Imam Bukhari : 301
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُمَا كَانَ لِإِحْدَانَا إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ تَحِيضُ فِيهِ فَإِذَا أَصَابَهُ شَيْءٌ مِنْ دَمٍ قَالَتْ بِرِيقِهَا فَقَصَعَتْهُ بِظُفْرِهَا
Kitugambye [Abu Nu’aim] yagamba, kitugambye [Ibrahim bin Nafi’] okuva ku [Ibn Abu Najih] okuva ku [Mujahid] yagamba nti, [‘Aisyah] yagamba nti, ‘Tewali n’omu ku ffe okuggyako alina essaati emu ng’ali mu nsonga. Engoye bwe ziba nga zirimu omusaayi gw’omu nsonga, azifukirira n’amalusu ge n’oluvannyuma n’azirongoosa n’emisumaali gye.’
Imam Bukhari : 302
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ حَفْصَةَ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ أَوْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كُنَّا نُنْهَى أَنْ نُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثٍ إِلَّا عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا وَلَا نَكْتَحِلَ وَلَا نَتَطَيَّبَ وَلَا نَلْبَسَ ثَوْبًا مَصْبُوغًا إِلَّا ثَوْبَ عَصْبٍ وَقَدْ رُخِّصَ لَنَا عِنْدَ الطُّهْرِ إِذَا اغْتَسَلَتْ إِحْدَانَا مِنْ مَحِيضِهَا فِي نُبْذَةٍ مِنْ كُسْتِ أَظْفَارٍ وَكُنَّا نُنْهَى عَنْ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ رَوَاهُ هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atubuulidde [‘Abdullah bin ‘Abdul Wahhab] yagamba, atubuulidde [Hammad bin Zaid] okuva ku [Ayyub] okuva ku [Hafshah] yagamba nti, [Abu ‘Abdullah oba Hisham bin Hassan] yagamba okuva ku [Hafshah] okuva ku [Ummu ‘Athiyah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti, ‘Tugaaniddwa okukungubaga okufa okumala ennaku ezisukka mu ssatu okuggyako okufa kw’omwami, kwe kugamba okumala emyezi ena n’ennaku kkumi. Mu kiseera ekyo takkirizibwa kwerongoosa, kwambala buwoowo, kwambala ngoye za langi okuggyako engoye za lurik -okuva mu nsi ya Yemen-. Era twaweebwa obuweerero nga twagala okunaaba nga tumaze okugenda mu nsonga tukozese akati akawunya. Era era tukugirwa okutambuza emirambo.’ Abu ‘Abdullah yagamba nti, [Hisyam bin Hassan] yanyumya okuva ku [Hafshah] okuva ku [Ummu ‘Athiyah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Bukhari : 303
حَدَّثَنَا يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ صَفِيَّةَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ غُسْلِهَا مِنْ الْمَحِيضِ فَأَمَرَهَا كَيْفَ تَغْتَسِلُ قَالَ خُذِي فِرْصَةً مِنْ مَسْكٍ فَتَطَهَّرِي بِهَا قَالَتْ كَيْفَ أَتَطَهَّرُ قَالَ تَطَهَّرِي بِهَا قَالَتْ كَيْفَ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ تَطَهَّرِي فَاجْتَبَذْتُهَا إِلَيَّ فَقُلْتُ تَتَبَّعِي بِهَا أَثَرَ الدَّمِ
Atubuulidde [Yahya] yagamba, atubuulidde [Ibn ‘Uyainah] okuva ku [Mansur bin Shafiyyah] okuva ku [maama we] okuva ku [’Aisha], ‘Omukazi yabuuza Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ku ngeri y’okunaaba okuva mu nsonga. Oluvannyuma yalagira omukazi engeri gy’anaabaamu. Yagamba nti: ‘Ddira akatundu ka ppamba akawoowo olongoose’. Omukazi yabuuza nti, ‘Nneetukuza ntya? Yaddamu nti: ‘Mulongoose ne ppamba oyo!’. Omukazi n’addamu nti, ‘Nnyinza ntya okwetukuza?’. Yagamba nti: ‘Weetukuze ng’okozesa ppamba oyo!’. Omukazi yaddamu n’abuuza nti, ‘Atya?’. Kale N’agamba nti, ‘Subhaanallah. Beera muyonjo!’. Olwo ne nsika omukazi n’ajja gye ndi, olwo ne ŋŋamba nti, ‘Oyoza omusaayi ogusigaddewo n’ebyoya ebyo ebya ppamba’.
