Imam Bukhari : 341
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ قَدْ خَالَفَ بَيْنَ طَرَفَيْهِ
Kitugambye [‘Ubaidullah bin Musa] yagamba, kitugambye [Hisyam bin ‘Urwah] okuva ku [kitaawe] okuva ku [’Umar bin Abu Salamah], nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yasaala ng’ayambadde olugoye olusibiddwa ku njuyi zombi’.
Imam Bukhari : 342
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ فِي بَيْتِ أُمِّ سَلَمَةَ قَدْ أَلْقَى طَرَفَيْهِ عَلَى عَاتِقَيْهِ
Atubuulidde [Muhammad bin Al Mutsanna] yagamba, atubuulidde [Yahya] yagamba, atubuulidde [Hisham] yagamba, agambye [taata wange] okuva ku [’Umar bin Abu Salamah] nti yalaba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’asaala mu nnyumba ya Umm Salamah ng’ayambadde olugoye ng’enjuyi zombi zizingiddwa ku bibegabega bye’.
Imam Bukhari : 343
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ أَبِي سَلَمَةَ أَخْبَرَهُ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُشْتَمِلًا بِهِ فِي بَيْتِ أُمِّ سَلَمَةَ وَاضِعًا طَرَفَيْهِ عَلَى عَاتِقَيْهِ
Kyatunyumiddwa nti [‘Ubaid bin Isma’il] yagamba nti, [Abu Usamah] yatugamba okuva ku [Hisham] okuva ku [kitaawe] nti [’Umar bin Abu Salamah] yamuloopa, ng’agamba nti, ‘Nalaba Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) ng’asaala mu nnyumba ya Umm Salamah ng’ayambadde olugoye lumu olwali lubisse omubiri gwe gwonna era nga bwe yali yateekebwa ku bibegabega bye byombi.’
Imam Bukhari : 344
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ أَنَّ أَبَا مُرَّةَ مَوْلَى أُمِّ هَانِئٍ بِنْتِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أُمَّ هَانِئٍ بِنْتَ أَبِي طَالِبٍ تَقُولُذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْفَتْحِ فَوَجَدْتُهُ يَغْتَسِلُ وَفَاطِمَةُ ابْنَتُهُ تَسْتُرُهُ قَالَتْ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَنْ هَذِهِ فَقُلْتُ أَنَا أُمُّ هَانِئٍ بِنْتُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ مَرْحَبًا بِأُمِّ هَانِئٍ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ غُسْلِهِ قَامَ فَصَلَّى ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ مُلْتَحِفًا فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ فَلَمَّا انْصَرَفَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ زَعَمَ ابْنُ أُمِّي أَنَّهُ قَاتِلٌ رَجُلًا قَدْ أَجَرْتُهُ فُلَانَ ابْنَ هُبَيْرَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَجَرْنَا مَنْ أَجَرْتِ يَا أُمَّ هَانِئٍ قَالَتْ أُمُّ هَانِئٍ وَذَاكَ ضُحًى
Atugambye [Isma’il bin Abu Uwais] yagamba, yantegeezezza [Malik bin Anas] okuva ku [Abu An Nadlar] eyali omuddu wa ‘Umar bin ‘Abdullah nti [Abu Murrah] eyali omuddu wa Umm Hani’ bint Abu Talib yamuloopa, nti yawulira [Ummu Hani’ bint Abu Talib] ng’agamba nti, ‘Nnakyalira Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ku lunaku lw'okusumululwa kwa Makkah, namusanga ng'anaaba ate Fatimah, muwala we n'akibikkako olutimbe'. Umm Hani’ bint Abu Talib yagamba nti, ‘Nze olwo ne mmulamusa, olwo n’abuuza nti: ‘Ono y’ani?’. Naddamu nti, ‘Nze Umm Hani’ bint Abu Talib’. Awo n'abuuza nti, "Mwaniriziddwa, Ayi Umm Hani." Oluvannyuma lw’okumala okunaaba, yasaala raka’a munaana ng’ate yeebisse mu ssaati emu. Oluvannyuma lw’okumaliriza esswala ne ŋŋamba nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah, omwana wa maama yagamba nti yali asse omuntu era nange nnina omuntu okuliyirira, kwe kugamba Abu Hubairah’. Kale Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam: ‘Tukkaanyizza ku ebyo by’owadde, Ayi Umm Hani’!’. Umm Hani' yagamba nti, 'Kyali kiseera kya dluha'.
