Imam Bukhari : 5023

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْن أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَانَ بِالْمَدِينَةِ يَهُودِيٌّ وَكَانَ يُسْلِفُنِي فِي تَمْرِي إِلَى الْجِدَادِ وَكَانَتْ لِجَابِرٍ الْأَرْضُ الَّتِي بِطَرِيقِ رُومَةَ فَجَلَسَتْ فَخَلَا عَامًا فَجَاءَنِي الْيَهُودِيُّ عِنْدَ الْجَدَادِ وَلَمْ أَجُدَّ مِنْهَا شَيْئًا فَجَعَلْتُ أَسْتَنْظِرُهُ إِلَى قَابِلٍ فَيَأْبَى فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِأَصْحَابِهِ امْشُوا نَسْتَنْظِرْ لِجَابِرٍ مِنْ الْيَهُودِيِّ فَجَاءُونِي فِي نَخْلِي فَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكَلِّمُ الْيَهُودِيَّ فَيَقُولُ أَبَا الْقَاسِمِ لَا أُنْظِرُهُ فَلَمَّا رَأَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فَطَافَ فِي النَّخْلِ ثُمَّ جَاءَهُ فَكَلَّمَهُ فَأَبَى فَقُمْتُ فَجِئْتُ بِقَلِيلِ رُطَبٍ فَوَضَعْتُهُ بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَكَلَ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ عَرِيشُكَ يَا جَابِرُ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ افْرُشْ لِي فِيهِ فَفَرَشْتُهُ فَدَخَلَ فَرَقَدَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَجِئْتُهُ بِقَبْضَةٍ أُخْرَى فَأَكَلَ مِنْهَا ثُمَّ قَامَ فَكَلَّمَ الْيَهُودِيَّ فَأَبَى عَلَيْهِ فَقَامَ فِي الرِّطَابِ فِي النَّخْلِ الثَّانِيَةَ ثُمَّ قَالَ يَا جَابِرُ جُدَّ وَاقْضِ فَوَقَفَ فِي الْجَدَادِ فَجَدَدْتُ مِنْهَا مَا قَضَيْتُهُ وَفَضَلَ مِنْهُ فَخَرَجْتُ حَتَّى جِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَشَّرْتُهُ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ عُرُوشٌ وَعَرِيشٌ بِنَاءٌ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ{ مَعْرُوشَاتٍ }مَا يُعَرَّشُ مِنْ الْكُرُومِ وَغَيْرِ ذَلِكَ يُقَالُ عُرُوشُهَا أَبْنِيَتُهَا

اسان کي [سعيد بن ابو مريم] ٻڌايو آهي؛ اسان کي [ابو غسان] ٻڌايو آهي، هن چيو؛ مون کي [ابو حازم] ابراهيم بن عبدالرحمان بن عبدالله بن ابو ربيعہ] کان [جابر بن عبدالله] رضي الله عنهما کان ٻڌايو آهي، هن چيو ته: مديني ۾ هڪ يهودي هو جنهن مون کي کجور جو هڪ گُڏو اُڌارو ڏنو - ۽ جابر جو پاڻ رومه جي رستي تي هڪ باغ هو - جڳهه جو نالو - پر اهو هڪ سال تائين ميوو نه ڏنو - پوءِ يهودي مون وٽ کجور جي ادائيگي لاءِ آيو، پر مون کي اهي نه مليون. تنهن ڪري مون ايندڙ سال تائين گريس جي مدت گهري پر هن انڪار ڪيو. پوءِ مون نبي ڪريم ﷺ کي اها ڳالهه ٻڌائي، پوءِ هن پنهنجي دوستن کي چيو: 'هلو. اسان يهودين کان جابر لاءِ مهلت گهرون ٿا'. پوءِ اهي منهنجي باغ ۾ مون وٽ آيا، پوءِ هن يهودي سان ڳالهه ڪئي جيستائين يهودي چيو: 'اي ابوالقاسم، مان هن کي گريس جي مدت نه ڏيندس'. جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم اهو ڏٺو ته اٿي کجيءَ جي باغ جي چوڌاري گهميو، پوءِ يهودي وٽ ويو ۽ ڳالهه ٻولهه ڪئي، پر يهودي اڃا تائين دير ڪرڻ نه چاهيندو هو. پوءِ مان اٿيو ۽ ڪجهه کجور کڻي آيو ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم جي اڳيان رکيائين، پوءِ هن انهن کي کائي ورتو. ان کان پوءِ هن چيو ته: 'اي جابر، اهو خيمو ڪٿي آهي جتي تو پناهه ورتي هئي؟' مون پوءِ ان کي ٻڌايو. هن ٻيهر چيو ته: 'منهنجي لاءِ تيار ڪر'. تنهن ڪري مون هن لاءِ خيمو تيار ڪيو، پوءِ هو اندر ويو ۽ سمهي پيو. جاڳڻ کان پوءِ، مان هڪ مُٺي کجور کڻي هن وٽ واپس ويس، ۽ هن اهي کائي ورتيون. پوءِ هو اٿيو ۽ يهودي سان ڳالهه ٻولهه ڪئي پر هن اڃا تائين انڪار ڪيو. پوءِ هو کجيءَ جي باغ جي چوڌاري موٽي آيو ۽ چيو ته: 'اي جابر، کجيءَ جي وڻ کي جهليو ۽ ان کي ان لاءِ بدلائي ڇڏيو'. پوءِ مان کجيءَ جي ٿڙ وٽ پهتس ۽ ان کي هلايو ۽ ڪجهه ورتو جيڪو مان ان کي تبديل ڪرڻ لاءِ استعمال ڪندس. ۽ اهو وڌيڪ نڪتو، پوءِ مان ٻاهر ويس ۽ پيغمبر صلي الله عليه وسلم سان مليس ته جيئن کيس خبر ڏيان. پوءِ پاڻ فرمايائون: 'يقيناً، مان شاهدي ڏيان ٿو ته مان الله جو رسول آهيان. 'عروسي' ۽ 'عريش' لفظن جو مطلب عمارت ٿي سگهي ٿو. ابن عباس الله جي ڪلام بابت چيو؛ ماروسيات، -الانعام؛ 141-؛ ڪا به شيءِ جيڪا وڻن مان ڇانوَ فراهم ڪري سگهي ٿي.'