Imam Bukhari : 304
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ امْرَأَةً مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَغْتَسِلُ مِنْ الْمَحِيضِ قَالَ خُذِي فِرْصَةً مُمَسَّكَةً فَتَوَضَّئِي ثَلَاثًا ثُمَّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَحْيَا فَأَعْرَضَ بِوَجْهِهِ أَوْ قَالَ تَوَضَّئِي بِهَا فَأَخَذْتُهَا فَجَذَبْتُهَا فَأَخْبَرْتُهَا بِمَا يُرِيدُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atugambye [Muslim bin Ibrahim] yagamba, atugambye [Wuhaib] atugambye [Mansur] okuva ku [maama we] okuva ku [’Aisha], ‘Omukazi ow’e Ansar yabuuza Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nti, ‘Nneetukuza ntya okuva mu nsonga?’. Oluvannyuma yaddamu nti: ‘Ddira akawoowo akawunya oyonje emirundi esatu’. Awo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’awulira ensonyi n’akyusa amaaso ge, oba n’agamba nti: ‘Mukole wudhu ne ppamba oyo’. Olwo nasika omukazi ne mmunnyonnyola Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam’ kye yali ategeeza.
Imam Bukhari : 305
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْأَهْلَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَكُنْتُ مِمَّنْ تَمَتَّعَ وَلَمْ يَسُقْ الْهَدْيَ فَزَعَمَتْ أَنَّهَا حَاضَتْ وَلَمْ تَطْهُرْ حَتَّى دَخَلَتْ لَيْلَةُ عَرَفَةَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ لَيْلَةُ عَرَفَةَ وَإِنَّمَا كُنْتُ تَمَتَّعْتُ بِعُمْرَةٍ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَمْسِكِي عَنْ عُمْرَتِكِ فَفَعَلْتُ فَلَمَّا قَضَيْتُ الْحَجَّ أَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ لَيْلَةَ الْحَصْبَةِ فَأَعْمَرَنِي مِنْ التَّنْعِيمِ مَكَانَ عُمْرَتِي الَّتِي نَسَكْتُ
Atugambye [Musa bin Isma’il] atugambye [Ibrahim] atugambye [Ibn Shihab] okuva ku [’Urwah] nti [’Aisyah] yagamba nti, ‘Nakola talbiyah -natandika Hijja- n’omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ku Wada Hijj.’ Era nze omu ku bakituukiriza nga bakozesa tamattu' naye nga tebaleeta bisolo bisaliddwa'. Aisyah yakitegeera nti yali mu nsonga era yali tannalongoosa okutuusa ekiro kya ‘Arafah. Kale ‘Aishah yagamba nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah, ekiro kya leero kiro kya ‘Arafah nga nze nkola tamattu’ ne Umrah okusooka?’. Kale Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) n’amugamba nti: ‘Sumulula era osiige enviiri z’omutwe gwo, olwo gumiikiriza Umrah yo’. Olwo ekyo nnakikola. Oluvannyuma lw’okumaliriza Hijja, yalagira ‘Abdurrahman mu kiro kya Hashbah - ekiro kya Muzdalifah - okunkolera Umrah okuva e Tan’im, ekifo we natandikira okukola emikolo gyange.