Imam Bukhari : 345
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ سَائِلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الصَّلَاةِ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَلِكُلِّكُمْ ثَوْبَانِ
Kitutegeezeddwa [‘Abdullah bin Yusuf] yagamba, kitutegeezeddwa [Malik] okuva ku [Ibn Shihab] okuva ku [Sa’id bin Al Musayyab] okuva ku [Abu Hurairah] nti waliwo eyabuuza Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ku kusaala nga ayambadde essaati emu. Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Buli omu ku mmwe alina engoye bbiri?’.
Imam Bukhari : 346
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُصَلِّي أَحَدُكُمْ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ لَيْسَ عَلَى عَاتِقَيْهِ شَيْءٌ
[Abu ‘Ashim] yatunyumiza okuva ku [Malik] okuva ku [Abu Az Zanad] okuva ku [‘Abdurrahman Al ‘raj] okuva ku [Abu Hurairah] eyagamba nti, ‘Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yagamba nti: ‘Tewali n’omu ku mmwe asaana kusaala ng’ayambadde olugoye olumu okutuusa nga wadde akagoye tekabikka ku bibegabega bye’.
Imam Bukhari : 347
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ سَمِعْتُهُ أَوْ كُنْتُ سَأَلْتُهُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُأَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ صَلَّى فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ فَلْيُخَالِفْ بَيْنَ طَرَفَيْهِ
Kitugambibwa [Abu Nu’aim] yagamba, kitugambye [Syaiban] okuva ku [Yahya bin Abu Kathir] okuva ku [’Ikrimah] yagamba nti, ‘Lumu nawulira, oba lumu namubuuza, yagamba nti, ‘Nawulira [Abu Hurairah] nga agamba nti, ‘Ndayira nti nawulira Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam nga agamba nti: ‘Oyo yenna asaala ayambadde olugoye lumu, aluteeke ku bibegabega bye byombi.
Imam Bukhari : 348
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ سَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِعَنْ الصَّلَاةِ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ فَقَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فَجِئْتُ لَيْلَةً لِبَعْضِ أَمْرِي فَوَجَدْتُهُ يُصَلِّي وَعَلَيَّ ثَوْبٌ وَاحِدٌ فَاشْتَمَلْتُ بِهِ وَصَلَّيْتُ إِلَى جَانِبِهِ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ مَا السُّرَى يَا جَابِرُ فَأَخْبَرْتُهُ بِحَاجَتِي فَلَمَّا فَرَغْتُ قَالَ مَا هَذَا الِاشْتِمَالُ الَّذِي رَأَيْتُ قُلْتُ كَانَ ثَوْبٌ يَعْنِي ضَاقَ قَالَ فَإِنْ كَانَ وَاسِعًا فَالْتَحِفْ بِهِ وَإِنْ كَانَ ضَيِّقًا فَاتَّزِرْ بِهِ
Kitubuuliddwa [Yahya bin Salih] yagamba, kitugambye [Fulaih bin Sulaiman] okuva ku [Sa’id bin Al Harith] yagamba nti, ‘Twabuuza [Jabir bin ‘Abdullah] ku kusaala nga twambala olugoye. Kale n’addamu nti, ‘Lumu nnasaala ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam mu lumu ku lugendo lwe. Lumu akawungeezi nnajja olw’ebyetaago byange. Mu kiseera ekyo namusanga ng’asaba ng’ayambadde olugoye. Bwentyo ne mmugattako ne nsaba ku mabbali ge. Bwe yamala n’abuuza nti: ‘Olina bizinensi ki - mu kiseera kino eky’ekiro - wajja Jabir?’. Bwentyo nnamutuusa ku byetaago byange. Bwe nnamala, n’agamba nti: ‘Lwaki nkulaba ng’obikka -olugoye- bw’ati? ' Namuddamu nti, 'Olugoye lwange lunywezeddwa!' Yagamba nti: ‘Olugoye bwe luba nga lugazi olwo lusibe okuva ku bibegabega, naye bwe luba lufunda olwo luyambala kyokka -okubikka ebitundu by’ekyama byokka-’.
