Imam Bukhari : 321
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُدْرِكٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ اسْمُهُ الْوَضَّاحُ مِنْ كِتَابِهِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ الشَّيْبَانِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَدَّادٍ قَالَ سَمِعْتُخَالَتِي مَيْمُونَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا كَانَتْ تَكُونُ حَائِضًا لَا تُصَلِّي وَهِيَ مُفْتَرِشَةٌ بِحِذَاءِ مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي عَلَى خُمْرَتِهِ إِذَا سَجَدَ أَصَابَنِي بَعْضُ ثَوْبِهِ
Atubuulidde [Al Hasan bin Mudrik] yagamba, atubuulidde [Yahya bin Hammad] yagamba, atubuulidde [Abu 'Awanah] amannya ge amatuufu ye Al Wadldlah nga mu kitabo kye, yagamba; atutegeezezza [Sulaiman Asy Syaibani] okuva ku [‘Abdullah bin Syaddad] nti, nawulira ssenga wange [Maimunah] mukyala wa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nti yali mu nsonga era nga takola sswala. Era yeebaka mu maaso g’okuvunnama kwa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam mu kiseera ekyo yali asaala ku katanda ke akatono, singa avunnama olwo ekitundu ky’olugoye ne kinkuba.’
Imam Bukhari : 322
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ أَوْ بِذَاتِ الْجَيْشِ انْقَطَعَ عِقْدٌ لِي فَأَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْتِمَاسِهِ وَأَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ فَأَتَى النَّاسُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ فَقَالُوا أَلَا تَرَى مَا صَنَعَتْ عَائِشَةُ أَقَامَتْ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسِ وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاضِعٌ رَأْسَهُ عَلَى فَخِذِي قَدْ نَامَ فَقَالَ حَبَسْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسَ وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَعَاتَبَنِي أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ وَجَعَلَ يَطْعُنُنِي بِيَدِهِ فِي خَاصِرَتِي فَلَا يَمْنَعُنِي مِنْ التَّحَرُّكِ إِلَّا مَكَانُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى فَخِذِي فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَصْبَحَ عَلَى غَيْرِ مَاءٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ التَّيَمُّمِ فَتَيَمَّمُوا فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ الْحُضَيْرِ مَا هِيَ بِأَوَّلِ بَرَكَتِكُمْ يَا آلَ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ فَبَعَثْنَا الْبَعِيرَ الَّذِي كُنْتُ عَلَيْهِ فَأَصَبْنَا الْعِقْدَ تَحْتَهُ
[Abdullah ibn Yusuf] yatunyumiza nti Malik yatunyumiza okuva ku [Abdurrahman ibn Al Qasim] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Aisha] mukyala wa Nabbi (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) eyagamba nti, “Twafuluma n’omubaka wa Allaah (emirembe n’emirembe bibeere ku ye) ku lumu ku lugendo lwe.” Bwe twatuuka e Baida’, oba ekifo ekiwummulo ky’amagye, nafiirwa omukuufu gwange Omubaka wa Allaah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) ne banne ne bagunoonya nga tebaali kumpi n’amazzi abantu ne bajja ewa Abu Bakr As-Siddiq ne bagamba nti, ‘Temulaba Aisha ky’akoze? emikisa gya Allaah gibeere ku ye) n’abantu okuva mu kugenda mu maaso n’olugendo lwabwe nga tebali kumpi n’amazzi era nga tebalina mazzi gonna!’. Abu Bakr yajja era Omubaka wa Allaah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yali awummuza omutwe gwe ku kisambi kyange n’agamba nti nga Allah bweyayagala Abu Bakr okugamba nti yafumita oludda lwange, era tewali kyannemesa kutambula - olw’obulumi - okujjako okubeerawo kw’omubaka wa Allah eyali ku kisambi kyange sallallaahu ‘alaihi wasallam yazuukuka ku makya nga talina mazzi Allah Ta’ala olwo n’abikkula aya ya tayammum, kale abantu nebakola tayammum olwo nebagamba nti, ‘Aisha teyali kirala wabula entandikwa y’emikisa eri ab’omu maka go. 'Aisha yagamba nti, 'Awo eŋŋamira gye nnali nvuga n'eyimirira ne tusanga omukuufu gwange wansi waayo.'
Imam Bukhari : 323
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ هُوَ الْعَوَقِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ ح و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ النَّضْرِ قَالَ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ قَالَ أَخْبَرَنَا سَيَّارٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ هُوَ ابْنُ صُهَيْبٍ الْفَقِيرُ قَالَ أَخْبَرَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُعْطِيتُ خَمْسًا لَمْ يُعْطَهُنَّ أَحَدٌ قَبْلِي نُصِرْتُ بِالرُّعْبِ مَسِيرَةَ شَهْرٍ وَجُعِلَتْ لِي الْأَرْضُ مَسْجِدًا وَطَهُورًا فَأَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ أُمَّتِي أَدْرَكَتْهُ الصَّلَاةُ فَلْيُصَلِّ وَأُحِلَّتْ لِي الْمَغَانِمُ وَلَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي وَأُعْطِيتُ الشَّفَاعَةَ وَكَانَ النَّبِيُّ يُبْعَثُ إِلَى قَوْمِهِ خَاصَّةً وَبُعِثْتُ إِلَى النَّاسِ عَامَّةً
Atugambye nti [Muhammad bin Sinan] - kwe kugamba Al 'Awaqi - atubuulidde [Husyaim] bwe yagamba. -mu ngeri endala kyogerwako- Ang’ambye [Sa’id bin An Nadlr] yagamba, atugambye [Husyaim] yagamba, atubuulidde [Sayyar] yagamba, atugambye [Yazid] -kwe kugamba Ibn Shuhaib Al Faqir- yagamba, atugambye [Jabir bin ‘Abdullah] nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Nnaweebwa ebintu bitaano ebyataweebwa bantu abasooka nze; Nayambibwa ku balabe bange nga mbatya okumala olugendo lw’omwezi gumu, ne nfuula ensi ku lwange ekifo eky’okuvunnama n’obutukuvu. Kale omu ku bantu bange buli w’afunira obudde okusaala, asale, kikkirizibwa gyendi omunyago gw’olutalo ogutaakolebwangako mu mateeka eri abo abansooka, nweebwa -eddembe ly’okwegayirira, era Bannabbi abasooka nze baasindikibwa mu ngeri ey’enjawulo ku lw’abantu baabwe so nga nze nnasindikibwa ku lw’abantu bonna’.
