Imam Bukhari : 3985

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَلَمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ قَسَمَ فِي النَّاسِ فِي الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَلَمْ يُعْطِ الْأَنْصَارَ شَيْئًا فَكَأَنَّهُمْ وَجَدُوا إِذْ لَمْ يُصِبْهُمْ مَا أَصَابَ النَّاسَ فَخَطَبَهُمْ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَلَمْ أَجِدْكُمْ ضُلَّالًا فَهَدَاكُمْ اللَّهُ بِي وَكُنْتُمْ مُتَفَرِّقِينَ فَأَلَّفَكُمْ اللَّهُ بِي وَعَالَةً فَأَغْنَاكُمْ اللَّهُ بِي كُلَّمَا قَالَ شَيْئًا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمَنُّ قَالَ مَا يَمْنَعُكُمْ أَنْ تُجِيبُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلَّمَا قَالَ شَيْئًا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمَنُّ قَالَ لَوْ شِئْتُمْ قُلْتُمْ جِئْتَنَا كَذَا وَكَذَا أَتَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالشَّاةِ وَالْبَعِيرِ وَتَذْهَبُونَ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى رِحَالِكُمْ لَوْلَا الْهِجْرَةُ لَكُنْتُ امْرَأً مِنْ الْأَنْصَارِ وَلَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَشِعْبًا لَسَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَشِعْبَهَا الْأَنْصَارُ شِعَارٌ وَالنَّاسُ دِثَارٌ إِنَّكُمْ سَتَلْقَوْنَ بَعْدِي أُثْرَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْنِي عَلَى الْحَوْضِ

اسان کي [موسيٰ بن اسماعيل] ٻڌايو آهي اسان کي [وُهيب] ٻڌايو آهي اسان کي [عمرو بن يحييٰ] عباد بن تميم کان [عبدالله بن زيد بن اشم] کان ٻڌايو آهي ته جڏهن الله تعاليٰ پنهنجي رسول الله صلي الله عليه وسلم کي حنين جي جنگ ۾ غنيمت جو مال ڏنو، تڏهن هن ان کي انهن ماڻهن ۾ ورهايو جن جي دلين کي اڃا تائين اسلام قبول ڪرڻ جي ضرورت هئي، ۽ هن انصار کي ڪو به حصو نه ڏنو. ظاهر آهي ته انصار جو دوست جذباتي هو ڇاڪاڻ ته هن کي اهو حصو نه مليو جيڪو ٻين کي مليو. تنهن ڪري رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ تقرير ڪئي؛ 'انصار جون خواتين ۽ حضرات، ڇا مان پهريان توهان سان گم ٿيل حالت ۾ نه مليس ۽ پوءِ الله توهان کي منهنجي ذريعي هدايت ڏني؟ اڳي، توهان ورهايل هئا ۽ پوءِ الله توهان کي منهنجي ذريعي صلح ڪرايو؟ ۽ توهان غريب هئا ۽ پوءِ الله توهان کي منهنجي ذريعي امير ڪيو؟ هر ڀيري جڏهن نبي ڪجهه چوندو هو، اهي جواب ڏيندا هئا؛ 'الله ۽ سندس رسول وڌيڪ قابل اعتماد آهن'. هن جاري رکيو؛ 'پوءِ ڪهڙو سبب آهي جيڪو توهان کي الله جي رسول صلي الله عليه وسلم کي قبول ڪرڻ کان روڪي ٿو؟' زيد چيو، هر ڀيري جڏهن به الله جي رسول صلي الله عليه وسلم ڪجهه چوندا هئا ته اهي جواب ڏيندا هئا: 'الله ۽ سندس رسول وڌيڪ قابل اعتماد آهن!' نبي صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'اڳتي وڌو ۽ چئو: توهان اسان وٽ فلاں فلاں کڻي آيا آهيو.' ڇا توهان مطمئن نه آهيو ته ماڻهو ٻڪريون ۽ اُٺ آڻيندا آهن، جڏهن ته توهان پنهنجي نبي صلي الله عليه وسلم کي پنهنجي رهائش جي جاءِ تي آڻيندا آهيو؟ جيڪڏهن هجرت نه هجي ها، ته مان هڪ انصار هجان ها، جيڪڏهن ماڻهو هڪ وادي ۽ هڪ ڍال پار ڪن ها، ته مان انصار جي وادي ۽ ڍال پار ڪريان ها. انصار ظاهري لباس آهن - مطلب ته بنيادي ۽ مکيه - جڏهن ته ٻيا ماڻهو صرف اندروني لباس آهن - مطلب ته ثانوي، گهٽ اهم - منهنجي وڃڻ کان پوءِ، توهان خود غرض ۽ انفرادي رويا ڳوليندا، تنهنڪري صبر ڪريو جيستائين توهان مون کي حوض تي نه ملو.'