Nabi Idris berada di langit ke empat saat Mi’raj
Imam Bukhari : 3598
حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَهُمْ عَنْ لَيْلَةِ أُسْرِيَ بِهِ بَيْنَمَا أَنَا فِي الْحَطِيمِ وَرُبَّمَا قَالَ فِي الْحِجْرِ مُضْطَجِعًا إِذْ أَتَانِي آتٍ فَقَدَّ قَالَ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ فَشَقَّ مَا بَيْنَ هَذِهِ إِلَى هَذِهِ فَقُلْتُ لِلْجَارُودِ وَهُوَ إِلَى جَنْبِي مَا يَعْنِي بِهِ قَالَ مِنْ ثُغْرَةِ نَحْرِهِ إِلَى شِعْرَتِهِ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ مِنْ قَصِّهِ إِلَى شِعْرَتِهِ فَاسْتَخْرَجَ قَلْبِي ثُمَّ أُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مَمْلُوءَةٍ إِيمَانًا فَغُسِلَ قَلْبِي ثُمَّ حُشِيَ ثُمَّ أُعِيدَ ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ أَبْيَضَ فَقَالَ لَهُ الْجَارُودُ هُوَ الْبُرَاقُ يَا أَبَا حَمْزَةَ قَالَ أَنَسٌ نَعَمْ يَضَعُ خَطْوَهُ عِنْدَ أَقْصَى طَرْفِهِ فَحُمِلْتُ عَلَيْهِ فَانْطَلَقَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَاسْتَفْتَحَ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفَتَحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا فِيهَا آدَمُ فَقَالَ هَذَا أَبُوكَ آدَمُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ السَّلَامَ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالِابْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفَتَحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ إِذَا يَحْيَى وَعِيسَى وَهُمَا ابْنَا الْخَالَةِ قَالَ هَذَا يَحْيَى وَعِيسَى فَسَلِّمْ عَلَيْهِمَا فَسَلَّمْتُ فَرَدَّا ثُمَّ قَالَا مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفُتِحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ إِذَا يُوسُفُ قَالَ هَذَا يُوسُفُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ أَوَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفُتِحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ إِلَى إِدْرِيسَ قَالَ هَذَا إِدْرِيسُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا هَارُونُ قَالَ هَذَا هَارُونُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ السَّادِسَةَ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا مُوسَى قَالَ هَذَا مُوسَى فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ فَلَمَّا تَجَاوَزْتُ بَكَى قِيلَ لَهُ مَا يُبْكِيكَ قَالَ أَبْكِي لِأَنَّ غُلَامًا بُعِثَ بَعْدِي يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِهِ أَكْثَرُ مِمَّنْ يَدْخُلُهَا مِنْ أُمَّتِي ثُمَّ صَعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا إِبْرَاهِيمُ قَالَ هَذَا أَبُوكَ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ قَالَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ السَّلَامَ قَالَ مَرْحَبًا بِالِابْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ رُفِعَتْ إِلَيَّ سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا نَبْقُهَا مِثْلُ قِلَالِ هَجَرَ وَإِذَا وَرَقُهَا مِثْلُ آذَانِ الْفِيَلَةِ قَالَ هَذِهِ سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى وَإِذَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهْرَانِ بَاطِنَانِ وَنَهْرَانِ ظَاهِرَانِ فَقُلْتُ مَا هَذَانِ يَا جِبْرِيلُ قَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ فَنَهْرَانِ فِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ ثُمَّ رُفِعَ لِي الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ ثُمَّ أُتِيتُ بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ وَإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ وَإِنَاءٍ مِنْ عَسَلٍ فَأَخَذْتُ اللَّبَنَ فَقَالَ هِيَ الْفِطْرَةُ الَّتِي أَنْتَ عَلَيْهَا وَأُمَّتُكَ ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَيَّ الصَّلَوَاتُ خَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ فَرَجَعْتُ فَمَرَرْتُ عَلَى مُوسَى فَقَالَ بِمَا أُمِرْتَ قَالَ أُمِرْتُ بِخَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ خَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ وَإِنِّي وَاللَّهِ قَدْ جَرَّبْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لِأُمَّتِكَ فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ فَرَجَعْتُ فَأُمِرْتُ بِعَشْرِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ فَرَجَعْتُ فَقَالَ مِثْلَهُ فَرَجَعْتُ فَأُمِرْتُ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ بِمَ أُمِرْتَ قُلْتُ أُمِرْتُ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ خَمْسَ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ وَإِنِّي قَدْ جَرَّبْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لِأُمَّتِكَ قَالَ سَأَلْتُ رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ وَلَكِنِّي أَرْضَى وَأُسَلِّمُ قَالَ فَلَمَّا جَاوَزْتُ نَادَى مُنَادٍ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي
Yandi me zabisa beto nde [Hudbah bin Khalid] me zabisa beto nde [Hammam bin Yahya] me zabisa beto [Qatadah] katuka na [Anas bin Malik] katuka na [Malik bin Sha’sha’ah] radliallahu ‘anhuma, nde Ntumwa sallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde vandaka -hen alWathirayi wasallam tubaka nde: na al Hijir - kulala, na kintulumukina muntu mosi kwisaka mpi kabulaka'. Qatadah wavova vo; Mpi mono waka yandi mpi ke tuba nde: ‘na nima yandi kabulaka yina vandaka na kati ya yai ti yai’. Mono yulaka Al Jarud nani vandaka na lweka na mono na ntangu yina; ‘Inki yo ke tendula?’. Yandi ke tuba nde; ‘katuka na dibulu ya ntulu ya ntulu tii na nsi ya divumu’ mpi mono waka yandi ke tuba nde; ‘katuka na zulu ya ntulu na yandi tii na kisika yina nsuki ya nitu ke yelaka’. na nima muntu yina basisaka ntima na mono -na dikebi yonso-, na nima yandi nataka mono dilonga ya bo me sala na wolo ya kufuluka ti lukwikilu, na nima yandi yobisaka ntima na mono na nima yandi fulusaka yo ti lukwikilu mpi vutukilaka. Na nima bo nataka mono mbisi ya mpembe ya ke tambusaka yina vandaka fioti kuluta baghal kansi nene kuluta mpunda’. Al Jarud wavova kwa yandi vo; ‘Keti yo yina bo ke bingaka al Buraq, O Abu Hamzah?’. Anasi wavutula vo; 'Yinga. Al Buraq tulaka bitambi na yandi na kisika ya kuluta ntama ti meso na yandi. Na nima mono mataka na zulu na yandi mpi na nima mono kwendaka ti Jibril ‘alaihis salam tii kuna yandi kumaka na zulu ya ntoto. I bosi Jibril walomba vo mwelo a zulu kaziulwa ye i bosi walomba; 'Nani yina'. Jibril wavutula vo; 'Gabriele'. Yula diaka; ‘Nani kele muntu yina kele ti nge?’. Jibril wavutula vo; 'Muhamadi'. Yula diaka; ‘Keti bo me tinda yandi?’. Jibril wavutula vo; 'Yinga'. Yo yina bo ke tubaka nde; ‘Beno yamba yandi mpi yai kele mbote mutindu konso muntu lenda kwisa’. Yo yina, bo kangulaka kielo mpi na nima ya kuluta mono kutanaka ti Adam ‘alaihis salam. Jibril AS tubaka nde: ‘Yai kele tata na nge, Adas. Pesa yandi mbote'. Yo yina mono pesaka yandi mbote mpi Adam ‘alaihis salam vutulaka mbote na mono na nima yandi tubaka nde: ‘Beno kwisa mbote na mwana ya lunungu mpi profete ya lunungu’. I bosi ya tomboka kuna zulu dia zole, i bosi Jibril wa lomba vo mwelo a zulu ka ziulwa ye i bosi wa lomba kwa yandi; 'Nani yina'. Jibril wavutula vo; 'Gabriele'. Yula diaka; ‘Nani kele muntu yina kele ti nge?’. Jibril wavutula vo; 'Muhamadi'. Yula diaka; ‘Keti bo me tinda yandi?’