Imam Bukhari : 281
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَذَكَرَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ تُصِيبُهُ الْجَنَابَةُ مِنْ اللَّيْلِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأْ وَاغْسِلْ ذَكَرَكَ ثُمَّ نَمْ
Kitutegeezeddwa [‘Abdullah bin Yusuf] yagamba, kitutegeezeddwa [Malik] okuva ku [‘Abdullah bin Dinar] okuva ku [‘Abdullah bin Umar] nti yagamba nti, ''Umar bin Al Khaththab yagamba Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nti yali junub ekiro. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam olwo n’amugamba nti: ‘Ewudhu n’okunaaba ebitundu byo eby’ekyama, olwo weebaka’.
Imam Bukhari : 282
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا جَلَسَ بَيْنَ شُعَبِهَا الْأَرْبَعِ ثُمَّ جَهَدَهَا فَقَدْ وَجَبَ الْغَسْلُتَابَعَهُ عَمْرُو بْنُ مَرْزُوقٍ عَنْ شُعْبَةَ مِثْلَهُ وَقَالَ مُوسَى حَدَّثَنَا أَبَانُ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ مِثْلَهُ
Atubuulidde [Mu’adz bin Fadlalah] yagamba, atubuulidde [Hisham]. -Mu ngeri endala kyogerwako- Kitubuuliddwa [Abu Nu’aim] okuva ku [Hisyam] okuva ku [Qatadah] okuva ku [Al Hasan] okuva ku [Abu Rafi’] okuva ku [Abu Hurairah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti: ‘Omuntu bwatuula wakati w’ebitundu bina eby’omubiri gwe, era nga ali siriyaasi ku nsonga eyo, olwo kiba kikakata omubiri gwe okugukola okunaaba'. Hadith eno yakakasibwa ['Amru bin Marzuq] okuva mu [Syu'bah] nga hadith. Era [Musa] yagamba, atubuulidde [Aban] yagamba, atugambye [Qatadah] atubuulidde [Al Hasan] nga hadith eyo’.
Imam Bukhari : 283
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ الْحُسَيْنِ قَالَ يَحْيَى وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَسَارٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَأَلَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ فَقَالَأَرَأَيْتَ إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ فَلَمْ يُمْنِ قَالَ عُثْمَانُ يَتَوَضَّأُ كَمَا يَتَوَضَّأُ لِلصَّلَاةِ وَيَغْسِلُ ذَكَرَهُ قَالَ عُثْمَانُ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَالزُّبَيْرَ بْنَ الْعَوَّامِ وَطَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ فَأَمَرُوهُ بِذَلِكَقَالَ يَحْيَى وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا أَيُّوبَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[Abu Ma’mar] yatunyumiza [Abdul Warith] okuva ku [Al Husain], [Yahya] yagamba, era [Abu Salamah] yannyumiza nti [Ata’ bin Yasar] yamunyumiza, nti [Zaid bin Khalid Al Juhaini] yamunyumya, nti yabuuza [Uthman bin ‘Affan] nti, ‘Olowooza ki singa omusajja yeegatta ne mukyala we naye nga tewali nsigo efuluma?’. ‘Uthman bin ‘Affan yaddamu nti, ‘Alina okukola wudhu nga bw’akola mu kusaala, olwo n’anaaba ebitundu bye eby’ekyama.’ Olwo Uthman n’agenda mu maaso n’ekigambo kye nti, ‘Nnakiwulira okuva eri Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, era nabuuza ne ‘Ali bin Abu Talib, Az Zubair bin Al ‘Awam, Talhah bin ‘Ubaidullah ne Ubay bin Ka’b? radliallahu ‘anhum’. Bonna baalagira bwe batyo.’ [Yahya] yagamba nti, [Abu Salamah] antegeezezza nti [’Urwah bin Az Zubair] yamutegeeza nti [Abu Ayyub] yamutegeeza nti yawulira ekintu ng’ekyo okuva eri Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye).
