Imam Ahmad : 4053

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ الرَّجُلُ يَتَزَوَّجُ وَلَا يَفْرِضُ لَهَا يَعْنِي ثُمَّ يَمُوتُ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ خِلَاسٍ وَأَبِي حَسَّانَ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ قَالَ اخْتَلَفُوا إِلَى ابْنِ مَسْعُودٍ فِي ذَلِكَ شَهْرًا أَوْ قَرِيبًا مِنْ ذَلِكَ فَقَالُوا لَا بُدَّ مِنْ أَنْ تَقُولَ فِيهَا قَالَ فَإِنِّي أَقْضِي لَهَا مِثْلَ صَدُقَةِ امْرَأَةٍ مِنْ نِسَائِهَا لَا وَكْسَ وَلَا شَطَطَ وَلَهَا الْمِيرَاثُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ فَإِنْ يَكُ صَوَابًا فَمِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَإِنْ يَكُنْ خَطَأً فَمِنِّي وَمِنْ الشَّيْطَانِ وَاللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَرَسُولُهُ بَرِيئَانِ فَقَامَ رَهْطٌ مِنْ أَشْجَعَ فِيهِمْ الْجَرَّاحُ وَأَبُو سِنَانٍ فَقَالُوا نَشْهَدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِي امْرَأَةٍ مِنَّا يُقَالُ لَهَا بَرْوَعُ بِنْتُ وَاشِقٍ بِمِثْلِ الَّذِي قَضَيْتَ فَفَرِحَ ابْنُ مَسْعُودٍ بِذَلِكَ فَرَحًا شَدِيدًا حِينَ وَافَقَ قَوْلُهُ قَضَاءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَكْرٍ قَالَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ قَالَ أَبِي وَقَرَأْتُ عَلَى يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ خِلَاسٍ وَعَنْ أَبِي حَسَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ ابْنَ مَسْعُودٍ أُتِيَ فِي امْرَأَةٍ تَزَوَّجَهَا رَجُلٌ فَلَمْ يُسَمِّ لَهَا صَدَاقًا فَمَاتَ قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا قَالَ فَاخْتَلَفُوا إِلَى ابْنِ مَسْعُودٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ كَانَ زَوْجُهَا هِلَالَ أَحْسَبُهُ قَالَ ابْنَ مُرَّةَ قَالَ عَبْدُ الْوَهَّابِ وَكَانَ زَوْجُهَا هِلَالَ بْنَ مُرَّةَ الْأَشْجَعِيَّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ خِلَاسٍ وَأَبِي حَسَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّهُ اخْتُلِفَ إِلَى ابْنِ مَسْعُودٍ فِي امْرَأَةٍ تَزَوَّجَهَا رَجُلٌ فَمَاتَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَقَامَ الْجَرَّاحُ وَأَبُو سِنَانٍ فَشَهِدَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بِهِ فِيهِمْ فِي الْأَشْجَعِ بْنِ رَيْثٍ فِي بَرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ الْأَشْجَعِيَّةِ وَكَانَ اسْمُ زَوْجِهَا هِلَالَ بْنَ مَرْوَانَ قَالَ عَفَّانُ قَضَى بِهِ فِيهِمْ فِي الْأَشْجَعِ بْنِ رَيْثٍ فِي بَرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ الْأَشْجَعِيَّةِ وَكَانَ زَوْجُهَا هِلَالَ بْنَ مَرْوَانَ

[မိုဟာမက် ဘင် ဂျာဖာရ်] က ကျွန်ုပ်တို့အား သူပြောခဲ့သည်မှာ- အိမ်ထောင်ပြုပြီး ဇနီးအပေါ် သူ၏တာဝန်ဝတ္တရားများကို မဖြည့်ဆည်းခဲ့သော အမျိုးသားတစ်ဦးရှိခဲ့သည်ဟု ပြောပြခဲ့သည်- သူသည် အချိန်မတန်မီ ကွယ်လွန်သွားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ [ဆာအိဒ်] က [ကာတာဒါ] မှ [ခီလာ့စ်] မှ နှင့် [အဘူ ဟာဆန် အယ်လ် အာရာဂျ်] မှ [အဗ္ဗဒူလာ ဘင် အွတ်ဘာ ဘင် မဆွဒ်] မှ သူပြောခဲ့သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြခဲ့သည်- ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ၎င်းတို့၏အငြင်းပွားမှုကို [အိဗ်နု မဆွဒ်] ထံ တစ်လ သို့မဟုတ် ထို့ထက်နည်းသော တစ်လကြာ တိုင်ကြားခဲ့ကြသည်။ သူတို့က "ဤအမျိုးသမီး၏အမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဖသ်ဝါထုတ်ပြန်ရမည်" ဟု ပြောခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အိဗ်နု မစွဒ်က သူ၏ ဖသ်ဝါကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်- "ငါဆုံးဖြတ်သည်၊ အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် ပုံမှန်အတိုင်း သူမ၏ မဟ်ရ်ကို ပေးဆောင်ရမည်ဟု၊ မဟ်ရ်ကို လျှော့ချ၍မရ၊ တိုးမြှင့်၍မရ၊ သူမတွင် အမွေဆက်ခံခွင့်ရှိပြီး အိဒ်ဒါကာလရှိသည်။ ငါ့ဖသ်ဝါ မှန်ကန်ပါက အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ အာဇာဝါဂျလာဖြစ်ပြီး မှားယွင်းပါက ကျွန်ုပ်နှင့် ရှိုင်တွာန်ထံမှဖြစ်သည်။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်နှင့် ကိုယ်တော်၏ တမန်တော်မြတ်သည် ကျွန်ုပ်ထံမှ ထိုကဲ့သို့သော ဖသ်ဝါကို ငြင်းပယ်သည်။ [အယ်လ်ဂျာရာ] နှင့် [အဘူစီနန်] အပါအဝင် အာရှဂျာမျိုးနွယ်စုမှ လူအတော်များများသည် ရုတ်တရက်ထရပ်ကြသည်။ သူတို့က "ရစူလ္လာဟ် ရှယ်လ်လ္လာဟ်ဟု အလိုင်းဟွာဆလမ်သည် သင်ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ဘာဝါဘင်တ်ဝါဆစ်အမည်ရှိ ကျွန်ုပ်တို့၏ မုဆိုးမတစ်ဦးကို ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ သက်သေခံပါသည်" ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်တွင် အဗ္ဗဒူလာ ဘင် မစွဒ်သည် ပျော်ရွှင်နေခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သူ၏ ဖသ်ဝါသည် ရစူလ္လာဟ် ရှယ်လ်လ္လာဟ်ဟု အလိုင်းဟွာဆလမ်၏ ဖသ်ဝါနှင့် ကိုက်ညီသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သူက ကျွန်ုပ်တို့အား [အဗ္ဗဒူလာ ဘင် ဘကာရ်] က ဤသို့ပြောသည်၊ [ဆာအိဒ်] က ဤသို့ပြောသည်- "ကျွန်ုပ်၏ဖခင်က ဤသို့ပြောသည်၊ ကျွန်ုပ်သည် [ယာဟယာ ဘင် ဆာအိဒ်] အား ဖတ်ပြသည်။ [Hisyam] [Qatadah] မှ [Khilas] နှင့် [Abi Hassan] မှ [Abdullah bin Utbah bin Mas'ud] ထံမှ [Ibnu Mas'ud] ကို အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သော အမျိုးသမီးအကြောင်း မေးမြန်းခဲ့ပြီး အမျိုးသားက သူမ၏ လက်ထပ်လက်ဖွဲ့ငွေ၏ အမည်ကို မဖော်ပြခဲ့ဘဲ၊ ထို့နောက် အမျိုးသားသည် ဇနီးနှင့် အခြေချနေထိုင်ခြင်းမပြုမီ သေဆုံးသွားခဲ့ကြောင်း၊ Utbah က ပြောကြားခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ အငြင်းပွားမှုအကြောင်း Ibn Mas'ud သို့ တိုင်ကြားခဲ့ပြီး သူက ဟဒီးစ်ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူကသာ သူမ၏ ခင်ပွန်း၏ အမည်မှာ Hilal ဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်သိသလောက် သူမက သူ့အမည်မှာ Ibn Murrah ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ Abdul Wahhab က သူမ၏ ခင်ပွန်း၏ အမည်မှာ Hilal bin Murrah al-Ashja'i ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ [Bahz] နှင့် [Affan] နှစ်ဦးစလုံးက ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြခဲ့သည်။ [Hammam] က [Khilas] မှ [Qatadah] နှင့် [Abu Hassan] မှ [Abdullah bin Utbah] မှ [Ibn Mas'ud] ထံ အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် လက်ထပ်ပြီးနောက် သေဆုံးသွားသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးအကြောင်း တိုင်ကြားခဲ့ပြီး ဟဒီးစ်ကို ဖော်ပြခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အွတ်ဘာက ပြောကြားခဲ့ရာတွင် အယ်လ်ဂျာရာနှင့် အဘူစီနန်တို့က ထရပ်ပြီး တမန်တော်မြတ် (ဆွ) ရှယ်လ်လာဟုအလိုင်ဟွာဆလမ်က အမှုကို ၎င်းတို့အပေါ် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့်အတိုင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း၊ ဆိုလိုသည်မှာ အာရှာဂျာဘင်ရိုက်သ်မှ ဘာဝါဘင့်ဝါဆီးအစ်အယ်လ်-အာရှ်ဂျာယာနှင့်ပတ်သက်၍ တင်ပြခဲ့သောအမှုဖြစ်သည်။ ဘာဝါ၏ခင်ပွန်းအမည်မှာ ဟီလာဘင်မာဝမ်ဖြစ်သည်။ တမန်တော်မြတ် (ဆွ) မိုဟာမက်သည် အွတ်ဘာ၏အမှုကို ၎င်းတို့အပေါ် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့်အတိုင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် ဘာဝါဘင့်ဝါဆီးအစ်အယ်လ်-အာရှ်ဂျာယာနှင့်ပတ်သက်၍ အာစီဂျာဘင်ရိုက်သ်က တိုင်ကြားခဲ့သောအမှုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ခင်ပွန်းမှာ ဟီလာဘင်မာဝမ်ဖြစ်သည်။