Imam Bukhari : 3328

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْحَكَمِ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ أَخْبَرَنَا سَعْدٌ الطَّائِيُّ أَخْبَرَنَا مُحِلُّ بْنُ خَلِيفَةَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ أَتَاهُ رَجُلٌ فَشَكَا إِلَيْهِ الْفَاقَةَ ثُمَّ أَتَاهُ آخَرُ فَشَكَا إِلَيْهِ قَطْعَ السَّبِيلِ فَقَالَ يَا عَدِيُّ هَلْ رَأَيْتَ الْحِيرَةَ قُلْتُ لَمْ أَرَهَا وَقَدْ أُنْبِئْتُ عَنْهَا قَالَ فَإِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ لَتَرَيَنَّ الظَّعِينَةَ تَرْتَحِلُ مِنْ الْحِيرَةِ حَتَّى تَطُوفَ بِالْكَعْبَةِ لَا تَخَافُ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ قُلْتُ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَ نَفْسِي فَأَيْنَ دُعَّارُ طَيِّئٍ الَّذِينَ قَدْ سَعَّرُوا الْبِلَادَ وَلَئِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ لَتُفْتَحَنَّ كُنُوزُ كِسْرَى قُلْتُ كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ قَالَ كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ وَلَئِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ لَتَرَيَنَّ الرَّجُلَ يُخْرِجُ مِلْءَ كَفِّهِ مِنْ ذَهَبٍ أَوْ فِضَّةٍ يَطْلُبُ مَنْ يَقْبَلُهُ مِنْهُ فَلَا يَجِدُ أَحَدًا يَقْبَلُهُ مِنْهُ وَلَيَلْقَيَنَّ اللَّهَ أَحَدُكُمْ يَوْمَ يَلْقَاهُ وَلَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ تَرْجُمَانٌ يُتَرْجِمُ لَهُ فَلَيَقُولَنَّ لَهُ أَلَمْ أَبْعَثْ إِلَيْكَ رَسُولًا فَيُبَلِّغَكَ فَيَقُولُ بَلَى فَيَقُولُ أَلَمْ أُعْطِكَ مَالًا وَأُفْضِلْ عَلَيْكَ فَيَقُولُ بَلَى فَيَنْظُرُ عَنْ يَمِينِهِ فَلَا يَرَى إِلَّا جَهَنَّمَ وَيَنْظُرُ عَنْ يَسَارِهِ فَلَا يَرَى إِلَّا جَهَنَّمَ قَالَ عَدِيٌّ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقَّةِ تَمْرَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ شِقَّةَ تَمْرَةٍ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ قَالَ عَدِيٌّ فَرَأَيْتُ الظَّعِينَةَ تَرْتَحِلُ مِنْ الْحِيرَةِ حَتَّى تَطُوفَ بِالْكَعْبَةِ لَا تَخَافُ إِلَّا اللَّهَ وَكُنْتُ فِيمَنْ افْتَتَحَ كُنُوزَ كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ وَلَئِنْ طَالَتْ بِكُمْ حَيَاةٌ لَتَرَوُنَّ مَا قَالَ النَّبِيُّ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخْرِجُ مِلْءَ كَفِّهِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا سَعْدَانُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُجَاهِدٍ حَدَّثَنَا مُحِلُّ بْنُ خَلِيفَةَ سَمِعْتُ عَدِيًّا كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