Imam Bukhari : 306
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجْنَا مُوَافِينَ لِهِلَالِ ذِي الْحِجَّةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُهِلَّ بِعُمْرَةٍ فَلْيُهْلِلْ فَإِنِّي لَوْلَا أَنِّي أَهْدَيْتُ لَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ فَأَهَلَّ بَعْضُهُمْ بِعُمْرَةٍ وَأَهَلَّ بَعْضُهُمْ بِحَجٍّ وَكُنْتُ أَنَا مِمَّنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ فَأَدْرَكَنِي يَوْمُ عَرَفَةَ وَأَنَا حَائِضٌ فَشَكَوْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دَعِي عُمْرَتَكِ وَانْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَهِلِّي بِحَجٍّ فَفَعَلْتُ حَتَّى إِذَا كَانَ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ أَرْسَلَ مَعِي أَخِي عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَخَرَجْتُ إِلَى التَّنْعِيمِ فَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ مَكَانَ عُمْرَتِيقَالَ هِشَامٌ وَلَمْ يَكُنْ فِي شَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ هَدْيٌ وَلَا صَوْمٌ وَلَا صَدَقَةٌ
Kitugambye [‘Ubaid bin Isma’il] yagamba, kitugambye [Abu Usamah] okuva mu [Hisyam] okuva [kitaawe] okuva ku [’Aisyah] yagamba nti, ‘Twafuluma mu kiseera kye kimu omwezi ogw’enjuba ogw’omwezi gwa Dhul Hijjah we gwalabika. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam olwo n’agamba nti: ‘Oyo yenna ayagala okutandika Hijja ne Umrah akole. Singa saaleeta nsolo esaliddwa, nandibadde nsinga kwagala kusooka kukola Umrah’. Kale abamu ku mikwano baatandika ne Umrah ate abamu ne batandika ne Hijja. Mu kiseera kino, nze omu ku baatandika ne Umrah. Kale ku lunaku lwa Arafat nafuna okugenda mu nsonga, olwo ne nneemulugunya ku nsonga eno eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, n’alyoka agamba nti: ‘Leka Umrah yo. Ggyako enviiri ku mutwe gwo ozikome, olwo otandike okulamaga ne Hijja. Bwentyo natuukiriza ebiragiro bye, okutuusa ekiro kya Hashbah bwe kyatuuka - ekiro kya Muzdalifah -, n’alagira ‘Abdurrahman bin Abu Bakr okumperekerako. Bwentyo nafuluma okugenda e Tan’im, olwo ne nkola Umrah nga ekifo kya Umrah yange eyasooka.’ Hisham yagamba nti, ‘Era mu mbeera eyo tewali ngassi mu ngeri ya hadyu -okusala-, okusiiba oba sadaka’.
Imam Bukhari : 307
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَكَّلَ بِالرَّحِمِ مَلَكًا يَقُولُ يَا رَبِّ نُطْفَةٌ يَا رَبِّ عَلَقَةٌ يَا رَبِّ مُضْغَةٌ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَقْضِيَ خَلْقَهُ قَالَ أَذَكَرٌ أَمْ أُنْثَى شَقِيٌّ أَمْ سَعِيدٌ فَمَا الرِّزْقُ وَالْأَجَلُ فَيُكْتَبُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ
Atubuulidde [Musaddad] yagamba, atubuulidde [Hammad] okuva ku [’Ubaidullah bin Abu Bakr] okuva ku [Anas bin Malik] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti: ‘Mazima Allah Ta’ala yagaba Malayika omu mu lubuto lw’omuntu. Malayika n’agamba nti, ‘Ayi Mukama, -kati just- sperm. Ayi Mukama, ekizimba ky’omusaayi!, Ayi Rabb, ekizimba ky’ennyama! ’ Kale Allah bweyayagala okusalawo ebitonde bye, malayika yabuuza nti, ‘Oba musajja oba mukazi, nnaku oba musanyufu, ate omukisa gwe n’okufa kwe? "Bwe kityo enkomerero ye yasalibwawo ng'ali mu lubuto lwa nnyina."
