިރިން ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރު، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ނަމާދު ކުރެއްވީ الله ގެ ގެއާ ދިމާއަށެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ الله ގެ ގެއާ ދިމާއަށް މޫނު އަނބުރާލެއްވިތަން ފެނުމުން އެބައިމީހުން މިކަމަށް އިންކާރު ކުރިއެވެ. ޒުހައިރު ވިދާޅުވިއެވެ: އަބޫ އިސްޙާޤު އަޅުގަނޑުމެންނާ އަލް ބާރޯ` އިން އަޅުގަނޑުމެންނާ ރިވާކުރެއްވި، އޭނާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ޤިބްލާގެ މިސްރާބު ބަދަލުނުކުރެވި އަދި ހަމައެހެންމެ އެ ދުވަސްވަރު އެތައް ބަޔަކު މަރާލި ދުވަސްވަރެއްގައި މަރުވާ މީހެއްގެ މައްޗަށް ޙުކުމް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. -ކިއުއެސް. އަލް ބަގުރޫހް: 143-
Hadith
Imam Bukhari : 40
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَحْسَنَ أَحَدُكُمْ إِسْلَامَهُ فَكُلُّ حَسَنَةٍ يَعْمَلُهَا تُكْتَبُ لَهُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِ مِائَةِ ضِعْفٍ وَكُلُّ سَيِّئَةٍ يَعْمَلُهَا تُكْتَبُ لَهُ بِمِثْلِهَا
އަޅުގަނޑުމެން [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުއްރައްޒާޤް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެން [މަޢުމަރު] އަށް [ޙަމާމް ބިން މުނައްބިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ އޭނާއަށްޓަކައި ހަތްސަތޭކަ ފަހަރު ޢަމަލުތައް ލިޔެވިދާނެ ކަމަށާއި، އޭނާ ކުރާ ކޮންމެ ނުބައި އަމަލަކަށް ލިޔެވިގެންދާނީ އެއާ އެއްފަދަ ނުބައި ޢަމަލެކެވެ.'