Imam Bukhari : 349
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَكَانَ رِجَالٌ يُصَلُّونَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَاقِدِي أُزْرِهِمْ عَلَى أَعْنَاقِهِمْ كَهَيْئَةِ الصِّبْيَانِ وَيُقَالُ لِلنِّسَاءِ لَا تَرْفَعْنَ رُءُوسَكُنَّ حَتَّى يَسْتَوِيَ الرِّجَالُ جُلُوسًا
Kitubuuliddwa [Musaddad] yagamba, kitugambye [Yahya] okuva ku [Sufyan] yagamba, kigambibwa nze [Abu Hazim] okuva ku [Sahal bin Sa’d] yagamba nti, ‘Abasajja basaala ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga basiba olugoye mu bulago nga abalongo. Awo ne bagamba abakazi nti: ‘Temuyimusa mitwe gyammwe okutuusa ng’abasajja batudde’.
Imam Bukhari : 350
حَدَّثَنَا يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ مُغِيرَةَ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَقَالَ يَا مُغِيرَةُ خُذْ الْإِدَاوَةَ فَأَخَذْتُهَا فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى تَوَارَى عَنِّي فَقَضَى حَاجَتَهُ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَأْمِيَّةٌ فَذَهَبَ لِيُخْرِجَ يَدَهُ مِنْ كُمِّهَا فَضَاقَتْ فَأَخْرَجَ يَدَهُ مِنْ أَسْفَلِهَا فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَتَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ صَلَّى
Kitugambye [Yahya] yagamba, kitugambye [Abu Mu’awiyah] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Muslim] okuva ku [Masruq] okuva ku [Mughirah bin Syu’bah] yagamba nti, ‘Lumu nali ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ku lugendo, yagamba nti: ‘Owange Mughirah, nfunira enseko y’amazzi’. Olwo ne mmunoonya amazzi, era Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agenda nga tasobola kundaba kwewummuza. Mu kiseera ekyo yali ayambadde ekyambalo ekigazi, yagezaako okufulumya emikono gye ng’ayita mu bituli by’emikono naye nga kifunda nnyo. Olwo n’afulumya emikono wansi w’ekkanzu ye, olwo ne mmukwasa ebbaafu y’amazzi, olwo n’akola wudhu nga bw’akola wudhu olw’okusaala ng’asiimuula engatto ze ebbiri n’oluvannyuma n’asaba.
Imam Bukhari : 351
حَدَّثَنَا مَطَرُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنْقُلُ مَعَهُمْ الْحِجَارَةَ لِلْكَعْبَةِ وَعَلَيْهِ إِزَارُهُ فَقَالَ لَهُ الْعَبَّاسُ عَمُّهُ يَا ابْنَ أَخِي لَوْ حَلَلْتَ إِزَارَكَ فَجَعَلْتَ عَلَى مَنْكِبَيْكَ دُونَ الْحِجَارَةِ قَالَ فَحَلَّهُ فَجَعَلَهُ عَلَى مَنْكِبَيْهِ فَسَقَطَ مَغْشِيًّا عَلَيْهِ فَمَا رُئِيَ بَعْدَ ذَلِكَ عُرْيَانًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[Mathar bin Al Fadlal] yagamba, [Rauh] yagamba, [Zakaria bin Ishaq] yagamba, [Amr bin Dinar] yagamba, nawulira [Jabir bin ‘Abdullah] nga agamba nti Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) era aba Quraysh baatambuza ejjinja lya Ka’bah nga ayambadde olugoye olunene. Kojja we, Al ‘Abbas, olwo n’amugamba nti, ‘Ayi omwana wa muganda wange, singa wateeka olugoye lwo ku bibegabega byo, ejjinja lyandibadde liweweevu.’ Bwatyo n’agiggyako n’agiteeka ku bibegabega, amangu ago n’agwa n’azirika. Oluvannyuma lw’ekyo ekyo, Nabbi (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) teyalabibwangako bukunya.