Imam Bukhari : 308
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ فَقَدِمْنَا مَكَّةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَحْرَمَ بِعُمْرَةٍ وَلَمْ يُهْدِ فَلْيُحْلِلْ وَمَنْ أَحْرَمَ بِعُمْرَةٍ وَأَهْدَى فَلَا يُحِلُّ حَتَّى يُحِلَّ بِنَحْرِ هَدْيِهِ وَمَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ فَلْيُتِمَّ حَجَّهُ قَالَتْ فَحِضْتُ فَلَمْ أَزَلْ حَائِضًا حَتَّى كَانَ يَوْمُ عَرَفَةَ وَلَمْ أُهْلِلْ إِلَّا بِعُمْرَةٍ فَأَمَرَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أَنْقُضَ رَأْسِي وَأَمْتَشِطَ وَأُهِلَّ بِحَجٍّ وَأَتْرُكَ الْعُمْرَةَ فَفَعَلْتُ ذَلِكَ حَتَّى قَضَيْتُ حَجِّي فَبَعَثَ مَعِي عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَمِرَ مَكَانَ عُمْرَتِي مِنْ التَّنْعِيمِ
Kitubuuliddwa [Yahya bin Bukair] yagamba, kitugambye [Al Laits] okuva ku [’Uqail] okuva ku [Ibn Shihab] okuva ku [’Urwah] okuva ku [’Aisyah] yagamba nti, ‘Twafuluma n’omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam mu kiseera kya Wada Hijj. Mu ffe mulimu abakola Umrah era waliwo n’abakola Hijja. Bwe twatuuka e Makka, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Oyo yenna akola ihram ya Umrah n’ataleeta ssaddaaka, abeere tahallul. Era oyo yenna akola ihram ya Umrah n’aleeta ssaddaaka, olwo tokola tahallul okuggyako ng’omaze okusala ensolo ku lunaku lwa Nahr - olunaku lw’okusala -. Era oyo yenna ali talbiah -atandikira- ne Hijja, amalirize Hijja ye. ‘Aishah yagamba nti, ‘Oluvannyuma ne nfuna okugenda mu nsonga era ne kigenda mu maaso okutuusa ku lunaku lwa ‘Arafat, era saakola talbiah okuggyako Umrah. Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yandagira okusumulula enviiri z’omutwe gwange n’okuzikomola, oluvannyuma nkole hijja nve mu Umrah. Bwentyo nakikola okutuusa lwe namaliriza Hijja yange. Olwo n’atuma muganda wange, ‘Abdurrahman bin Abu Bakr okunwerekera era n’andagira okukola Umrah okuva mu Tan’im mu kifo kya Umrah yange eyasooka.’
Imam Bukhari : 309
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ كَانَتْ تُسْتَحَاضُ فَسَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ذَلِكِ عِرْقٌ وَلَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْتَسِلِي وَصَلِّي
Kitugambye [‘Abdullah bin Muhammad] yagamba, kitutegeezeddwa [Sufyan] okuva mu [Hisyam] okuva ku [kitaawe] okuva ku [’Aisyah] nti Fatimah bint Abu Hubaisy yafuna istihadlah -yaggyawo data y’obulwadde-. Kale nabuuza Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, n’addamu nti: ‘Kiringa entuuyo so si musaayi gwa nsonga. Okugenda mu nsonga bwe kutuuka, leka esswala era bw’emala, naaba osaala’.
Imam Bukhari : 310
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ قَالَ حَدَّثَتْنِي مُعَاذَةُأَنَّ امْرَأَةً قَالَتْ لِعَائِشَةَ أَتَجْزِي إِحْدَانَا صَلَاتَهَا إِذَا طَهُرَتْ فَقَالَتْ أَحَرُورِيَّةٌ أَنْتِ كُنَّا نَحِيضُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا يَأْمُرُنَا بِهِ أَوْ قَالَتْ فَلَا نَفْعَلُهُ
Kitugambye [Musa bin Isma’il] yagamba, kitugambye [Hammam] yagamba, kitugambye [Qatadah] yagamba, kigambibwa nze [Mu’adzah], nti waliwo omukazi eyabuuza [‘Aisha] nti, ‘Omu ku ffe yandikole edduwa gye yasubwa nga nnongoofu?’. ‘Aisyah yaddamu nti, ‘Ova mu kibinja kya Khawarij! Mazima lumu twafuna okugenda mu nsonga ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, era teyatulagira kukikola’. Oba Aisyah yagamba nti, 'Tetwakikola -qadla`-'.
Imam Bukhari : 311
حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ حَدَّثَتْهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ قَالَتْحِضْتُ وَأَنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْخَمِيلَةِ فَانْسَلَلْتُ فَخَرَجْتُ مِنْهَا فَأَخَذْتُ ثِيَابَ حِيضَتِي فَلَبِسْتُهَا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنُفِسْتِ قُلْتُ نَعَمْ فَدَعَانِي فَأَدْخَلَنِي مَعَهُ فِي الْخَمِيلَةِ قَالَتْ وَحَدَّثَتْنِي أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُقَبِّلُهَا وَهُوَ صَائِمٌ وَكُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ مِنْ الْجَنَابَةِ
Atugambye [Sa’d bin Hafsh] yagamba, atubuulidde [Syaiban] okuva ku [Yahya] okuva ku [Abu Salamah] okuva ku [Zainab bint Abu Salamah] nti yamugamba, nti [Ummu Salamah] yagamba nti, ‘Bwe nali mu bulangiti emu ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nafuna omusaayi gw’ensonga, olwo mpola mpola ne nva mu omufaliso, n’akwata engoye -ez’enjawulo mu nsonga- n’aziyambala. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yambuuza nti: ‘Ogenda mu nsonga?’. Namuddamu nti, ‘Yee’. Oluvannyuma yakubira essimu n’ansaba nnyingira wansi w’omufaliso.’ Zainab yagamba nti, ‘Umm Salamah yangamba nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam naye yamunywegera nga asiiba. Umm Salam yagamba nti, ‘Lumu nnanaaba junub mu kibya ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Bukhari : 312
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْبَيْنَا أَنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُضْطَجِعَةٌ فِي خَمِيلَةٍ حِضْتُ فَانْسَلَلْتُ فَأَخَذْتُ ثِيَابَ حِيضَتِي فَقَالَ أَنُفِسْتِ فَقُلْتُ نَعَمْ فَدَعَانِي فَاضْطَجَعْتُ مَعَهُ فِي الْخَمِيلَةِ
Kitubuuliddwa [Mu’adz bin Fadlalah] yagamba, kitugambye [Hisyam] okuva ku [Yahya] okuva ku [Abu Salamah] okuva ku [Zainab bint Abu Salamah] okuva ku [Ummu Salamah] yagamba nti, ‘Bwe nnagalamira ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam wansi w’omufaliso gumu nafuna mu nsonga. Bwentyo nagenda mu kasirise ne nkwata engoye zange ez’enjawulo ez’okugenda mu nsonga, n’ambuuza nti: ‘Ogenda mu nsonga?’. Namuddamu nti, ‘Yee’. Oluvannyuma yankubira essimu, bwe ntyo ne ngalamira naye wansi w’omufaliso gumu.’
Imam Bukhari : 313
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ حَفْصَةَ قَالَتْكُنَّا نَمْنَعُ عَوَاتِقَنَا أَنْ يَخْرُجْنَ فِي الْعِيدَيْنِ فَقَدِمَتْ امْرَأَةٌ فَنَزَلَتْ قَصْرَ بَنِي خَلَفٍ فَحَدَّثَتْ عَنْ أُخْتِهَا وَكَانَ زَوْجُ أُخْتِهَا غَزَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثِنْتَيْ عَشَرَةَ غَزْوَةً وَكَانَتْ أُخْتِي مَعَهُ فِي سِتٍّ قَالَتْ كُنَّا نُدَاوِي الْكَلْمَى وَنَقُومُ عَلَى الْمَرْضَى فَسَأَلَتْ أُخْتِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعَلَى إِحْدَانَا بَأْسٌ إِذَا لَمْ يَكُنْ لَهَا جِلْبَابٌ أَنْ لَا تَخْرُجَ قَالَ لِتُلْبِسْهَا صَاحِبَتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا وَلْتَشْهَد الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُسْلِمِينَ فَلَمَّا قَدِمَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ سَأَلْتُهَا أَسَمِعْتِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ بِأَبِي نَعَمْ وَكَانَتْ لَا تَذْكُرُهُ إِلَّا قَالَتْ بِأَبِي سَمِعْتُهُ يَقُولُ يَخْرُجُ الْعَوَاتِقُ وَذَوَاتُ الْخُدُورِ أَوْ الْعَوَاتِقُ ذَوَاتُ الْخُدُورِ وَالْحُيَّضُ وَلْيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُؤْمِنِينَ وَيَعْتَزِلُ الْحُيَّضُ الْمُصَلَّى قَالَتْ حَفْصَةُ فَقُلْتُ الْحُيَّضُ فَقَالَتْ أَلَيْسَ تَشْهَدُ عَرَفَةَ وَكَذَا وَكَذَا