Imam Bukhari : 284
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو أَيُّوبَ قَالَ أَخْبَرَنِي أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ أَنَّهُ قَالَيَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ فَلَمْ يُنْزِلْ قَالَ يَغْسِلُ مَا مَسَّ الْمَرْأَةَ مِنْهُ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ وَيُصَلِّيقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ الْغَسْلُ أَحْوَطُ وَذَاكَ الْآخِرُ وَإِنَّمَا بَيَّنَّا لِاخْتِلَافِهِمْ
Atubuulidde [Musaddad] atubuulidde [Yahya] okuva ku [Hisham bin 'Urwah] yagamba, ambuulidde [taata wange] yagamba, agambye [Abu Ayyub] yagamba, agambye [Ubay bin Ka'b] nti yagamba nti, 'Ayi Omubaka wa Allah, watya singa omuntu yeegatta ne mukyala we naye nga tamala -manifestation-?' Yaddamu nti: ‘Anaaba ebyo ebikutte ku bitundu by’ekyama bya mukyala we, n’alyoka akola wudhu n’okusaba’. Abu ‘Abdullah Al Bukhari yagamba nti, ‘Okunaaba ndowooza ya kwegendereza nnyo’. Eno y’enkomerero y’okunnyonnyola essuula eno, era tunnyonnyodde enjawukana mu ndowooza wakati waabwe -bakabona-'.
Imam Bukhari : 285
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْقَاسِمِ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُخَرَجْنَا لَا نَرَى إِلَّا الْحَجَّ فَلَمَّا كُنَّا بِسَرِفَ حِضْتُ فَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبْكِي قَالَ مَا لَكِ أَنُفِسْتِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ هَذَا أَمْرٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ فَاقْضِي مَا يَقْضِي الْحَاجُّ غَيْرَ أَنْ لَا تَطُوفِي بِالْبَيْتِ قَالَتْ وَضَحَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نِسَائِهِ بِالْبَقَرِ
Kitugambye [‘Ali bin ‘Abdullah] yagamba, kitugambye [Sufyan] yagamba, nawulira [‘Abdurrahman bin Al Qasim] ng’agamba, nawulira [Al Qasim bin Muhammad] ng’agamba, nawulira [’Aisyah] ng’agamba nti, ‘Twafuluma era tetulina kigendererwa kirala okuggyako okulamaga. Bwe natuuka e Sarif nali mu nsonga, olwo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’ajja okundaba nga nkaaba. Yabuuza nti: ‘Kiki ekyakutuukako? Ensonga yo yajja?’. Namuddamu nti, ‘Yee’. Olwo n’agamba nti: ‘Mazima eno nsonga Allah gye yateekawo eri abakazi b’ezzadde lya Adamu. Mukole abantu abakola Hijja byebakola, okujjako okukola tawaf ku Kaaba’. ‘Aishah yagamba nti, ‘Awo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yasaddaaka nga asala ente eyali egendereddwamu bakyala be bonna’.
Imam Bukhari : 286
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أُرَجِّلُ رَأْسَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا حَائِضٌ
Kitugambye [‘Abdullah bin Yusuf] yagamba, kitugambye [Malik] okuva ku [Hisyam bin ‘Urwah] okuva ku [kitaawe] okuva ku [’Aisyah] yagamba nti, ‘Lumu nasika enviiri za Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, nga ndi mu nsonga.’