Imam Bukhari : 352
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَامَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ عَنْ الصَّلَاةِ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ فَقَالَ أَوَكُلُّكُمْ يَجِدُ ثَوْبَيْنِ ثُمَّ سَأَلَ رَجُلٌ عُمَرَ فَقَالَ إِذَا وَسَّعَ اللَّهُ فَأَوْسِعُوا جَمَعَ رَجُلٌ عَلَيْهِ ثِيَابَهُ صَلَّى رَجُلٌ فِي إِزَارٍ وَرِدَاءٍ فِي إِزَارٍ وَقَمِيصٍ فِي إِزَارٍ وَقَبَاءٍ فِي سَرَاوِيلَ وَرِدَاءٍ فِي سَرَاوِيلَ وَقَمِيصٍ فِي سَرَاوِيلَ وَقَبَاءٍ فِي تُبَّانٍ وَقَبَاءٍ فِي تُبَّانٍ وَقَمِيصٍ قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَالَ فِي تُبَّانٍ وَرِدَاءٍ
Kyatunyumiddwa [Sulaiman bin Harb] yagamba nti, [Hammad bin Zaid] yagamba okuva ku [Ayyub] okuva ku [Muhammad] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba nti, ‘Omusajja yajja n’abuuza Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) ku ky’okusaala mu kyambalo kimu. Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yagamba nti: ‘Buli omu ku mmwe alina engoye bbiri?’. Awo waliwo eyabuuza Umar, n’agamba nti, ‘Allah bwaba akuwadde obwangu, olwo bukozese.’ Omuntu bw’aba n’ebyambalo bingi, olwo asaba mu byo. Abamu basabira nga bambadde olugoye ne rida - shawl ennene -, abamu bambala olugoye n'ekkanzu - essaati empanvu etuuka ku bigere -, abamu bambala olugoye n'essaati, abamu bambala bbulawuzi ne rida ', abamu bambala bbulawuzi n'ekkanzu, abamu bambala bbulawuzi n'essaati, abamu bambala empale ennyimpi ne rida ', abamu bambala empale ennyimpi n'ekkanzu'. Abu Hurairah yagamba nti, ‘Ndowooza ‘Umar yagamba nti, ‘Era waliwo abambala empale ennyimpi ne rida’.
Imam Bukhari : 353
حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ فَقَالَ لَا يَلْبَسُ الْقَمِيصَ وَلَا السَّرَاوِيلَ وَلَا الْبُرْنُسَ وَلَا ثَوْبًا مَسَّهُ الزَّعْفَرَانُ وَلَا وَرْسٌ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ النَّعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ الْخُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْهُمَا حَتَّى يَكُونَا أَسْفَلَ مِنْ الْكَعْبَيْنِوَعَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Kitunyumiddwa [‘Ashim bin ‘Ali] yagamba, kitunyumiddwa [Ibn Abu Dzi’b] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [Salim] okuva ku [Ibn ‘Umar] eyagamba nti, ‘Waliwo omuntu eyabuuza Omubaka wa Allah (okusaasira n’emirembe bibeere ku ye), ‘Omuntu yandibadde ayambala ki ng’ali mu ihram?’. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yaddamu nti: ‘Talina kwambala ngoye, bbulawuzi, ekkooti era wadde engoye ezijjudde akawoowo oba akawoowo okuva mu bikoola by’ebimera. Era oyo atalina ngatto, ayinza okwambala engatto, naye zisalibwe wansi w’enkizi. Era okuva ku [Nafi’] okuva ku [Ibn ‘Umar] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bweti naye’.
Imam Bukhari : 354
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّهُ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ اشْتِمَالِ الصَّمَّاءِ وَأَنْ يَحْتَبِيَ الرَّجُلُ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ لَيْسَ عَلَى فَرْجِهِ مِنْهُ شَيْءٌ
Kitugambibwa [Qutaibah bin Sa’id] yagamba, kitugambye [Laits] okuva ku [Ibn Shihab] okuva ku [’Ubaidullah bin ‘Abdullah bin ‘Utbah] okuva ku [Abu Sa’id Al Khudri] nti yagamba nti, ‘Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagaana omuntu okwambala shama` - omufaliso olwo ebitundu by'omubiri gwe byonna byabikkibwako - era n'agaana omuntu okutuula ihtiba` n'ekitambaala nga tewali kibikka bitundu bye eby'ekyama'.