Atugambye [Muhammad] - kwe kugamba Ibn Salam - yagamba, atugambye [‘Abdul Wahhab] okuva ku [Ayyub] okuva mu [Hafshah] yagamba nti, ‘Twagaana abawala baffe abato okugenda okusaala mu nnaku enkulu ebbiri. Okutuusa olunaku lumu omukazi lwe yajja ku kyalo Qashra Banu Khalaf, omukazi n’amugamba nti bba wa mwannyina yali alwana ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam entalo kkumi na bbiri, n’agamba nti, ‘Muganda wange yabeera ne bba okumala emyaka mukaaga’. Yagambye nti, ‘Twajjanjabanga abantu abalumiziddwa n’okulabirira abalwadde’. Mwannyinaze yabuuza Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nti, ‘Kiba kibi singa omu ku ffe tafuluma - okwetaba mu swala ya Eid - kubanga talina katambaala ku mutwe?’. Yaddamu nti: ‘Mikwano gye bamwambale hijab ye - bagiwole - basobole okulaba obulungi n’okusabira Abasiraamu’. [Umm ‘Athiyah] bwe yatuuka namubuuza nti, ‘Owulidde butereevu okuva eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam?’. Umm ‘Athiyah n’addamu nti, ‘Yee. Ku lwa kitange!’. Umm ‘Athiyah teyayogera kintu kyonna ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam okujjako nti yagamba yekka nti ‘Bya taata wange, namuwulira ng’agamba nti: ‘Abawala abato n’abakazi abasibirwa mu maka gaabwe, n’abakyala abali mu nsonga bajje balabe obulungi n’okusabira abasiraamu, n’abakyala abali mu nsonga babeere wala n’ekifo eky’okusaala’. Hafshah, ‘Nze nagamba nti, ‘Abakazi abagenda mu nsonga?’. Omukazi n’addamu nti, ‘Nabo tebaaliwo ku ‘Arafat, bwe batyo?’.
Imam Bukhari : 314
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ ابْنُ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ فَقَالَ لَا إِنَّ ذَلِكِ عِرْقٌ وَلَكِنْ دَعِي الصَّلَاةَ قَدْرَ الْأَيَّامِ الَّتِي كُنْتِ تَحِيضِينَ فِيهَا ثُمَّ اغْتَسِلِي وَصَلِّي
Atubuulidde [Ahmad bin Abu Raja’] yagamba, atubuulidde [Abu Usamah] yagamba, mpulidde [Hisyam bin ‘Urwah] ng’agamba, yantegeezezza [kitange] okuva ku [’Aisha] nti Fatimah bint Abu Hubaisy yabuuza Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti, ‘Nfuka omusaayi istihadlah -endwadde-. Nnava mu kusaba kwange?’. Yaddamu nti: ‘Tokola, kubanga musaayi gwokka ogw’endwadde ng’entuuyo. Leka okusaba mu kiseera ky’okugenda mu nsonga, oluvannyuma lw’ekyo naaba osabe.’
Imam Bukhari : 315
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْكُنَّا لَا نَعُدُّ الْكُدْرَةَ وَالصُّفْرَةَ شَيْئًا
Kibadde kitukwatako [Qutaibah bin Sa’id] yagamba, kibadde kikwatagana naffe [Isma’il] okuva ku [Ayyub] okuva ku [Muhammad] okuva ku [Ummu ‘Athiyyah] yagamba nti, ‘Tetutwala buvune na kyenvu ng’ekintu ekiva mu nsonga’.