Imam Bukhari : 287
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَأَنَّهُ سُئِلَ أَتَخْدُمُنِي الْحَائِضُ أَوْ تَدْنُو مِنِّي الْمَرْأَةُ وَهِيَ جُنُبٌ فَقَالَ عُرْوَةُ كُلُّ ذَلِكَ عَلَيَّ هَيِّنٌ وَكُلُّ ذَلِكَ تَخْدُمُنِي وَلَيْسَ عَلَى أَحَدٍ فِي ذَلِكَ بَأْسٌ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ أَنَّهَا كَانَتْ تُرَجِّلُ تَعْنِي رَأْسَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ حَائِضٌ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَئِذٍ مُجَاوِرٌ فِي الْمَسْجِدِ يُدْنِي لَهَا رَأْسَهُ وَهِيَ فِي حُجْرَتِهَا فَتُرَجِّلُهُ وَهِيَ حَائِضٌ
Atugambye [Ibrahim bin Musa] yagamba, atugambye [Hisham bin Yusuf] nti [Ibn Juraij] abagambye, yagamba; yantegeeza [Hisyam bin ‘Urwah] okuva ku [’Urwah], nti yabuuzibwa nti, ‘Kikkirizibwa omukazi ali mu nsonga okunweereza, oba okubeera okumpi nange nga ali junub?’. ‘Urwah olwo n’addamu nti, ‘Eri nze buli kimu kyangu, era buli omu ku bo akkirizibwa okunnyamba, era omuntu tayonoona olw’ekyo. [‘Aisyah] lumu yangamba nti yali asika enviiri za Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam omutwe nga ali mu nsonga. Mu kiseera ekyo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yali ku mabbali g’omuzikiti, yasembereza omutwe gwe ne Aisyah eyali mu kisenge era ng’agenda mu nsonga okumusika enviiri.
Imam Bukhari : 288
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ سَمِعَ زُهَيْرًا عَنْ مَنْصُورِ بْنِ صَفِيَّةَ أَنَّ أُمَّهُ حَدَّثَتْهُ أَنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَّكِئُ فِي حَجْرِي وَأَنَا حَائِضٌ ثُمَّ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ
[Abu Nu’aim Al Fadll bin Dukain] yatugamba nti yawulira [Zuhair] okuva ewa [Manshur bin Shafiyah] nti [maama we] yamugamba nti [’Aisha] yamugamba nti, ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yali yeesigamye ku kifuba kyange nga nsoma Qur’an, newankubadde nga nali mu nsonga mu kiseera ekyo’.
Imam Bukhari : 289
حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ زَيْنَبَ بِنْتَ أُمِّ سَلَمَةَ حَدَّثَتْهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ حَدَّثَتْهَا قَالَتْبَيْنَا أَنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُضْطَجِعَةٌ فِي خَمِيصَةٍ إِذْ حِضْتُ فَانْسَلَلْتُ فَأَخَذْتُ ثِيَابَ حِيضَتِي قَالَ أَنُفِسْتِ قُلْتُ نَعَمْ فَدَعَانِي فَاضْطَجَعْتُ مَعَهُ فِي الْخَمِيلَةِ
Kitutegeezeddwa [Al Makki bin Ibrahim] yagamba, kigambibwa nze [Hisyam] okuva ku [Yahya bin Abu Kathir] okuva ku [Abu Salamah] nti [Zainab bint Umm Salamah] yamugamba, nti [Ummu Salamah] yagamba nti, ‘Nze ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam twagalamira mu bulangiti, olwo ne nvaayo omusaayi gw’ensonga mu kasirise nga nsitudde olugoye olwali lujjudde omusaayi gwange ogw’okugenda mu nsonga. Yabuuza nti: ‘Ogenda mu nsonga?’. Namuddamu nti, ‘Yee’. Oluvannyuma yankubira essimu, bwe ntyo ne ngalamira naye mu lugoye oluwanvu.’
Imam Bukhari : 290
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ كِلَانَا جُنُبٌ وَكَانَ يَأْمُرُنِي فَأَتَّزِرُ فَيُبَاشِرُنِي وَأَنَا حَائِضٌ وَكَانَ يُخْرِجُ رَأْسَهُ إِلَيَّ وَهُوَ مُعْتَكِفٌ فَأَغْسِلُهُ وَأَنَا حَائِضٌ
Kitugambye [Qabishah] yagamba, kitugambye [Sufyan] okuva ku [Mansur] okuva ku [Ibrahim] okuva ku [Al Aswad] okuva ku [’Aisha] yagamba nti, ‘Nze ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu twanaaba wamu okuva mu kibya kimu. Mu kiseera ekyo ffembi twali mu junub. Era yandagira okwambala olugoye, olwo n’annywegera nga ngenda mu nsonga. Era yansembereza omutwe gwe nga akola I'tikaf, era namunaaba omutwe wadde nga mu kiseera ekyo nnali ngenda mu nsonga.