Imam Bukhari : 324
حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا اسْتَعَارَتْ مِنْ أَسْمَاءَ قِلَادَةً فَهَلَكَتْ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا فَوَجَدَهَا فَأَدْرَكَتْهُمْ الصَّلَاةُ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَصَلَّوْا فَشَكَوْا ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ التَّيَمُّمِ فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ لِعَائِشَةَ جَزَاكِ اللَّهُ خَيْرًا فَوَاللَّهِ مَا نَزَلَ بِكِ أَمْرٌ تَكْرَهِينَهُ إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ ذَلِكِ لَكِ وَلِلْمُسْلِمِينَ فِيهِ خَيْرًا
Atubuulidde [Zakaria bin Yahya] yagamba, atubuulidde [‘Abdullah bin Numair] yagamba, atugambye [Hisyam bin ‘Urwah] okuva ku [kitaawe] okuva ku [‘Aisyah] nti yeewola omukuufu okuva ewa Asma’ n’oluvannyuma n’agubula. Kale Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yasindika omuntu okuginoonya okutuusa omukuufu lwe gwazuulibwa. Olwo ekiseera ky’okusaba ne kituuka nga tebalina mazzi, naye nga bakyagatuukiriza. Oluvannyuma lw’ekyo, beemulugunya ku byaliwo eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, okutuusa aya ya tayammum lwe yakka. Usaid bin Al Hudlair olwo n’agamba ‘Aisyah nti, ‘Allah akuwe empeera y’ebirungi byonna. Mazima Allah, tewali kintu kyonna kikutuukako nga toyagala okuggyako nga Allah akifudde ekintu ekirungi gy’oli n’Abasiraamu.’
Imam Bukhari : 325
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْرَجِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَيْرًا مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَقْبَلْتُ أَنَا وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَسَارٍ مَوْلَى مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دَخَلْنَا عَلَى أَبِي جُهَيْمِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الصِّمَّةِ الْأَنْصَارِيِّ فَقَالَ أَبُو الْجُهَيْمِ الْأَنْصَارِيُّ أَقْبَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ نَحْوِ بِئْرِ جَمَلٍ فَلَقِيَهُ رَجُلٌ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَقْبَلَ عَلَى الْجِدَارِ فَمَسَحَ بِوَجْهِهِ وَيَدَيْهِ ثُمَّ رَدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ
Kitugambye [Yahya bin Bukair] yagamba, kitugambye [Al Laits] okuva ku [Ja’far bin Rabi’ah] okuva ku [Al A’raj] yagamba nti, ‘Nnawulira [Umair] eyali omuddu wa Ibn Abbas, yagamba nti, ‘Nze ne Abdullah bin Yasar, eyali omuddu wa Maimunah, mukyala wa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagenda, okutuusa lwe twatuuka ku [Abu Juhaim Ibnul Harits bin Ash Shimmah Al Ansari], n’agamba nti, ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yakomawo okuva e Bi`ar Jamal -erinnya ly’ekifo-, olwo omusajja n’amusisinkana n’amulamusa, naye n’ataddamu. Oluvannyuma yatunudde mu bbugwe, n’alyoka asiiga mu maaso n’engalo. awo wokka ddiza omuntu oyo okulamusa'.
Imam Bukhari : 326
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ عَنْ ذَرٍّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِقَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ إِنِّي أَجْنَبْتُ فَلَمْ أُصِبْ الْمَاءَ فَقَالَ عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَمَا تَذْكُرُ أَنَّا كُنَّا فِي سَفَرٍ أَنَا وَأَنْتَ فَأَمَّا أَنْتَ فَلَمْ تُصَلِّ وَأَمَّا أَنَا فَتَمَعَّكْتُ فَصَلَّيْتُ فَذَكَرْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ هَكَذَا فَضَرَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَفَّيْهِ الْأَرْضَ وَنَفَخَ فِيهِمَا ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ
Bwe yatugamba [Adamu] n’agamba nti; atubuulidde [Syu’bah] yagamba, atubuulidde [Al Hakam] okuva ku [Dzar] okuva ku [Sa’id bin ‘Abdurrahman bin Abza] okuva ku [kitaawe] yagamba nti, ‘Omusajja yajja eri Umar Ibnul Khaththab n’agamba nti, ‘Nnafuna junub naye saafuna mazzi?’. Kale [‘Ammar bin Yasir] yagamba ‘Umar bin Al Khaththab nti, ‘Tojjukira bwe twali ku lugendo? Mu kiseera ekyo tewasaba nga nze nneekulukuunya ku ttaka nga nsaba? Olwo kino nakituusa eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, era Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Mu butuufu, kikumala okukola kino’. Oluvannyuma yakubye engalo ze ku ttaka n’azifuuwa, oluvannyuma n’azisiiga mu maaso ne mu ngalo.’
Imam Bukhari : 327
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي الْحَكَمُ عَنْ ذَرٍّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ قَالَ عَمَّارٌبِهَذَا وَضَرَبَ شُعْبَةُ بِيَدَيْهِ الْأَرْضَ ثُمَّ أَدْنَاهُمَا مِنْ فِيهِ ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِوَقَالَ النَّضْرُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ قَالَ سَمِعْتُ ذَرًّا يَقُولُ عَنْ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى قَالَ الْحَكَمُ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَمَّارٌ
Bwe yamala okutugamba [Hajjaj] n’agamba nti; atutegeezezza [Syu’bah] atutegeezezza [Al Hakam] okuva ku [Dzarri] okuva ku [Sa’id bin ‘Abdurrahman bin Abza] okuva ku [kitaawe], era agambye [‘Ammar] ku nsonga eno; Kale Syu’bah n’akuba engalo ye ku ttaka, n’agisembereza akamwa ke, oluvannyuma n’agisiiga mu maaso ge n’engalo ze. Era bwe yamala okwogera [An Nadlar] atutegeezezza [Syu’bah] okuva ku [Al Hakam] yagamba nti; Nawulira [Dzarr] ng’agamba nti; okuva ku [Ibn Abdurrahman bin Abzaa], yagamba [Al Hakam]; era nkiwulidde okuva eri [Ibn Abdurrahman] okuva ku [kitaawe] ng’agamba nti; [Ammar] yagamba nti;.
Imam Bukhari : 328
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ ذَرٍّ عَنْ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ شَهِدَ عُمَرَ وَقَالَ لَهُ عَمَّارٌكُنَّا فِي سَرِيَّةٍ فَأَجْنَبْنَا وَقَالَ تَفَلَ فِيهِمَا
Atugambye [Sulaiman bin Harb] yagamba, atugambye [Syu’bah] okuva ku [Al Hakam] okuva ku [Dzar] okuva ku [Ibn ‘Abdurrahman bin Abza] okuva ku [kitaawe] nti lumu yalaba ‘Umar nga [’Ammar] amubuuza nti, ‘Twali mu kkubo, olwo twali junub?’. n’addamu nti, ‘Olina okukola tayamum’.