Imam Bukhari : 355
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ بْنُ عُقْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعَتَيْنِ عَنْ اللِّمَاسِ وَالنِّبَاذِ وَأَنْ يَشْتَمِلَ الصَّمَّاءَ وَأَنْ يَحْتَبِيَ الرَّجُلُ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ
Kitugambye [Qabishah bin ‘Uqbah] yagamba, kitugambye [Sufyan] okuva ku [Abu Az Zinad] okuva ku [Al A’raj] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba nti, ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagaana ebika bibiri eby’okugula n’okutunda; okugula n’okutunda Al Limas ne An Nibadz. Era ekugira engeri bbiri ez’okwambala; ayambadde shama` n'omusajja atudde ihtiba nga ayambadde olugoye lumu'.
Imam Bukhari : 356
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَبَعَثَنِي أَبُو بَكْرٍ فِي تِلْكَ الْحَجَّةِ فِي مُؤَذِّنِينَ يَوْمَ النَّحْرِ نُؤَذِّنُ بِمِنًى أَنْ لَا يَحُجَّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفَ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ قَالَ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ثُمَّ أَرْدَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيًّا فَأَمَرَهُ أَنْ يُؤَذِّنَ بِبَرَاءَةٌ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَأَذَّنَ مَعَنَا عَلِيٌّ فِي أَهْل مِنًى يَوْمَ النَّحْرِ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ
Atubuulidde [Ishaq] yagamba, atubuulidde [Ya’qub bin Ibrahim] yagamba, atubuulidde [Omwana wa muganda wa Ibn Shihab] okuva ku [kojja we] yagamba, agambye [Humaid bin ‘Abdurrahman bin ‘Auf] nti [Abu Hurairah] yagamba nti, ‘Ku lunaku lwa Nahr -Eid al-Adha- Abu Bakr yansindika ku abalangirira mu kiseera kya Hijja, e Mina twalangirira nti Abamushriki tebalina kukola Hijja oluvannyuma lw’omwaka guno era tebalina kukola Tawaf nga bali bukunya’. Humaid bin ‘Abdurrahman yagamba nti, ‘Awo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’asitula Ali ku lusozi lwe n’amulagira okulangirira ennukuta Al Bara’ah -At-Taubah-’. Abu Hurairah yagamba nti, "Ali olwo n'alangirira naffe eri abantu b'e Mina ku lunaku lwa Nahar, nti Abamushriki tebalina kukola Hijja oluvannyuma lw'omwaka guno era tebalina kukola Tawaf nga bali bukunya."
Imam Bukhari : 357
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي الْمَوَالِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِوَهُوَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ مُلْتَحِفًا بِهِ وَرِدَاؤُهُ مَوْضُوعٌ فَلَمَّا انْصَرَفَ قُلْنَا يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ تُصَلِّي وَرِدَاؤُكَ مَوْضُوعٌ قَالَ نَعَمْ أَحْبَبْتُ أَنْ يَرَانِي الْجُهَّالُ مِثْلُكُمْ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي هَكَذَا
Kitutegeezeddwa [‘Abdul Aziz bin ‘Abdullah] yagamba, kigambibwa nze [Ibnu Abu Al Mawali] okuva ku [Muhammad bin Al Munkadir] yagamba nti, ‘Nayingira okulaba [Jabir bin ‘Abdullah] mu kiseera ekyo yali asaba, ng’ayambadde sarong gye yasiba ku nnyindo y’ensingo ye, ate ng’engoye ze ziteekeddwa ku lugoye okuwanirira. Nga tumaze twabuuza nti, ‘Ayi Abu ‘Abdullah, osaala otya ng’owanise olugoye lwo olwa rida’ - shawl - ku kiwanika engoye? ' Bwatyo Jabir n'addamu nti, 'Kyo kituufu.' Mu butuufu nandisanyuse singa nkola ekintu ng’ekyo abantu abasiru nga ggwe basobole okukiraba. Lumu nalaba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga asaala mu ngeri eyo’.