Imam Bukhari : 291
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو إِسْحَاقَ هُوَ الشَّيْبَانِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ إِحْدَانَا إِذَا كَانَتْ حَائِضًا فَأَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُبَاشِرَهَا أَمَرَهَا أَنْ تَتَّزِرَ فِي فَوْرِ حَيْضَتِهَا ثُمَّ يُبَاشِرُهَا قَالَتْ وَأَيُّكُمْ يَمْلِكُ إِرْبَهُ كَمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْلِكُ إِرْبَهُتَابَعَهُ خَالِدٌ وَجَرِيرٌ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ
Atubuulidde [Isma’il bin Khalil] yagamba, atubuulidde [‘Ali bin Mushir] yagamba, atubuulidde [Abu Ishaq] - kwe kugamba Asy Syaibani - okuva ku [‘Abdurrahman bin Al Aswad] okuva ku [kitaawe] okuva ku [’Aisyah] yagamba nti, ‘Singa omu ku ffe ali mu nsonga era Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam wishes to making out, yamulagira okwambala olugoye, olwo n'amunywegera'. ‘Aishah yagamba nti, ‘Mu butuufu ani ku mmwe asobola okuziyiza obwagazi bwe ng’omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam bwe yaziyiza’. Hadiisi eno yakakasibwa [Khalid] ne [Jarir] okuva ku [Ash Syaibani]’.
Imam Bukhari : 292
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ قَالَ حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَدَّادٍ قَالَ سَمِعْتُ مَيْمُونَةَ تَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يُبَاشِرَ امْرَأَةً مِنْ نِسَائِهِ أَمَرَهَا فَاتَّزَرَتْ وَهِيَ حَائِضٌوَرَوَاهُ سُفْيَانُ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ
Kitugambye [Abu An Nu’man] yagamba, kitugambye [‘Abdul Wahid] yagamba, kitugambye [Ash Syaibani] yagamba, kitugambye [‘Abdullah bin Syadad] yagamba, mpulidde [Maimunah] nga agamba nti, ‘Singa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ayagala okukola omukwano eri omu ku bakyala be, ye yamulagira okwambala sarong. Bwatyo yayambala sarong ng’agenda mu nsonga.’ [Sufan] naye yakinyumya okuva ku [Asy Syaibani].
Imam Bukhari : 293
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدٌ هُوَ ابْنُ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَضْحَى أَوْ فِطْرٍ إِلَى الْمُصَلَّى فَمَرَّ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ فَإِنِّي أُرِيتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقُلْنَ وَبِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الْحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ قُلْنَ وَمَا نُقْصَانُ دِينِنَا وَعَقْلِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَلَيْسَ شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ مِثْلَ نِصْفِ شَهَادَةِ الرَّجُلِ قُلْنَ بَلَى قَالَ فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ عَقْلِهَا أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تُصَلِّ وَلَمْ تَصُمْ قُلْنَ بَلَى قَالَ فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ دِينِهَا
Atugambye [Sa’id bin Abu Maryam] yagamba, atubuulidde [Muhammad bin Ja’far] yagamba, agambye [Zaid] - kwe kugamba Ibn Aslam - okuva ku [’Iyadl bin ‘Abdullah] okuva ku [Abu Sa’id Al Khudri] yagamba nti, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ku lunaku lw’ennaku enkulu olwa ‘Iedul Adlha oba Fitri yafuluma okugenda mu kifo ekyo wa kusaba, yayita ku bakazi ng’agamba nti: ‘Abange mmwe abakazi! Musaana okuwa sadaaka, kubanga kyandaze nti mmwe abasinga okubeera mu geyena’. Twabuuza nti, ‘Ensonga ki, ggwe Omubaka wa Allah?’. Yaddamu nti: ‘Okolimira nnyo n’ogaana omwami wo ebirabo bingi. Era sirabangako okuva mu magumba g’abasajja amagezi gaabwe gabula mangu ate ng’eddiini yaabwe enafu okusinga ggwe’. Twaddamu netubuuza nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah, bubonero ki obulaga obutaba na magezi n’obunafu bw’eddiini?’. Yaddamu nti: ‘Obujulizi bw’omukazi si kitundu kya musajja?’. Twaddamu nti, ‘Ekyo kituufu’. Yaddamu n’agamba nti: ‘Okwo kwe kubulwa amagezi. Era si kituufu omukazi bw’aba mu nsonga tasaba na kusiiba?’. Twaddamu nti, ‘Ekyo kituufu’. Yagamba nti: ‘Obwo bwe bunafu bw’eddiini ye’.