Imam Bukhari : 329
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ ذَرٍّ عَنْ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى قَالَ قَالَ عَمَّارٌلِعُمَرَ تَمَعَّكْتُ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَكْفِيكَ الْوَجْهَ وَالْكَفَّيْنِحَدَّثَنَا مُسْلِمٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ ذَرٍّ عَنْ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى قَالَ شَهِدْتُ عُمَرَ فَقَالَ لَهُ عَمَّارٌ وَسَاقَ الْحَدِيثَ
Atugambye [Muhammad bin Kathir] atubuulidde [Syu’bah] okuva ku [Al Hakam] okuva ku [Dzar] okuva ku [Ibn ‘Abdurrahman bin Abza] okuva ku [‘Abdurrahman bin Abza] yagamba; [Ammar] yagamba Umar nti, ‘Nayiringisibwa -ku musenyu- ne nsisinkana Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Kale n’agamba nti: ‘Kikumala -okusiimuula enfuufu- mu maaso go n’engalo zo’. Atugambye [Abasiraamu] batubuulidde [Syu’bah] okuva ku [Al Hakam] okuva ku [Dhar] okuva ku [Ibn ‘Abdurrahman] okuva ku [‘Abdurrahman bin Abza] yagamba nti, ‘Nalaba Umar nga [Ammar] amubuuza....olwo n’ayogera ku hadith’.
Imam Bukhari : 330
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ ذَرٍّ عَنْ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَمَّارٌفَضَرَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ الْأَرْضَ فَمَسَحَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ
Atugambye [Muhammad bin Basysyar] yagamba nti; atubuulidde [Ghundar] atubuulidde [Syu’bah] okuva ku [Al Hakam] okuva ku [Dzarr] okuva ku [Ibn ‘Abdurrahman bin Abza] okuva ku [kitaawe] yagamba nti, ‘[Ammar] yagamba nti, ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yakuba engalo ze ku ttaka n’oluvannyuma n’agisiiga mu maaso ge n’engalo ze’.
Imam Bukhari : 331
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ عِمْرَانَ قَالَكُنَّا فِي سَفَرٍ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّا أَسْرَيْنَا حَتَّى كُنَّا فِي آخِرِ اللَّيْلِ وَقَعْنَا وَقْعَةً وَلَا وَقْعَةَ أَحْلَى عِنْدَ الْمُسَافِرِ مِنْهَا فَمَا أَيْقَظَنَا إِلَّا حَرُّ الشَّمْسِ وَكَانَ أَوَّلَ مَنْ اسْتَيْقَظَ فُلَانٌ ثُمَّ فُلَانٌ ثُمَّ فُلَانٌ يُسَمِّيهِمْ أَبُو رَجَاءٍ فَنَسِيَ عَوْفٌ ثُمَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ الرَّابِعُ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَامَ لَمْ يُوقَظْ حَتَّى يَكُونَ هُوَ يَسْتَيْقِظُ لِأَنَّا لَا نَدْرِي مَا يَحْدُثُ لَهُ فِي نَوْمِهِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ عُمَرُ وَرَأَى مَا أَصَابَ النَّاسَ وَكَانَ رَجُلًا جَلِيدًا فَكَبَّرَ وَرَفَعَ صَوْتَهُ بِالتَّكْبِيرِ فَمَا زَالَ يُكَبِّرُ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالتَّكْبِيرِ حَتَّى اسْتَيْقَظَ بِصَوْتِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ شَكَوْا إِلَيْهِ الَّذِي أَصَابَهُمْ قَالَ لَا ضَيْرَ أَوْ لَا يَضِيرُ ارْتَحِلُوا فَارْتَحَلَ فَسَارَ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ نَزَلَ فَدَعَا بِالْوَضُوءِ فَتَوَضَّأَ وَنُودِيَ بِالصَّلَاةِ فَصَلَّى بِالنَّاس فَلَمَّا انْفَتَلَ مِنْ صَلَاتِهِ إِذَا هُوَ بِرَجُلٍ مُعْتَزِلٍ لَمْ يُصَلِّ مَعَ الْقَوْمِ قَالَ مَا مَنَعَكَ يَا فُلَانُ أَنْ تُصَلِّيَ مَعَ الْقَوْمِ قَالَ أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ وَلَا مَاءَ قَالَ عَلَيْكَ بِالصَّعِيدِ فَإِنَّهُ يَكْفِيكَ ثُمَّ سَارَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاشْتَكَى إِلَيْهِ النَّاسُ مِنْ الْعَطَشِ فَنَزَلَ فَدَعَا فُلَانًا كَانَ يُسَمِّيهِ أَبُو رَجَاءٍ نَسِيَهُ عَوْفٌ وَدَعَا عَلِيًّا فَقَالَ اذْهَبَا فَابْتَغِيَا الْمَاءَ فَانْطَلَقَا فَتَلَقَّيَا امْرَأَةً بَيْنَ مَزَادَتَيْنِ أَوْ سَطِيحَتَيْنِ مِنْ مَاءٍ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا فَقَالَا لَهَا أَيْنَ الْمَاءُ قَالَتْ عَهْدِي بِالْمَاءِ أَمْسِ هَذِهِ السَّاعَةَ وَنَفَرُنَا خُلُوفًا قَالَا لَهَا انْطَلِقِي إِذًا قَالَتْ إِلَى أَيْنَ قَالَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ الَّذِي يُقَالُ لَهُ الصَّابِئُ قَالَا هُوَ الَّذِي تَعْنِينَ فَانْطَلِقِي فَجَاءَا بِهَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدَّثَاهُ الْحَدِيثَ قَالَ فَاسْتَنْزَلُوهَا عَنْ بَعِيرِهَا وَدَعَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِنَاءٍ فَفَرَّغَ فِيهِ مِنْ أَفْوَاهِ الْمَزَادَتَيْنِ أَوْ سَطِيحَتَيْنِ وَأَوْكَأَ أَفْوَاهَهُمَا وَأَطْلَقَ الْعَزَالِيَ وَنُودِيَ فِي النَّاسِ اسْقُوا وَاسْتَقُوا فَسَقَى مَنْ شَاءَ وَاسْتَقَى مَنْ شَاءَ وَكَانَ آخِرُ ذَاكَ أَنْ أَعْطَى الَّذِي أَصَابَتْهُ الْجَنَابَةُ إِنَاءً مِنْ مَاءٍ قَالَ اذْهَبْ فَأَفْرِغْهُ عَلَيْكَ وَهِيَ قَائِمَةٌ تَنْظُرُ إِلَى مَا يُفْعَلُ بِمَائِهَا وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ أُقْلِعَ عَنْهَا وَإِنَّهُ لَيُخَيَّلُ إِلَيْنَا أَنَّهَا أَشَدُّ مِلْأَةً مِنْهَا حِينَ ابْتَدَأَ فِيهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اجْمَعُوا لَهَا فَجَمَعُوا لَهَا مِنْ بَيْنِ عَجْوَةٍ وَدَقِيقَةٍ وَسَوِيقَةٍ حَتَّى جَمَعُوا لَهَا طَعَامًا فَجَعَلُوهَا فِي ثَوْبٍ وَحَمَلُوهَا عَلَى بَعِيرِهَا وَوَضَعُوا الثَّوْبَ بَيْنَ يَدَيْهَا قَالَ لَهَا تَعْلَمِينَ مَا رَزِئْنَا مِنْ مَائِكِ شَيْئًا وَلَكِنَّ اللَّهَ هُوَ الَّذِي أَسْقَانَا فَأَتَتْ أَهْلَهَا وَقَدْ احْتَبَسَتْ عَنْهُمْ قَالُوا مَا حَبَسَكِ يَا فُلَانَةُ قَالَتْ الْعَجَبُ لَقِيَنِي رَجُلَانِ فَذَهَبَا بِي إِلَى هَذَا الَّذِي يُقَالُ لَهُ الصَّابِئُ فَفَعَلَ كَذَا وَكَذَا فَوَاللَّهِ إِنَّهُ لَأَسْحَرُ النَّاسِ مِنْ بَيْنِ هَذِهِ وَهَذِهِ وَقَالَتْ بِإِصْبَعَيْهَا الْوُسْطَى وَالسَّبَّابَةِ فَرَفَعَتْهُمَا إِلَى السَّمَاءِ تَعْنِي السَّمَاءَ وَالْأَرْضَ أَوْ إِنَّهُ لَرَسُولُ اللَّهِ حَقًّا فَكَانَ الْمُسْلِمُونَ بَعْدَ ذَلِكَ يُغِيرُونَ عَلَى مَنْ حَوْلَهَا مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَلَا يُصِيبُونَ الصِّرْمَ الَّذِي هِيَ مِنْهُ فَقَالَتْ يَوْمًا لِقَوْمِهَا مَا أُرَى أَنَّ هَؤُلَاءِ الْقَوْمَ يَدْعُونَكُمْ عَمْدًا فَهَلْ لَكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَأَطَاعُوهَا فَدَخَلُوا فِي الْإِسْلَامِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ صَبَأَ خَرَجَ مِنْ دِينٍ إِلَى غَيْرِهِ وَقَالَ أَبُو الْعَالِيَةِ{ الصَّابِئِينَ }فِرْقَةٌ مِنْ أَهْلِ الكِتَابِ يَقْرَءُونَ الزَّبُورَ
Kitugambye [Musaddad] yagamba, kibadde kintegeezeddwa [Yahya bin Sa’id] yagamba, kitugambye [’Auf] yagamba, kitugambye [Abu Raja’] okuva mu [’Imran] yagamba nti, ‘Lumu twali ku lugendo ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, twatambula ekiro okutuusa lwe twatuuka ku nkomerero y’ekiro we twasula, era tewali tulo otunyuma - okuwummula - eri abatambuze okusinga bye twayitamu. Okutuusa nga tewali kyatuzuukusa okuggyako ebbugumu ly’omusana. Era omuntu eyasooka okuzuukuka yali bwatyo na bwatyo, olwo bwatyo na bwatyo, olwo omuntu Abu 'Auf gweyamanya naye okukkakkana nga yeerabidde. Era ‘Umar bin Al Khaththab ye muntu owokuna bwe yazuukuka. Mu kiseera kino, Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bwe yali yeebase, tewali yamuzuukusa okutuusa lwe yazuukuka ye kennyini, kubanga tetumanyi kyamutuukako mu tulo. ‘Umar bweyazuukuka n’alaba ebigenda mu maaso wakati mu bantu bangi - abaali balwawo - era nga ‘Umar yali musajja wa maanyi ajjudde obugumiikiriza -, yayogera takbir ye ng’ayimusa eddoboozi lye era n’agenda mu maaso n’okuyimba ennyo okutuusa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam lwe yazuukuka olw’eddoboozi ery’omwanguka erya takbir ya Umar. Bwe yazuukuse abantu ne beemulugunya olw’ebyo ebyabatuuseeko. Bwatyo n’agamba nti: ‘Si kikulu, oba si kikulu era weeyongere olugendo lwo’. Bwatyo n’agenda mu maaso n’olugendo lwe era oluvannyuma lw’akabanga akatono n’ayimirira n’asaba ekibbo ky’amazzi ag’okuwungula, oluvannyuma n’akola wudhu n’oluvannyuma n’ayita essaala. Bwatyo n’asaba n’abantu. Bwe yamala okusaba, yasanga nga waliwo eyayawukana era teyeegatta ku kusaba na bantu. Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yabuuza nti: ‘Owange Fulan, kiki ekikulemesa okusaala n’abantu?’. Omuntu oyo yaddamu nti, 'Ndi mu junub, era tewali mazzi'. Oluvannyuma yannyonnyodde nti: ‘Weetaaga kukozesa nfuufu yokka’. Olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agenda mu maaso n’olugendo lwe okutuusa ku nkomerero abantu ne bamuloopa nti balina ennyonta. Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yabuuza omuntu ayitibwa Abu Raja’ -naye ‘Auf yeerabira- ne ‘Ali ng’alagira bombi nti: ‘Mugende mwembi munoonye amazzi’. Awo bombi ne basitula okutuusa lwe baasisinkana omukazi ng’asitudde ensawo z’amazzi ku ngamiya ye. Awo bombi ne bamubuuza nti, ‘Amazzi gali ludda wa?’ . Omukazi n’addamu nti, ‘Omulundi gwe nnasembayo okulaba amazzi mu kitundu kino kati. era n’olugendo lwaffe luli mu kunoonya mazzi’. Awo bombi ne bagamba nti, ‘Awo genda’. Omukazi yabuuza nti, ‘Ogenda wa?’. Bombi nebaddamu nti, ‘Okusisinkana Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Omukazi yabuuza nti, ‘Eri abantu abatwalibwa ng’abavudde mu ddiini ya -Shabi’i-?’. Bombi ne baddamu nti, ‘Yee ye gw’otegeeza’. Olwo baswahaaba ba Nabbi babiri ne bagenda n’omukazi okusisinkana Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Olwo bombi ne banyumya ku bintu bye baali baakayitamu. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam olwo n’agamba nti: ‘Mumuserengese ku ngamiya ye’. Awo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’asaba ekibya ky’amazzi, olwo n’ayiwa mu kamwa k’ensawo z’amazzi - ez’omukazi -, n’asumulula ensawo z’amazzi nga bw’aleekaana eri abantu nti: ‘Mutwale amazzi munywe nga bwe mwagala!’. Kale abantu ne babawa amazzi - ensozi zaabwe - ne banywa nga bwe baagala. Era okusembayo, yawa ekibbo ky’amazzi eri omuntu eyali akubiddwa janabah. Oluvannyuma yamugamba nti: ‘Genda onaaba’. Dans yasituka era omukazi n’atunuulira ebyali bikolebwa ku mazzi ge. By Allah, kino ekyabaddewo kyamuwuniikiriza era naffe, twalaba ng’amazzi geeyongedde bw’ogeraageranya n’omulundi ogwasooka. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam olwo n’agamba nti: ‘Mukuŋŋaanye -emmere-’. Kale abantu baakuŋŋaanya emmere mu ngeri y’ensukusa, akawunga, sawiq - okutabula amata n’obuwunga - eri omukazi. emmere olwo ne bagiteeka mu lugoye, ne basitula omukazi ku mmotoka ne bateeka emmere mu maaso ge. Awo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba omukazi nti: ‘Okimanyi nti tetukendeeza ku mazzi go n’akatono, naye Allah yatuwadde ekyokunywa’. Omukazi olwo n’adda eka mu maka ge, olwo ne bamubuuza nti, ‘Owa fulanah, kiki ekyakulwawo?’. Omukazi n’amuddamu nti, ‘Kyamagero! Nasisinkana abasajja babiri olwo ne bantwala okusisinkana omuntu gwe bayita Shabi’I, olwo omusajja n’akola kino na kiri. Allah, ye muntu asinga okwewuunyisa - eyakola ekintu eky’enjawulo - mu kino ne kino.' Omukazi bwe yagamba ng’akola akabonero ng’asitula engalo ze eza wakati n’ez’omukono ng’ayolekera eggulu, oba wakati w’eggulu n’ensi. Kino kitegeeza okuwa obujulizi nti ye Mubaka wa Allah omutuufu. Okuva olwo abasiraamu bulijjo bakuuma omukazi ono okuva ku Mushrikin era abasiraamu tebaayonoona nnyumba ya mukazi oba amaka ge. Olunaku lumu omukazi n’agamba abantu be nti, ‘Silaba ng’abantu baakusonyiwa mu bugenderevu. Oyagala kukyukira Busiraamu?’. Kale abantu be ne bamugondera ne basiramuka’. Abu ‘Abdullah yagamba nti, ‘Ekitegeeza Shabi’i kwe kuleka eddiini emu okudda mu ddiini endala’. Mu kiseera kino, Abu ''Aliyah yagamba nti, 'Ash-Shabi'un kibiina kya bantu okuva mu Kitabo abasoma Ekitabo kya Zabur'.
Imam Bukhari : 332
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ غُنْدَرٌ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَالَ أَبُو مُوسَى لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍإِذَا لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ لَا يُصَلِّي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رَخَّصْتُ لَهُمْ فِي هَذَا كَانَ إِذَا وَجَدَ أَحَدُهُمْ الْبَرْدَ قَالَ هَكَذَا يَعْنِي تَيَمَّمَ وَصَلَّى قَالَ قُلْتُ فَأَيْنَ قَوْلُ عَمَّارٍ لِعُمَرَ قَالَ إِنِّي لَمْ أَرَ عُمَرَ قَنِعَ بِقَوْلِ عَمَّارٍ
Atugambye nti [Bisyr bin Khalid] yagamba nti; atugambye [Muhammad] - Okugeza Ghundar - atubuulidde [Syu’bah] okuva ku [Sulaiman] okuva ku [Abu Wa’il] yagamba, [Abu Musa] yagamba ‘Abdullah bin Mas’ud nti, ‘Omuntu bwatasanga mazzi olwo ayinza obutasaala’. ‘Abdullah yaddamu nti, ‘Bwe mbawa obuweerero mu nsonga eno, olwo omu ku bo bw’asisinkana ekyeya mazima ddala ajja kwogera ekintu nga kino, kwe kugamba Tayamum n’okusaala’. Abu Musa yagamba nti, ‘Kale nagamba nti, ‘Awo ebigambo bya ‘Ammar bye yayogera eri Umar kifo ki? ' 'Abdullah bin Mas'ud yaddamu nti: 'Nkitwala nti 'Umar takkiriziganya na ndowooza ya ' [Ammar]'.
Imam Bukhari : 333
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ قَالَ سَمِعْتُ شَقِيقَ بْنَ سَلَمَةَ قَالَكُنْتُ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى أَرَأَيْتَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِذَا أَجْنَبَ فَلَمْ يَجِدْ مَاءً كَيْفَ يَصْنَعُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَا يُصَلِّي حَتَّى يَجِدَ الْمَاءَ فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَكَيْفَ تَصْنَعُ بِقَوْلِ عَمَّارٍ حِينَ قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَكْفِيكَ قَالَ أَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِذَلِكَ فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَدَعْنَا مِنْ قَوْلِ عَمَّارٍ كَيْفَ تَصْنَعُ بِهَذِهِ الْآيَةِ فَمَا دَرَى عَبْدُ اللَّهِ مَا يَقُولُ فَقَالَ إِنَّا لَوْ رَخَّصْنَا لَهُمْ فِي هَذَا لَأَوْشَكَ إِذَا بَرَدَ عَلَى أَحَدِهِمْ الْمَاءُ أَنْ يَدَعَهُ وَيَتَيَمَّمَ فَقُلْتُ لِشَقِيقٍ فَإِنَّمَا كَرِهَ عَبْدُ اللَّهِ لِهَذَا قَالَ نَعَمْ
Kitugambye nti [Umar bin Hafsh] yagamba nti; atugambye [kitange] yagamba; atugambye [Al A’masy] yagamba nti, Mpulidde [Syaqiq bin Salamah] ng’agamba nti; Lumu nali kumpi ne ‘Abdullah bin Mas’ud ne [Abu Musa], Abu Musa olwo n’amugamba nti, ‘Olowooza ki, Abu ‘Abdurrahman, singa omuntu afuna junub n’atafuna mazzi. Kiki ky’alina okukola?’. ‘Abdullah yaddamu nti, ‘Tayinza kusaala okutuusa ng’afunye amazzi’. Abu Musa yagamba nti, ‘Waddamu otya ebigambo bya [’Ammar] nga Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yamugamba nti ‘Kino kikumala’? ‘Abdullah, ‘Tomanyi nti ‘Umar takkiriza ndowooza eyo?’. Abu Musa nate n’agamba nti, ‘Okay, tuleke endowooza ya ‘Umar emabega! ' Naye endowooza yo eri etya ku lunyiriri luno? ' 'Abdullah teyategeera by'alina okwogera, kwe kugamba nti, 'Bwe tunaabawa obuweerero mu nsonga eno, kitiibwa nti bwe banaawulira ennyogovu n'amazzi, olwo tebajja kwagala kukozesa mazzi era bajja kukola tayamum'. Nagamba Syaqq nti, ‘Ekintu kyokka ‘Abdullah ky’atayagala kiva ku kino’. Yaddamu nti, 'Ekyo kituufu'.
