Imam Bukhari : 3784

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْاسْتَأْذَنَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فِي الْخُرُوجِ حِينَ اشْتَدَّ عَلَيْهِ الْأَذَى فَقَالَ لَهُ أَقِمْ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَطْمَعُ أَنْ يُؤْذَنَ لَكَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَرْجُو ذَلِكَ قَالَتْ فَانْتَظَرَهُ أَبُو بَكْرٍ فَأَتَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ ظُهْرًا فَنَادَاهُ فَقَالَ أَخْرِجْ مَنْ عِنْدَكَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّمَا هُمَا ابْنَتَايَ فَقَالَ أَشَعَرْتَ أَنَّهُ قَدْ أُذِنَ لِي فِي الْخُرُوجِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الصُّحْبَةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصُّحْبَةَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عِنْدِي نَاقَتَانِ قَدْ كُنْتُ أَعْدَدْتُهُمَا لِلْخُرُوجِ فَأَعْطَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَاهُمَا وَهِيَ الْجَدْعَاءُ فَرَكِبَا فَانْطَلَقَا حَتَّى أَتَيَا الْغَارَ وَهُوَ بِثَوْرٍ فَتَوَارَيَا فِيهِ فَكَانَ عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ غُلَامًا لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الطُّفَيْلِ بْنِ سَخْبَرَةَ أَخُو عَائِشَةَ لِأُمِّهَا وَكَانَتْ لِأَبِي بَكْرٍ مِنْحَةٌ فَكَانَ يَرُوحُ بِهَا وَيَغْدُو عَلَيْهِمْ وَيُصْبِحُ فَيَدَّلِجُ إِلَيْهِمَا ثُمَّ يَسْرَحُ فَلَا يَفْطُنُ بِهِ أَحَدٌ مِنْ الرِّعَاءِ فَلَمَّا خَرَجَ خَرَجَ مَعَهُمَا يُعْقِبَانِهِ حَتَّى قَدِمَا الْمَدِينَةَ فَقُتِلَ عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ يَوْمَ بِئْرِ مَعُونَةَوَعَنْ أَبِي أُسَامَةَ قَالَ قَالَ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ فَأَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ لَمَّا قُتِلَ الَّذِينَ بِبِئْرِ مَعُونَةَ وَأُسِرَ عَمْرُو بْنُ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيُّ قَالَ لَهُ عَامِرُ بْنُ الطُّفَيْلِ مَنْ هَذَا فَأَشَارَ إِلَى قَتِيلٍ فَقَالَ لَهُ عَمْرُو بْنُ أُمَيَّةَ هَذَا عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ فَقَالَ لَقَدْ رَأَيْتُهُ بَعْدَ مَا قُتِلَ رُفِعَ إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى إِنِّي لَأَنْظُرُ إِلَى السَّمَاءِ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْأَرْضِ ثُمَّ وُضِعَ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرُهُمْ فَنَعَاهُمْ فَقَالَ إِنَّ أَصْحَابَكُمْ قَدْ أُصِيبُوا وَإِنَّهُمْ قَدْ سَأَلُوا رَبَّهُمْ فَقَالُوا رَبَّنَا أَخْبِرْ عَنَّا إِخْوَانَنَا بِمَا رَضِينَا عَنْكَ وَرَضِيتَ عَنَّا فَأَخْبَرَهُمْ عَنْهُمْ وَأُصِيبَ يَوْمَئِذٍ فِيهِمْ عُرْوَةُ بْنُ أَسْماءَ بْنِ الصَّلْتِ فَسُمِّيَ عُرْوَةُ بِهِ وَمُنْذِرُ بْنُ عَمْرٍو سُمِّيَ بِهِ مُنْذِرًا