Imam Bukhari : 294
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَذْكُرُ إِلَّا الْحَجَّ فَلَمَّا جِئْنَا سَرِفَ طَمِثْتُ فَدَخَلَ عَلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ مَا يُبْكِيكِ قُلْتُ لَوَدِدْتُ وَاللَّهِ أَنِّي لَمْ أَحُجَّ الْعَامَ قَالَ لَعَلَّكِ نُفِسْتِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ ذَلِكِ شَيْءٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ فَافْعَلِي مَا يَفْعَلُ الْحَاجُّ غَيْرَ أَنْ لَا تَطُوفِي بِالْبَيْتِ حَتَّى تَطْهُرِي
Atugambye [Abu Nu’aim] yagamba, yantegeezezza [‘Abdul ‘Aziz bin Abu Salamah] okuva ku [‘Abdurrahman bin ‘Abdullah Al Qasim] okuva ku [Al Qasim bin Muhammad] okuva ku [’Aisyah] yagamba nti, ‘Twafuluma ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam era tetulina kye tujjukira okuggyako okukola Hajji. Bwe twatuuka mu kifo ekiyitibwa Sarif nagenda mu nsonga. Awo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’ajja okundaba nga nkaaba. N’olwekyo yabuuza nti: ‘Kiki ekikukaabya?’. Namuddamu nti, ‘By Allah, omwaka guno sisobola kukola Hijja!’. Yagambye nti: ‘Oboolyawo ogenda mu nsonga?’. Namuddamu nti, ‘Ekyo kituufu’. Era yagamba nti: ‘Kino Allah kye yateekawo ku bawala ba bazzukulu ba Adamu. Kale kola ebyo abantu abakola Hijja bye bakola okujjako okukola tawaf ku Kaaba okutuusa lw’obeera omulongoofu’.
Imam Bukhari : 295
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْقَالَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا ذَلِكِ عِرْقٌ وَلَيْسَ بِالْحَيْضَةِ فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَاتْرُكِي الصَّلَاةَ فَإِذَا ذَهَبَ قَدْرُهَا فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ وَصَلِّي
Kitutegeezeddwa [‘Abdullah bin Yusuf] yagamba, kitutegeezeddwa [Malik] okuva ku [Hisyam bin ‘Urwah] okuva ku [kitaawe] okuva ku [’Aisyah], nti yagamba nti, ‘Fatimah bint Abu Hubaisy yagamba Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nti, ‘Owange Rasulullah, ndi mu mbeera ya bucaafu. Nsobola okuva mu kusaba?’. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam olwo n’addamu nti: ‘Mazima musaayi gwa bulwadde so si musaayi gwa nsonga. Singa okugenda mu nsonga zijja, leka essaala zo, era singa ensonga zo ziyise, olwo naaze omusaayi mu ggwe osale.’
Imam Bukhari : 296
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهَا قَالَتْسَأَلَتْ امْرَأَةٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِحْدَانَا إِذَا أَصَابَ ثَوْبَهَا الدَّمُ مِنْ الْحَيْضَةِ كَيْفَ تَصْنَعُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ ثَوْبَ إِحْدَاكُنَّ الدَّمُ مِنْ الْحَيْضَةِ فَلْتَقْرُصْهُ ثُمَّ لِتَنْضَحْهُ بِمَاءٍ ثُمَّ لِتُصَلِّي فِيهِ
Kitugambye [‘Abdullah bin Yusuf] yagamba, kitugambye [Malik] okuva ku [Hisam bin ‘Urwah] okuva ku [Fatimah bint Al Mundzir] okuva ku [Asma’ bint Abu Bakr Ash Shiddiq] yagamba nti, ‘Omukazi yabuuza Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti, ‘Owange Rasulullah, wandirowoozezza ki singa omu ku ffe yalina omusaayi gw’okugenda mu nsonga ku ngoye ze. Kiki ky’alina okukola?’. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam olwo n’addamu nti: ‘Singa omusaayi gw’omu nsonga guyingira ku ngoye z’omu ku mmwe, olwo asiimuule omusaayi ku gwo, olwo agumansirako amazzi, olwo asaale nagwo’.