Imam Bukhari : 334
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ قَالَكُنْتُ جَالِسًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى لَوْ أَنَّ رَجُلًا أَجْنَبَ فَلَمْ يَجِدْ الْمَاءَ شَهْرًا أَمَا كَانَ يَتَيَمَّمُ وَيُصَلِّي فَكَيْفَ تَصْنَعُونَ بِهَذِهِ الْآيَةِ فِي سُورَةِ الْمَائِدَةِ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رُخِّصَ لَهُمْ فِي هَذَا لَأَوْشَكُوا إِذَا بَرَدَ عَلَيْهِمْ الْمَاءُ أَنْ يَتَيَمَّمُوا الصَّعِيدَ قُلْتُ وَإِنَّمَا كَرِهْتُمْ هَذَا لِذَا قَالَ نَعَمْ فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ فَأَجْنَبْتُ فَلَمْ أَجِد الْمَاءَ فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ كَمَا تَمَرَّغُ الدَّابَّةُ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَصْنَعَ هَكَذَا فَضَرَبَ بِكَفِّهِ ضَرْبَةً عَلَى الْأَرْضِ ثُمَّ نَفَضَهَا ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا ظَهْرَ كَفِّهِ بِشِمَالِهِ أَوْ ظَهْرَ شِمَالِهِ بِكَفِّهِ ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَفَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِقَوْلِ عَمَّارٍوَزَادَ يَعْلَى عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ كُنْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي أَنَا وَأَنْتَ فَأَجْنَبْتُ فَتَمَعَّكْتُ بِالصَّعِيدِ فَأَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْنَاهُ فَقَالَ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ هَكَذَا وَمَسَحَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ وَاحِدَةً
Atugambye nti [Muhammad bin Salam] yagamba nti; atutegeezezza [Abu Mu’awiyah] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Syaqiq] yagamba; Lumu natuula ne ‘Abdullah bin Mas’ud ne [Abu Musa Al Asy’ari]. Awo Abu Musa n’amugamba nti, ‘Singa omuntu yafuna junub n’atafuna mazzi okumala omwezi mulamba, yandikoze tayamum n’asaala? Era olowooza ki ku Aya eno mu Surah Al Maidah aya 6: '-Awo tofuna mazzi, kale saba ku ttaka eddungi - ennyonjo'? ‘Abdullah, ‘Singa baweebwa obuweerero mu nsonga eno, kiyinza okuba nti mu maaso singa omu ku bo anyogoga n’amazzi ajja kukola tayammum n’ettaka’. Syaqq yabuuzizza nti, ‘Ekizibu kino tokyagala olw’ensonga eyo?’. Yaddamu nti, ‘Yee’. Awo Abu Musa n’agamba nti, ‘Temuwulira [’Ammar] ng’agamba Umar nti, ‘Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yansindika ku mulimu, nali junub era saafuna mazzi. Bwentyo ne nneekulukuunya ku ttaka ng’ensolo eyeekulukuunya. Olwo kino nakigamba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, n’agamba nti: ‘Mu butuufu kikumala singa okola kino’. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam olwo n’akuba engalo ye ku ttaka n’agisikasika, oluvannyuma n’asika emabega w’omukono gwe ogwa ddyo n’engalo ye eya kkono, oba emabega w’engalo ye eya kkono n’engalo ye eya ddyo, olwo n’asiimuula mu maaso ge.’ Abdullah yagamba nti, ‘Tomanyi nti ‘Umar takkiriza ndowooza ya ‘Ammar?’. [Ya’la] yagattako okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Syaqiq], ‘Nnali ne ‘Abdullah ne Abu Musa. [Abu Musa] olwo n’agamba nti, ‘Tewawulira [‘Ammar] bye yagamba Umar? Mazima Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yansindika naawe, awo nafuna junub ne nneekulukuunya ku ttaka. Olwo tusanga Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga amubuulira. Olwo n’agamba nti: ‘Mu butuufu kino osobola okukikola’. Oluvannyuma yakuba engalo ze ku ttaka, oluvannyuma n’asiimuula ffeesi n’engalo omulundi gumu.’
Imam Bukhari : 335
بَاب حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا عَوْفٌ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ الْخُزَاعِيُّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا مُعْتَزِلًا لَمْ يُصَلِّ فِي الْقَوْمِ فَقَالَ يَا فُلَانُ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ فِي الْقَوْمِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ وَلَا مَاءَ قَالَ عَلَيْكَ بِالصَّعِيدِ فَإِنَّهُ يَكْفِيكَ
Essuula. Atubuulidde ['Abdan] yagamba, atubuulidde ['Abdullah] yagamba, atubuulidde ['Auf] okuva ku [Abu Raja'] yagamba, atubuulidde ['Imran bin Hushain Al Khaza'i], nti Omubaka wa Allah (okusaasira n'emirembe bibeere ku ye) yalaba omuntu eyali yekka era nga teyeegatta ku kusaala n'abantu, olwo n'abuuza nti: 'O so and kale, kiki ekikulemesa okusaba n’abantu?’. Kale omuntu oyo n’addamu nti: ‘Ayi Omubaka wa Allah, nnina junub era tewali mazzi’. Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Kikakatako gye muli okukozesa ettaka era ekyo kikumala’.