Imam Bukhari : 358
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُلَيَّةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزَا خَيْبَرَ فَصَلَّيْنَا عِنْدَهَا صَلَاةَ الْغَدَاةِ بِغَلَسٍ فَرَكِبَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَكِبَ أَبُو طَلْحَةَ وَأَنَا رَدِيفُ أَبِي طَلْحَةَ فَأَجْرَى نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي زُقَاقِ خَيْبَرَ وَإِنَّ رُكْبَتِي لَتَمَسُّ فَخِذَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ حَسَرَ الْإِزَارَ عَنْ فَخِذِهِ حَتَّى إِنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِ فَخِذِ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا دَخَلَ الْقَرْيَةَ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ{ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ }قَالَهَا ثَلَاثًا قَالَ وَخَرَجَ الْقَوْمُ إِلَى أَعْمَالِهِمْ فَقَالُوا مُحَمَّدٌ قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ وَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا وَالْخَمِيسُ يَعْنِي الْجَيْشَ قَالَ فَأَصَبْنَاهَا عَنْوَةً فَجُمِعَ السَّبْيُ فَجَاءَ دِحْيَةُ الْكَلْبِيُّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَعْطِنِي جَارِيَةً مِنْ السَّبْيِ قَالَ اذْهَبْ فَخُذْ جَارِيَةً فَأَخَذَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَعْطَيْتَ دِحْيَةَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ سَيِّدَةَ قُرَيْظَةَ وَالنَّضِيرِ لَا تَصْلُحُ إِلَّا لَكَ قَالَ ادْعُوهُ بِهَا فَجَاءَ بِهَا فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خُذْ جَارِيَةً مِنْ السَّبْيِ غَيْرَهَا قَالَ فَأَعْتَقَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَزَوَّجَهَا فَقَالَ لَهُ ثَابِتٌ يَا أَبَا حَمْزَةَ مَا أَصْدَقَهَا قَالَ نَفْسَهَا أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا حَتَّى إِذَا كَانَ بِالطَّرِيقِ جَهَّزَتْهَا لَهُ أُمُّ سُلَيْمٍ فَأَهْدَتْهَا لَهُ مِنْ اللَّيْلِ فَأَصْبَحَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَرُوسًا فَقَالَ مَنْ كَانَ عِنْدَهُ شَيْءٌ فَلْيَجِئْ بِهِ وَبَسَطَ نِطَعًا فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالتَّمْرِ وَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالسَّمْنِ قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَدْ ذَكَرَ السَّوِيقَ قَالَ فَحَاسُوا حَيْسًا فَكَانَتْ وَلِيمَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Kitugambye [Ya’qub bin Ibrahim] yagamba, kitugambye [Ima’il bin ‘Ulayyah] yagamba, kitugambye [‘Abdul ‘Aziz bin Shuhaib] okuva ku [Anas bin Malik] nti Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yalwana e Khaibar. Kale twakola esswala y’oku makya eyo ku lunaku olw’ekizikiza ennyo, olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ne Abu Talhah ne beebagala ku nsozi zaabwe, ate nze ne nvuga Abu Talha nga embizzi. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam olwo n’ayita mu kkubo erifunda e Khaibar era mu kiseera ekyo okugulu kwange mu butuufu kwakwata ku kisambi kya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Olwo n’aggyayo sarong mu kisambi kye nsobole okulaba ebisambi ebyeru ebya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Bwe yayingira ekyalo n’agamba nti: ‘Allahu Akbar, Khaibar n’abatuuze bazikirira! Mazima bwetujja mu luggya lw’abantu, olwo - enkya embi ennyo ejja kuyitamu abo abalabulwa - ' -Qs. Asf Shaffaat: 177-. Olunyiriri luno yagyogera emirundi esatu'. Anas bin Malik yayongeddeko nti, '-Mu kiseera ekyo- abantu baafulumanga okukola, olwo ne bagamba nti, 'Muhammad ajja! ‘Abdul ‘Aziz yagamba nti, ‘Abamu ku mikwano gyaffe baagamba nti, ‘Amagye gajja! ’ Bwe tutyo ne tubawangula, era abasibe ne bakuŋŋaana wamu. Awo Dihyah Al Kalbi n’ajja n’agamba nti, ‘Ayi Nabbi wa Allah, mpa omukazi okuva mu buwambe!’. Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti, ‘Genda otwale omusibe omukazi’. Dihyah olwo n’atwala Shafiyah bint Huyai. Amangu ago waliwo eyajja eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti, ‘Ayi Nabbi wa Allah, Master awadde Dihyah Shafiyah bint Huyai! Newankubadde nga yali mukyala wa kitiibwa okuva mu kika kya Quraizhoh n’ekika kya Nadlit. Tasaanira okuggyako Mukama'. Oluvannyuma yagamba nti: ‘Muyite Dihyah n’omukazi’. Awo Dihyah n’ajja ne Shafiah. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bwe yalaba Shafiah, n’agamba nti, ‘Mutwale omukazi omulala ng’oggyeeko ye’. Olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’asumulula omukazi n’amuwasa’. Thabit yagamba Anas bin Malik nti, ‘amahare ganaaba ki?’. Anas n’addamu nti, ‘Emahare lyali ddembe ly’omukazi, yamusumulula n’amuwasa’. Nga bali mu lugendo, Umm Sulaim yakola Shafiah n’oluvannyuma n’amukwasa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ekiro, n’afuuka omugole. Oluvannyuma yagamba nti: ‘Omuntu yenna ku mmwe alina ekintu, akireete wano’. Oluvannyuma yabunyisa ekibunye ekikoleddwa mu ddiba, olwo abantu ne bajja nga baleeta bye balina. Abamu baleeta ennaku ate abamu baleeta kkeeki/amasavu'. Anas yagamba nti, ‘Ndowooza era yayogera ku sawiq - emmere ekolebwa mu mpeke z’eŋŋaano n’obuwunga bw’eŋŋaano -. Olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’atabula emmere. Kale eyo ye walimahan ya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Bukhari : 359
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْلَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْفَجْرَ فَيَشْهَدُ مَعَهُ نِسَاءٌ مِنْ الْمُؤْمِنَاتِ مُتَلَفِّعَاتٍ فِي مُرُوطِهِنَّ ثُمَّ يَرْجِعْنَ إِلَى بُيُوتِهِنَّ مَا يَعْرِفُهُنَّ أَحَدٌ
Etubuulidde [Abu Al Yaman] yagamba, etugambye [Syu’aib] okuva ku [Az Zuhri] yagamba, eng’ambye [’Urwah] nti [’Aisyah] yagamba nti, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yasaala esswala ey’oku makya era era yeegatta ku bakazi Abamu’minat abaali babikkiddwako ebibikka mu maaso gaabwe, oluvannyuma ne baddayo mu maka gaabwe nga tewali amanyi’.
Imam Bukhari : 360
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي خَمِيصَةٍ لَهَا أَعْلَامٌ فَنَظَرَ إِلَى أَعْلَامِهَا نَظْرَةً فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ اذْهَبُوا بِخَمِيصَتِي هَذِهِ إِلَى أَبِي جَهْمٍ وَأْتُونِي بِأَنْبِجَانِيَّةِ أَبِي جَهْمٍ فَإِنَّهَا أَلْهَتْنِي آنِفًا عَنْ صَلَاتِيوَقَالَ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْتُ أَنْظُرُ إِلَى عَلَمِهَا وَأَنَا فِي الصَّلَاةِ فَأَخَافُ أَنْ تَفْتِنَنِي
Kitugambye [Ahmad bin Yunus] yagamba, kitugambye [Ibrahim bin Sa’d] yagamba, kitugambye [Ibn Shihab] okuva ku [’Urwah] okuva ku [’Aisyah] nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yasaala ku lugoye oluliko ekifaananyi. Oluvannyuma yatunuulira ekifaananyi ekyo. Oluvannyuma lw’okusaala n’agamba nti: ‘Genda otwale olugoye luno ewa Abu Jahm okyuse mu ngoye eza bulijjo okuva ku Abu Jahm. Olugoye luno ddala lutaataaganyizza essaala yange.’ [Hisham bin ‘Urwah] yagamba okuva ku [kitaawe] okuva ku [’Aishah] yagamba nti, ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Nnatunuulira ekifaananyi ne ntya nti ekifaananyi kintaataaganya’.