Imam Bukhari : 297
حَدَّثَنَا أَصْبَغُ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ إِحْدَانَا تَحِيضُ ثُمَّ تَقْتَرِصُ الدَّمَ مِنْ ثَوْبِهَا عِنْدَ طُهْرِهَا فَتَغْسِلُهُ وَتَنْضَحُ عَلَى سَائِرِهِ ثُمَّ تُصَلِّي فِيهِ
Kitutegeezeddwa [Ashbagh] yagamba, kitegeezeddwa nze [Ibnu Wahb] yagamba, kitegeezeddwa nze [‘Amru bin Al Harith] okuva ku [‘Abdurrahman bin Al Qasim] nti yamugamba okuva ku [kitaawe] okuva ku [’Aisyah] yagamba nti, ‘Omu ku ffe agenda mu nsonga, olwo omusaayi bwe guba omulongoofu n’agurongoosa, olwo n’abeeraye n’ayoza olugoye, olwo n’asaba ng’akozesa olugoye’.
Imam Bukhari : 298
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ خَالِدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْتَكَفَ مَعَهُ بَعْضُ نِسَائِهِ وَهِيَ مُسْتَحَاضَةٌ تَرَى الدَّمَ فَرُبَّمَا وَضَعَتْ الطَّسْتَ تَحْتَهَا مِنْ الدَّمِ وَزَعَمَ أَنَّ عَائِشَةَ رَأَتْ مَاءَ الْعُصْفُرِ فَقَالَتْ كَأَنَّ هَذَا شَيْءٌ كَانَتْ فُلَانَةُ تَجِدُهُ
[Ishaq] yatunyumiza, [Khalid bin ‘Abdullah] yatunyumiza okuva ku [Khalid] okuva ku [’Ikrimah] okuva ku [’Aisha] eyagamba nti, ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yakola i’tikaf n’abamu ku bakyala be, bwe yali akola istihadlah era ng’alaba omusaayi nga gufuluma. Era oluusi wansi we baamuteekanga ekibya olw’omusaayi. Era Ikrimah yagamba nti ‘Aisha yalaba amazzi aga kyenvu, olwo n’agamba nti, ‘Kiringa kino ekintu abantu bwe batyo bwe baali bayiseemu.’
Imam Bukhari : 299
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ خَالِدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْاعْتَكَفَتْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ امْرَأَةٌ مِنْ أَزْوَاجِهِ فَكَانَتْ تَرَى الدَّمَ وَالصُّفْرَةَ وَالطَّسْتُ تَحْتَهَا وَهِيَ تُصَلِّي
Kitugambye [Qutaibah] yagamba, kitugambye [Yazid bin Zurai’] okuva ku [Khalid] okuva ku [’Ikrimah] okuva ku [’Aisyah] yagamba nti, ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu yakola ‘tikaf n’omu ku bakyala be. Yalaba nga waliwo omusaayi n’amazzi aga kyenvu, kwe kuteeka ekibya wansi waakyo nga bw’agenda mu maaso n’okusaba.
Imam Bukhari : 300
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ خَالِدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ بَعْضَ أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ اعْتَكَفَتْ وَهِيَ مُسْتَحَاضَةٌ
Kitugambye [Musaddad] yagamba, kitugambye [Mu’tamir] okuva ku [Khalid] okuva ku [’Ikrimah] okuva ku [’Aisyah] yagamba nti, ‘Abamu ku ba Ummul Mukminin bakola iktikaf nga bwe bavaamu omusaayi istihadlah’.