Imam Bukhari : 336
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ أَبُو ذَرٍّ يُحَدِّثُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فُرِجَ عَنْ سَقْفِ بَيْتِي وَأَنَا بِمَكَّةَ فَنَزَلَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَرَجَ صَدْرِي ثُمَّ غَسَلَهُ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ جَاءَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَأَفْرَغَهُ فِي صَدْرِي ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي فَعَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَلَمَّا جِئْتُ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا قَالَ جِبْرِيلُ لِخَازِنِ السَّمَاءِ افْتَحْ قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ قَالَ هَلْ مَعَكَ أَحَدٌ قَالَ نَعَمْ مَعِي مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ فَلَمَّا فَتَحَ عَلَوْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَإِذَا رَجُلٌ قَاعِدٌ عَلَى يَمِينِهِ أَسْوِدَةٌ وَعَلَى يَسَارِهِ أَسْوِدَةٌ إِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَسَارِهِ بَكَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالِابْنِ الصَّالِحِ قُلْتُ لِجِبْرِيلَ مَنْ هَذَا قَال هَذَا آدَمُ وَهَذِهِ الْأَسْوِدَةُ عَنْ يَمِينِهِ وَشِمَالِهِ نَسَمُ بَنِيهِ فَأَهْلُ الْيَمِينِ مِنْهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ وَالْأَسْوِدَةُ الَّتِي عَنْ شِمَالِهِ أَهْلُ النَّارِ فَإِذَا نَظَرَ عَنْ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى حَتَّى عَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَقَالَ لِخَازِنِهَا افْتَحْ فَقَالَ لَهُ خَازِنِهَا مِثْلَ مَا قَالَ الْأَوَّلُ فَفَتَحَ قَالَ أَنَسٌ فَذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ فِي السَّمَوَاتِ آدَمَ وَإِدْرِيسَ وَمُوسَى وَعِيسَى وَإِبْرَاهِيمَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ وَلَمْ يُثْبِتْ كَيْفَ مَنَازِلُهُمْ غَيْرَ أَنَّهُ ذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ آدَمَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّمَاءِ السَّادِسَةِ قَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا مَرَّ جِبْرِيلُ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِدْرِيسَ قَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِدْرِيسُ ثُمَّ مَرَرْتُ بِمُوسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا مُوسَى ثُمَّ مَرَرْتُ بِعِيسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا عِيسَى ثُمَّ مَرَرْتُ بِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالِابْنِ الصَّالِحِ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِبْرَاهِيمُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي ابْنُ حَزْمٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا حَبَّةَ الْأَنْصَارِيَّ كَانَا يَقُولَانِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ عُرِجَ بِي حَتَّى ظَهَرْتُ لِمُسْتَوَى أَسْمَعُ فِيهِ صَرِيفَ الْأَقْلَامِ قَالَ ابْنُ حَزْمٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَرَضَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى أُمَّتِي خَمْسِينَ صَلَاةً فَرَجَعْتُ بِذَلِكَ حَتَّى مَرَرْتُ عَلَى مُوسَى فَقَالَ مَا فَرَضَ اللَّهُ لَكَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ فَرَضَ خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ فَرَاجَعْتُ فَوَضَعَ شَطْرَهَا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى قُلْتُ وَضَعَ شَطْرَهَا فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ فَرَاجَعْتُ فَوَضَعَ شَطْرَهَا فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ فَرَاجَعْتُهُ فَقَالَ هِيَ خَمْسٌ وَهِيَ خَمْسُونَ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَقُلْتُ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي ثُمَّ انْطَلَقَ بِي حَتَّى انْتَهَى بِي إِلَى سِدْرَةِ الْمُنْتَهَى وَغَشِيَهَا أَلْوَانٌ لَا أَدْرِي مَا هِيَ ثُمَّ أُدْخِلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا فِيهَا حَبَايِلُ اللُّؤْلُؤِ وَإِذَا تُرَابُهَا الْمِسْكُ
Kitugambye [Yahya bin Bukair] yagamba, kitugambye [Al Laits] okuva ku [Yunus] okuva ku [Ibn Shihab] okuva ku [Anas bin Malik] yagamba, [Abu Dzar] yanyumya nti Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Bwe nali e Makkah akasolya k’ennyumba yange kagguka, amangu ago Malayika Jibril Alaihis Salamu yajja. Olwo n’anzibula ekifuba n’akinaaba ng’akozesa amazzi ga Zamzam. Era yaleeta ekibya ekyakolebwa mu zaabu nga kirimu amagezi n’okukkiriza, oluvannyuma n’akifuka mu kifuba kyange n’addamu okukiggala. Awo n’ankwata ku mukono n’antwala ng’ayolekera eggulu ly’ensi. Bwe natuuka mu ggulu ly’ensi, Jibril Alaihis Salam yagamba malayika akuuma eggulu nti, ‘Ggulawo’. Malayika omukuumi w’eggulu n’agamba nti, ‘Ono y’ani? ' Jibril n'addamu nti, 'Ono ye Gabriel'. Malayika omukuumi w’eggulu nate yabuuza nti, ‘Oli n’omuntu omulala? ' Jibril yaddamu nti, 'Yee, nange Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam'. Omukuumi nate yabuuza nti, ‘Yatumibwa ng’Omutume? ' Jibril yaddamu nti, 'Ekyo kituufu'. Bwe yagguka ne tutuuka mu ggulu ly’ensi, mu kiseera ekyo waaliwo omuntu eyatudde, ku ddyo w’omuntu oyo waaliwo ekibinja ky’abantu era ne ku kkono. Bw’atunuulira ekibinja ky’abantu ku ddyo we aseka, ate bw’atunula ku kkono ye akaaba. Awo omuntu oyo n’agamba nti, ‘Mwaniriziddwa eri Nabbi omutuukirivu n’abaana abatuukirivu’. Nabuuza Jibril nti, ‘Yani? ’ Jibril n’addamu nti, ‘Ye Adam Alaihis Salam, era abali ku ddyo ne ku kkono ge myoyo gya bazzukulu be. Abali ku ddyo we bakugu mu ggulu ate abali ku kkono be bakugu mu geyena. Bw’atunula ku ddyo aseka ate bw’atunula ku kkono akaaba’. Olwo ne ntwalibwa mu ggulu eryokubiri, Jibril olwo n’agamba omukuumi we nga eri omukuumi w’eggulu erisooka. Awo eggulu ne liggulwawo''. Anas yagamba nti, ‘Awo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’ayogera nti ku ddaala erya ceiling yasisinkana Adam, Idris, Musa, ‘Isa ne Ibrahim, Allah abawe emikisa gye. Teyantegeeza bikwata ku bifo byabwe mu bbanga, okuggyako nti yasisinkana Adamu mu bbanga ery’oku nsi ne Ibrahim mu ggulu ery’omukaaga’. Anas yagenda mu maaso n’agamba nti, ‘Jibril bwe yali atambula ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yayita ku Idris. Kale Idris n’agamba nti, ‘Mwaniriziddwa eri Nabbi omutuukirivu n’abooluganda abatuukirivu’. Nabuuza Jibril nti, ‘Yani? ' Jibril yaddamu nti, 'Ye Idris'. Awo ne ntambula nga mpita ku Musa, n’agamba nti, ‘Mwaniriziddwa eri Nabbi omutuukirivu n’abooluganda abatuukirivu’. Nabuuza Jibril nti, ‘Yani? ' Gabulyeri n'addamu nti, 'Ye Musa'. Awo ne ntambula nga mpita ku ‘Isa, n’agamba nti, ‘Mwaniriziddwa, ow’oluganda omutuukirivu era Nabbi omutuukirivu.’ Nabuuza Jibril nti, ‘Yani? ' Jibril n'addamu nti, 'Ye 'Isa'. Awo ne mpita ku Ibrahim n’agamba nti, ‘Mwaniriziddwa eri Nabbi omutuukirivu n’abaana abatuukirivu’. Nabuuza Jibril nti, ‘Yani? ' Jibril yaddamu nti, 'Ye Ibrahim sallallaahu 'alaihi wasallam'. Ibn Shihab yagamba nti, Ibn Hazm yantegeeza nti Ibn ‘Abbas ne Abu Habbah Al Ansari bombi baagamba nti, ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Awo nali mi’raj okutuusa lwe natuuka mu kifo we nnawulira eddoboozi ly’ekkalaamu nga liwandiika’. Ibn Hazm yagamba nti, ‘Anas bin Malik yagamba nti, ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Awo Allah ‘azza wajalla yakikakatako ummah yange okusaala emirundi ataano. Kale nagenda n’ekiragiro okutuusa lwe nasisinkana Musa, olwo n’abuuza nti, ‘Allah yalagira ki eri abantu bo? ' Naddamu nti: 'Saala emirundi ataano'. Awo n’agamba nti, ‘Ddayo ewa Rabb wo, kubanga abantu bo tebajja kusobola! ' Bwentyo nakomawo era Allah n'akikendeeza ku kitundu. Olwo ne nzirayo ewa Musa ne ηηamba nti Allah yakikendeezezzaako kitundu. Naye n’agamba nti, ‘Ddayo eri Rabb wo kubanga abantu bo tebajja kusobola’. Olwo ne nzirayo ewa Allah era Allah n’alyoka akendeeza ku kitundu nate’. Awo naddayo ewa Musa, n’alyoka agamba nti, ‘Ddayo ewa Rabb wo, kubanga abantu bo nakati tebajja kusobola’. Bwentyo naddayo ewa Allah Ta’ala, Allah olwo n’agamba nti: ‘Bino ebitaano bikyusizza amakumi ataano. Tewakyali kukyusa kusalawo ku ludda lwange! ' Bwentyo naddayo ewa Musa n'addamu n'agamba nti, 'Ddayo ewa Rabb wo! ' Nagamba nti, 'Nswala Rabb wange'. Jibril olwo n’antwala okutuusa lwe natuuka e Sidratul Muntaha eyali ebikkiddwa langi nga simanyi kye ziri. Olwo ne banteeka mu ggulu, kyazuulibwa nti waliwo ebisenge bingi ebikoleddwa mu luulu ate ettaka nga likoleddwa mu mafuta ga musk.’
Imam Bukhari : 337
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْفَرَضَ اللَّهُ الصَّلَاةَ حِينَ فَرَضَهَا رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ فِي الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ فَأُقِرَّتْ صَلَاةُ السَّفَرِ وَزِيدَ فِي صَلَاةِ الْحَضَرِ
Kyatunyumibwa nti [‘Abdullah bin Yusuf] yagamba nti, [Malik] yatuloopa okuva eri [Salih bin Kaisan] okuva ku [’Urwah bin Az Zubair] okuva ku [‘Aisha] Nnyina w’abakkiriza, yagamba nti, ‘Allah afudde esswala ekiragiro, era esswala yaayo esooka ey’ekiragiro ya raka’ah bbiri, oba nga tuli waka oba nga tutambula. Olwo enteekateeka eno n’ekolebwa ku kusaba kw’okutambula - nga batambula - era n’eyongerako nate olw’okusaba awaka.’
Imam Bukhari : 338
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْأُمِرْنَا أَنْ نُخْرِجَ الْحُيَّضَ يَوْمَ الْعِيدَيْنِ وَذَوَاتِ الْخُدُورِ فَيَشْهَدْنَ جَمَاعَةَ الْمُسْلِمِينَ وَدَعْوَتَهُمْ وَيَعْتَزِلُ الْحُيَّضُ عَنْ مُصَلَّاهُنَّ قَالَتْ امْرَأَةٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِحْدَانَا لَيْسَ لَهَا جِلْبَابٌ قَالَ لِتُلْبِسْهَا صَاحِبَتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَاوَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ حَدَّثَتْنَا أُمُّ عَطِيَّةَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا
Kitutegeezeddwa [Musa bin Isma’il] yagamba, kitutegeezeddwa [Yazid bin Ibrahim] okuva ku [Muhammad] okuva ku [Ummu ‘Athiyah] yagamba nti, ‘Twalagirwa okuggyayo abakyala abagenda mu nsonga n’abakazi abaali mu kweyawula ku nnaku enkulu ebbiri, basobole okulaba ekibiina ky’Abasiraamu n’okubasabira, n’okukuuma abakyala abagenda mu nsonga nga bali wala okuva mu kifo we basaalira’. Awo omukazi n’agamba nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah, waliwo omuntu yenna mu ffe atalina katambaala ku mutwe?’. Yaddamu nti: ‘Mukwano gwe amuwole hijab ye’. [‘Abdullah bin Raja’] yagamba, atugambye [‘Imran] atugambye [Muhammad bin Sirin] atugambye [Ummu ‘Athiyah] mpulidde Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’ayogera ekintu nga kino’.
Imam Bukhari : 339
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِي وَاقِدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ قَالَ صَلَّى جَابِرٌفِي إِزَارٍ قَدْ عَقَدَهُ مِنْ قِبَلِ قَفَاهُ وَثِيَابُهُ مَوْضُوعَةٌ عَلَى الْمِشْجَبِ قَالَ لَهُ قَائِلٌ تُصَلِّي فِي إِزَارٍ وَاحِدٍ فَقَالَ إِنَّمَا صَنَعْتُ ذَلِكَ لِيَرَانِي أَحْمَقُ مِثْلُكَ وَأَيُّنَا كَانَ لَهُ ثَوْبَانِ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Kitutegeezeddwa [Ahmad bin Yunus] yagamba, kitugambye [‘Ashim bin Muhammad] yagamba, kigambibwa nze [Waqid bin Muhammad] okuva ku [Muhammad bin Al Munkadir] yagamba nti, ‘Jabir yasaala ng’ayambadde sarong gye yasiba mu bulago -nape-, ate ng’awanise engoye ze ku kiwandiiko ky’engoye. Awo waliwo n’amugamba nti, ‘Lwaki osaba ng’oyambala olugoye lumu!’ [Jabir bin Samurah] n’addamu nti, ‘Nze nakikola abasirusiru nga ggwe basobole okukiraba. Kubanga ku mulembe gwa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, tewali n’omu ku ffe yalina lugoye lubiri!’.
Imam Bukhari : 340
حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ أَبُو مُصْعَبٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الْمَوَالِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ قَالَ رَأَيْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِيُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ
Kitugambye [Mutharrif Abu Mush’ab] yagamba, kitugambye nti [‘Abdurrahman bin Abu Al Mawali] okuva ku [Muhammad bin Al Munkadir] yagamba nti, ‘Nnalaba [Jabir bin ‘Abdullah] ng’akola esswala ng’ayambadde ekyambalo kimu. Awo n’agamba nti, ‘Lumu nnalaba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’asaala ng’ayambadde olugoye -olumu’.