اسان کي [عبيدالله بن اسماعيل] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو اسامه] هشام کان [پنهنجي پيءُ] عائشه رضي الله عنها کان ٻڌايو آهي ته: 'ابوبڪر هڪ ڀيري رسول الله ﷺ کان هجرت جي اجازت گهري جڏهن قريش جي فسادن ۾ شدت اچي وئي، پوءِ پاڻ ﷺ فرمايو: 'بس هاڻي خاموش رهو'. ابو بڪر چيو: 'يا رسول الله ﷺ، ڇا توهان حڪم جو انتظار ڪندا؟' رسول الله ﷺ چيو: 'مون کي اميد آهي ته اهو'. عائشه رضي الله عنها جاري رکيو، 'ابوبڪر پوءِ هجرت جي حڪم جو انتظار ڪيو، هڪ ڏينهن، يعني منجهند جو، رسول الله ﷺ کيس ڏسڻ لاءِ آيا، پوءِ انهن کي سڏيو؛ 'پنهنجي پاسي وارن ماڻهن کي چئو ته ٻاهر اچن'. ابو بڪر جواب ڏنو، 'يقيناً اها منهنجيون ٻئي ڌيئرون آهن'. هن چيو: 'ڇا توهان محسوس ڪيو ٿا ته مون کي هجرت جي اجازت ڏني وئي آهي؟' ابو بڪر چيو؛ 'ڇا توهان کي صحبت جي ضرورت آهي؟' پوءِ رسول الله ﷺ جواب ڏنو؛ 'ٺيڪ آهي، مون کي صحبت جي ضرورت آهي'. ابو بڪر چيو؛ 'يا الله جا رسول، بيشڪ مون وٽ ٻه اُٺ آهن جيڪي مون هجرت لاءِ تيار ڪيا آهن'. پوءِ ابو بڪر پنهنجي سواري واري جانور مان هڪ، يعني الجدع، ڏنو، اهي ٻئي هليا ويا جيستائين اهي غار طسور تي پهتا ۽ پوءِ ٻئي ان ۾ لڪي ويا. انهي دوران، عامر بن فهيرة عبدالله بن طفيل بن صحبرة جو غلام هو، جيڪو عيسيه جو سوٽو ڀاءُ هو، ۽ ابو بڪر وٽ ڪيتريون ٻڪريون به هيون، جيڪي عامر بن فهيرة هر صبح ۽ شام ٻنهي لاءِ آڻيندو هو. پوءِ هو رات جو انهن ٻنهي سان ملڻ لاءِ ٻاهر نڪتو، ان کان پوءِ عامر بن فهيرة چرڻ ويو ته جيئن ڪنهن به رڍن کي خبر نه پوي، جڏهن عامر بن فهيرة هليو ويو، ابو بڪر ۽ رسول الله ﷺ پٺيان پٺيان نڪتا جيستائين اهي ٻئي مديني ۾ نه پهتا. ۽ عامر بن فهيرة بعر المعونة جي واقعي ۾ فوت ٿي ويا. ۽ ابو اسامہ کان هن چيو؛ هشام بن عروه چيو آهي ته مون کي منهنجي پيءُ ٻڌايو آهي ته هن چيو ته جڏهن بعر المعونہ ۾ اصحاب قتل ڪيا ويا ۽ عمرو بن اميه ضلمري کي قيد ڪيو ويو ته عامر بن طفيل ان کي چيو ته هي عامر بن فُهِيره آهي. هن چيو ته مون ان کي قتل ٿيڻ کان پوءِ ڏٺو آهي، کيس آسمان تي کنيو ويو جيستائين مون آسمان ڏانهن نهاريو، هو آسمان ۽ زمين جي وچ ۾ هو، پوءِ ان کي هيٺ لاٿو ويو. جڏهن انهن جي موت جي خبر رسول الله ﷺ تائين پهتي ته پاڻ انهن جي موت جي خبر هن طرح ٻڌائي ته: بيشڪ توهان جا دوست مارجي ويا آهن، انهن پنهنجي رب کان پڇيو ته اي اسان جا رب، اسان جي ڀائرن کي اسان جي خبر پهچايو ته اسان توهان کان ڇا راضي ٿيون ۽ توهان اسان کان راضي ٿيو، پوءِ الله انهن کي خبر ڏني. هن واقعي ۾ مارجي ويلن ۾ عروه بن اسماء بن اش شلت به هو، پوءِ عروه ان جي نالي تي رکيو ويو، جيئن منضِر بن عامر جو نالو بعد ۾ مُنضِر رکيو ويو.