مون کي [محمد بن الحڪم] ٻڌايو آهي [نضلر] اسان کي ٻڌايو آهي [اسرائيل] اسان کي ٻڌايو آهي [سعد الثائي] اسان کي [محلو بن خليفا] ٻڌايو آهي [عدي بن حاتم] کان چيو آهي ته: 'جڏهن مان رسول الله ﷺ سان گڏ هوس ته اوچتو هڪ ماڻهو وٽس پنهنجي غربت جي شڪايت ڪرڻ لاءِ آيو، پوءِ هڪ ٻيو ماڻهو وٽس گهٽي ۾ چورن جي شڪايت ڪرڻ لاءِ آيو. تنهن ڪري هن چيو: 'اي عدي، ڇا توهان ڪڏهن الحيرة جي زمين ڏٺي آهي؟'. مون جواب ڏنو: 'مون ڪڏهن به نه ڏٺو آهي پر مون خبر ٻڌي آهي'. هن چيو: 'جيڪڏهن توهان کي ڊگهي عمر ڏني وڃي ها ته توهان ضرور هڪ عورت کي الحيرة کان ڪعبي جو طواف ڪرڻ لاءِ گاڏي هلائيندي ڏسندا، سواءِ الله جي ڪنهن جي به خوف جي'. مون پاڻ کي چيو: 'ثائي قبيلي جا اهي ڌاڙيل ڪٿي آهن جن سڄي زمين ۾ بدنامي جي باهه ٻاري ڇڏي آهي؟'. -هن جاري رکيو-؛ "جيڪڏهن توهان کي ڊگهي عمر ڏني وڃي ته توهان ضرور ڪسريٰ جي خزاني کي فتح ڪندا." مون پڇيو؛ "ڪسرة بن هرمز؟" هن جواب ڏنو؛ "ها، ڪسرة بن هرمز." ۽ جيڪڏهن توهان ڊگهي عمر گذاريو، ته توهان ضرور هڪ ماڻهو کي پنهنجي هٿ جيتري سون يا چاندي کڻي نڪرندي ڏسندا ته ڪو سندس خيرات قبول ڪرڻ لاءِ ڳولي رهيو آهي پر کيس ڪو به قبول ڪرڻ وارو نه ملندو. ۽ يقيناً توهان مان هر هڪ الله سان ملاقات جي ڏينهن - قيامت - تي ملندو جڏهن سندس ۽ الله جي وچ ۾ ڪو به ترجمان نه هوندو جيڪو سندس طرفان ڳالهائي. پوءِ الله ضرور ان کان پڇندو: 'ڇا مون توهان کي دولت نه ڏني هئي ۽ توهان کي نعمتون نه ڏنيون هيون؟' ان شخص جواب ڏنو؛ 'ها'. پوءِ ان شخص پنهنجي ساڄي طرف ڏٺو پر هن کي جهنم کان سواءِ ڪجهه به نه ڏٺو، پوءِ هن پنهنجي کاٻي طرف ڏٺو پر هن کي جهنم کان سواءِ ڪجهه به نه ڏٺو. عدي چيو؛ 'مون رسول الله ﷺ کي اهو به چوندي ٻڌو آهي ته: 'پاڻ کي دوزخ کان بچايو جيتوڻيڪ اڌ کجور صدقو ڪري.' جيڪڏهن توهان وٽ اهو نه آهي ته پوءِ ڪجهه سٺو چئي. عدي چيو؛ 'پوءِ بعد ۾ مون هڪ عورت کي گاڏي تي سوار ٿيندي ڏٺو جيڪا الحيره کان ڪعبي جو طواف ڪرڻ لاءِ بغير ڪنهن خوف جي سفر ڪري رهي هئي سواءِ الله جي ۽ مان انهن مان هوس جن ڪسرة بن هرمز جي خزاني کي فتح ڪيو. ۽ جيڪڏهن توهان کي ڊگهي عمر ڏني وڃي ته توهان ضرور ڏسندا ته ابو القاسم، نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم ڇا چيو هو، يعني هڪ ماڻهو پنهنجي هٿ جيترو مال کڻي ٻاهر نڪرندو آهي.' مون کي ٻڌايو آهي [عبدالله بن محمد] اسان کي ٻڌايو آهي [ابو 'عاشم] اسان کي ٻڌايو آهي [سعد بن بصير] اسان کي ٻڌايو آهي [ابو مجاهد] اسان کي ٻڌايو آهي [محلو بن خليفا] مون ٻڌو آهي [عدي]؛ 'مان رسول ڪريم صلي الله عليه وسلم سان گڏ آهيان'.