Imam Bukhari : 4343

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأُتِيَ بِلَحْمٍ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ فَنَهَشَ مِنْهَا نَهْشَةً ثُمَّ قَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَهَلْ تَدْرُونَ مِمَّ ذَلِكَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ يُسْمِعُهُمْ الدَّاعِي وَيَنْفُذُهُمْ الْبَصَرُ وَتَدْنُو الشَّمْسُ فَيَبْلُغُ النَّاسَ مِنْ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لَا يُطِيقُونَ وَلَا يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ النَّاسُ أَلَا تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلَا تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ عَلَيْكُمْ بِآدَمَ فَيَأْتُونَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ لَهُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ آدَمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ نَهَانِي عَنْ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ إِنَّكَ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ وَقَدْ سَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ لَهُمْ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَدْ كُنْتُ كَذَبْتُ ثَلَاثَ كَذِبَاتٍ فَذَكَرَهُنَّ أَبُو حَيَّانَ فِي الْحَدِيثِ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَبِكَلَامِهِ عَلَى النَّاسِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَدْ قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ عِيسَى إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ قَطُّ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ ذَنْبًا نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ فَيَأْتُونَ مُحَمَّدًا فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتِمُ الْأَنْبِيَاءِ وَقَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ فَأَقَعُ سَاجِدًا لِرَبِّي عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَيَّ مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى أَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ سَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي يَا رَبِّ أُمَّتِي يَا رَبِّ أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلْ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لَا حِسَابَ عَلَيْهِمْ مِنْ الْبَابِ الْأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنْ الْأَبْوَابِ ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَحِمْيَرَ أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى

ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ሙቃቲል] ነጊሩና ኣሎ [ዓብደላ] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ሓያን ኣብ ታይሚ] ካብ [ኣቡ ዙራ ቢን ዓምሩ ቢን ጃሪር] ካብ [ኣቡ ሑረይራ ረድልያላሁ ዓንሁ] ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓላሂ ወሰላም ቁራጽ ስጋ ከም ዝተዋህቦም፣ ስለዚ ቅልጽሙ ኣልዒሉ፣ ንሱ ድማ ነቲ... ስጋ፡ ክሳብ ዝነክስ። ብድሕሪ እዚ ከምዚ በሎ፦ ‘ኣነ ኣብ መዓልቲ ፍርዲ መራሒ ደቂ ሰባት እየ፣ ስለምንታይ ከምኡ ከም ዝኾነ ትፈልጡ ዶ? ኣላህ ንኹሎም ደቂ ሰባት ካብ ቀዳማይ ክሳብ ዳሕረዋይ ኣብ ሓደ ጽርግያ ክእክቦም እዩ፣ ሓደ ደዋሊ ክጽውዖም እዩ፣ ሓደ ምጥማት ስሒቡ ጸሓይ ትቐርቦም፣ ሓዘንን ሽግርን ደቂ ሰባት ክጻወርዎ ኣብ ዘይክእሉ ደረጃ ክበጽሕ እዩ። ሰባት ነንሕድሕዶም ይዛረቡ፦ እንታይ ከም ዘጋጠመኩም ኣይትርእዩን ዲኹም፡ ምስ ረቢኹም መን ይልምነልኩም ከም ዘሎ ኣይትርእዩን ዲኹም? እቶም ህዝቢ ነንሕድሕዶም፡ ናብ ኣዳም ኪዱ በሉ። ምስ ኣዳም ተራኺቦም: ንስኻ ኣቦ ኩሉ ደቂ ሰባት ኢኻ: ኣላህ ብኢዱ ፈጢሩካ: መንፈሱ ኣስተንፈሰካ ንመላእኽቲ ኣዚዙ ድማ ሰገዱልካ: ምስ ረቢኻ ኣማላድነት ሃበና: ኩነታትና ኣይትርእን ዲኻ: እንታይ ከም ዘጋጠመና ኣይትርእን ዲኻ? ኣዳም ድማ ከምዚ በሎም፦ ረቢየይ ሕጂ ብሓቂ ተቖጢዑ ኣሎ። ቅድሚ ሕጂ ከምኡ ተቖጢዑ ኣይፈልጥን ድሕሪኡ እውን ከምኡ ኣይክኸውንን እዩ። ኣብ ጥቓ ገረብ ከይከይድ ይኽልክለኒ ነይሩ ግን ኣይእዘዝኩን። ኣየ ባዕለይ፡ ኣየ ባዕለይ፡ ኣየ ባዕለይ። ናባይ ኪድ ናብ ኖህ ኪድ። ናብ ኖህ መጺኦም ድማ: ኦ ኖህ ንነበርቲ ምድሪ ቀዳማይ ሃዋርያ ኢኻ: ኣላህ ኣዝዩ ዘመስግን ባርያ ይብለካ: ንረቢኻ ኣማላድነት ሃበና: ኩነታትና ኣይትርእን ዲኻ: እንታይ ከም ዘጋጠመና ኣይትርእን ዲኻ? ኑህ ድማ ከምዚ በሎም፦ ረቢየይ ሕጂ ብሓቂ ተቖጢዑ ኣሎ። ቅድሚ ሕጂ ከምኡ ተቖጢዑ ኣይፈልጥን ድሕሪኡ እውን ከምኡ ኣይክኸውንን እዩ። ንህዝበይ ክፍኣት እጽሊ ነይረ፡ ኣንታ ኣነ፡ ኣንታ ኣነ፡ ኣንታ ኣነ፡ ናብ ካልእ ሰብ ኪድ፡ ናብ ኢብራሂም ኪድ። ናብ ኢብራሂም መጺኦም ከምዚ በሉ: ኦ ኢብራሂም ንስኻ ነቢይ ናይ ኣላህን ፍቑሩን ካብ ህዝቢ ምድሪ ኢኻ: ንረቢካ ኣማላድነት ሃበና: ኩነታትና ኣይትርእን ዲኻ: እንታይ ከም ዘጋጠመና ኣይትርእን ዲኻ? ኢብራሂም ከምዚ በሎም: ረቢየይ ናይ ብሓቂ ሕጂ ተቖጢዑ ኣሎ: ቅድሚ ሕጂ ከምኡ ተቖጢዑ ኣይፈልጥን ብድሕሪኡ እውን ከምኡ ኣይክኸውንን እዩ: ሓደ እዋን ሰለስተ ግዜ ሓሲበ -ኣቡ ሓያን ኣብዛ ሓዲስ ንሰለስቲኦም ይጠቅስ- ኣንታ ንዓይ ንባዕለይ: ንባዕለይ: ናብ ካልእ ኪድ: ናብ ሙሳ ኪድ:: ምስ ሙሴ ተራኺቦም ድማ: ኦ ሙሳ ልኡኽ ናይ ኣላህ ኢኻ: ኣላህ ብመልእኽቱን ቃላቱን ኣብ ልዕሊ ኩሉ ደቂ ሰባት ሞገሱልካ: ምስ ረቢኻ ኣማላድነት ሃበና: ኩነታትና ኣይትርእን ዲኻ: እንታይ ከም ዘጋጠመና ኣይትርእን ዲኻ? ሙሳ ድማ ከምዚ በሎም: ረቢየይ ሕጂ ብሓቂ ተቖጢዑ ኣሎ: ቅድሚ ሕጂ ከምኡ ተቖጢዑ ኣይፈልጥን ብድሕሪኡ እውን ከምኡ ኣይክኸውንን እዩ: ሓደ እዋን ነብሲ ክቐትላ እንተዘይተኣዘዝኩ ቀቲለ: ኣንታ ንዓይ ንዓይ ንዓይ ንኻልእ ኪድ ናብ ኢሳ ኪድ። ናብ ዒሳ መጺኦም ድማ: ኦ ዒሳ ልኡኽ ናይ ኣላህ ኢኻ: ቃላቱ ናብ ማርያም ተሰጋጊሩ: ካብኡ ዝመጸ መንፈስ: ገና ኣብ ዓንዲልካ እናሃለኻ ንደቂ ሰባት ተዛሪብካ: ንረቢኻ ኣማላድነት ሃበና: ኩነታትና ኣይትርእን ዲኻ: እንታይ ከም ዘጋጠመና ኣይትርእን ዲኻ? ኢየሱስ ከምዚ በሎም:- ረቢየይ ሕጂ ብሓቂ ተቖጢዑ ኣሎ: ቅድሚ ሕጂ ከምኡ ተቖጢዑ ኣይፈልጥን ብድሕሪኡ እውን ከምኡ ኣይክኸውንን እዩ: ግን ሓጢኣቱ ኣይጠቅስን: ኣንታ ኣነ ንዓይ ንዓይ ብዘይካይ ናብ ካልእ ኪድ ናብ መሓመድ ኪድ። ናብ መሓመድ መጺኦም ከምዚ በልዎ: ኦ መሓመድ ንስኻ ልኡኽ ኣላህ ማሕተም ነብያት ኢኻ: ሕሉፍ ሓጢኣትካ ተሓዲጉልካ: ንረቢኻ ኣማላድነት ሃበና: ኩነታትና ኣይትርእዮን ዲኻ:: ሽዑ ተበጊሰ ክሳብ ኣብ ታሕተዋይ ዓርሽ ዝበጽሕ፡ ንረቢየይ ሰጊደ ወደቕኩ ሽዑ ኣላህ ቅድመይ ናብ ዝኾነ ሰብ ተሰጋጊሩ ዘይፈልጥ ውዳሴን ምድራፍን ጀመረለይ፡ ድሕሪኡ ከምዚ በለ: ኦ መሓመድ ርእስኻ ኣልዕል፡ ክወሃበካ ለምን፡ ኣማላድነት ግበር ኣማላድነት ክፍቀደልካ እዩ። ስለዚ ርእሰይ ኣልዒለ፡ ኦ ረቢ፡ ኡማየይ፡ ኦ ረቢ፡ ኡማየይ፡ ኦ ረቢ፡ ኡማየይ፡ በልክዎ። ንሱ ድማ ከምዚ በለ: ኦ መሓመድ ነቶም ካብ ኡማኻ ዘይተቖጽሩ ብቅኑዓት ማዕጾታት ሰማይ ኣቲኻ ካብተን ማዕጾታት ወጻኢ መሓዙት ኩሎም ደቂ ሰባት እዮም' በለ። ብድሕሪኡ ከምዚ በለ:- በቲ ነፍሰይ ኣብ ኢዱ ዘላቶ: ኣብ መንጎ ክልተ ማዕጾታት ሰማይ ዘሎ ርሕቀት ከም ርሕቀት መካን ሂምያርን ወይ ከም ርሕቀት መካን ባስራን እዩ’ በለ።