Imam Bukhari : 316
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ اسْتُحِيضَتْ سَبْعَ سِنِينَ فَسَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَأَمَرَهَا أَنْ تَغْتَسِلَ فَقَالَ هَذَا عِرْقٌ فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ
Kitugambye [Ibrahim bin Al Mundzir] yagamba, kitugambye [M’an] yagamba, kigambibwa nze [Ibn Abu Dzi’b] okuva ku [Ibn Shihab] okuva ku [’Urwah] n’okuva ku [’Amrah] okuva ku [’Aishah] mukyala wa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ‘Um Habibah bled istihadlah - the omusaayi gw’obulwadde - okumala emyaka musanvu. Olwo n’abuuza Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ku nsonga eyo. Oluvannyuma yamulagira okunaaba, n’agamba nti: ‘Kino kiringa entuuyo - omusaayi gw’endwadde -’. Kale Umm Habibah bulijjo yanaaba buli dduwa.
Imam Bukhari : 317
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّهَا قَالَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ قَدْ حَاضَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّهَا تَحْبِسُنَا أَلَمْ تَكُنْ طَافَتْ مَعَكُنَّ فَقَالُوا بَلَى قَالَ فَاخْرُجِي
Atugambye [‘Abdullah bin Yusuf] atubuulidde [Malik] okuva ku [‘Abdullah bin Abu Bakr bin Muhammad bin ‘Amru bin Hazm] okuva ku [kitaawe] okuva ku [‘Amrah bint ‘Abdurrahman] okuva ku [’Aisyah] mukyala wa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Ayi Rasulullah, Shafiyyah bint Huyai ye kiseera?’. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yaddamu nti: ‘Aleme okututawaanya! Akola naawe Tawaf?’. Ne baddamu nti, ‘Yee’. Olwo n’agamba -eri Shafiyyah- nti: ‘Muveeyo’.
Imam Bukhari : 318
حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَرُخِّصَ لِلْحَائِضِ أَنْ تَنْفِرَ إِذَا حَاضَتْوَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَقُولُ فِي أَوَّلِ أَمْرِهِ إِنَّهَا لَا تَنْفِرُ ثُمَّ سَمِعْتُهُ يَقُولُ تَنْفِرُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَخَّصَ لَهُنَّ
Atubuulidde [Mu’alla bin Asad] yagamba, atubuulidde [Wuhaib] okuva ku [‘Abdullah bin Thawus] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Ibn ‘Abbas] yagamba nti, ‘Abakyala abagenda mu nsonga baweebwa obuweerero olw’okuvar -okuva e Mina-, era mu kusooka [Ibn Umar] yakigaana, naye oluvannyuma nawulira ng’agamba nti, ‘Abakazi abagenda mu nsonga basobola nafar kubanga Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam abawadde obuweerero’.
Imam Bukhari : 319
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ عَنْ زُهَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ وَصَلِّي
Atubuulidde [Ahmad bin Yunus] okuva ku [Zuhair] yagamba, atugambye [Hisyam bin Urwah] okuva ku [’Urwah] okuva ku [’Aisyah] yagamba nti, ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Obwenzi bwebujja olwo leka esswala, era bwekuggwa olwo onaabe omusaayi okuva gy’oli era osaale’.
Imam Bukhari : 320
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي سُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شَبَابَةُ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍأَنَّ امْرَأَةً مَاتَتْ فِي بَطْنٍ فَصَلَّى عَلَيْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ وَسَطَهَا
Atugambye [Ahmad bin Abu Suraij] yagamba, atugambye [Syababah] yagamba, atugambye [Syu’bah] okuva ku [Husain Al Mu’alim] okuva ku [‘Abdullah bin Buraidah] okuva ku [Samrah bin Jundub], nti waliwo omukazi eyafa olw’okuba yali lubuto. Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yamusabira era n’ayimirira wakati mu mubiri gwe.