. Jibril wavutula vo; 'Yinga'. Yo yina bo ke tubaka nde; ‘Beno yamba yandi mpi yai kele mbote mutindu konso muntu lenda kwisa’. Yo yina, bo kangulaka kielo mpi na nima ya kuluta, mono kutanaka ti Yahya ti ‘Isa ‘alaihimas salam, bo zole vandaka bana ya tata-nkento mosi. Gabriele tubaka nde; ‘Yai Yahya ti ‘Isa, pesa bo yonso zole mbote’. Yo yina mono pesaka bo zole mbote mpi bo zole vutulaka mbote na mono mpi na nima bo zole tubaka nde; 'Beno yamba bampangi ya lunungu ti baprofete ya lunungu'. I bosi mono ya tomboka kuna zulu dia tatu i bosi Jibril wa lomba vo mwelo a zulu ka ziulwa i bosi wa lomba; 'Nani yina'. Jibril wavutula vo; 'Gabriele'. Yula diaka; ‘Nani kele muntu yina kele ti nge?’. Jibril wavutula vo; 'Muhamadi'. Yula diaka; ‘Keti bo me tinda yandi?’. Jibril wavutula vo; 'Yinga'. Yo yina bo ke tubaka nde; ‘Beno yamba yandi mpi yai kele mbote mutindu konso muntu lenda kwisa’. Yo yina, bo kangulaka kielo mpi na nima ya kuluta, mono kutanaka ti Yusuf ‘alaihis salam. Gabriele tubaka nde; ‘Yai Yozefi. Pesa yandi mbote'. Yo yina mono pesaka yandi mbote mpi Yusuf vutulaka mbote na mono mpi tubaka nde; 'Beno yamba bampangi ya lunungu ti baprofete ya lunungu'. I bosi ya tomboka kuna zulu dia iya ye Jibril wa lomba vo mwelo a zulu ka ziulwa ye i bosi wa lomba; 'Nani yina'. Jibril wavutula vo; 'Gabriele'. Yula diaka; ‘Nani kele muntu yina kele ti nge?’. Jibril wavutula vo; 'Muhamadi'. Yula diaka; ‘Keti bo me tinda yandi?’. Jibril wavutula vo; 'Yinga'. Yo yina bo ke tubaka nde; ‘Beno yamba yandi mpi yai kele mbote mutindu konso muntu lenda kwisa’. Yo yina, bo kangulaka kielo mpi na nima ya kuluta, mono kutanaka ti Idris ‘alaihis salam. Gabriele tubaka nde; ‘Yai Idris, pesa mbote na tata . Danya'. Yo yina mono pesaka yandi mbote mpi Idris vutulaka mbote na mono mpi tubaka nde; 'Beno yamba bampangi ya lunungu ti baprofete ya lunungu'. I bosi ya tomboka kuna zulu dia tanu i bosi Jibril wa lomba vo mwelo a zulu ka ziulwa i bosi wa lomba; 'Nani yina'. Jibril wavutula vo; 'Gabriele'. Yula diaka; ‘Nani kele muntu yina kele ti nge?’. Jibril wavutula vo; 'Muhamadi'. Yula diaka; ‘Keti bo me tinda yandi?’. Jibril wavutula vo; 'Yinga'. Yo yina bo ke tubaka nde; ‘Beno yamba yandi mpi yai kele mbote mutindu konso muntu lenda kwisa’. Yo yina, bo kangulaka kielo mpi na nima ya kuluta, mono kutanaka ti Harun ‘alaihis salam. Gabriele tubaka nde; ‘Yai kele Aroni. Pesa yandi mbote'. Yo yina, mono pesaka yandi mbote mpi Aruni vutudilaka mono mbote mpi tubaka nde; 'Beno yamba bampangi ya lunungu ti baprofete ya lunungu'. I bosi ya tomboka kuna zulu dia iya ye Jibril wa lomba vo mwelo a zulu ka ziulwa ye i bosi wa lomba; 'Nani yina'. Jibril wavutula vo; 'Gabriele'. Yula diaka; ‘Nani kele muntu yina kele ti nge?’. Jibril wavutula vo; 'Muhamadi'. Yula diaka; ‘Keti bo me tinda yandi?’. Jibril wavutula vo; 'Yinga'. Yo yina bo ke tubaka nde; ‘Beno yamba yandi mpi yai kele mbote mutindu konso muntu lenda kwisa’. Yo yina, bo kangulaka kielo mpi na nima ya kuluta, mono monaka Musa ‘alaihis salam. Gabriele tubaka nde; ‘Yai kele Moize. Pesa yandi mbote'. Yo yina mono pesaka yandi mbote mpi Musa vutulaka mbote na mono mpi tubaka nde; 'Beno yamba bampangi ya lunungu ti baprofete ya lunungu'. Ntangu mono manisaka, yandi dilaka na kintulumukina. Na nima yulaka nde; 'Sambu na nki nge ke dila?'. Mose wavutula vo; 'Mu dilaka sambu mwana yai tindamaka na nima na mono kansi bantu yina kotaka na zulu na bantu na yandi vandaka mingi kuluta bantu yina kotaka na zulu na bantu na mono'. I bosi ya tomboka kuna zulu dia nsambwadi ye Jibril wa lomba vo mwelo a zulu ka ziulwa ye i bosi wa lomba; 'Nani yina'. Jibril wavutula vo; 'Gabriele'. Yula diaka; ‘Nani kele muntu yina kele ti nge?’. Jibril wavutula vo; 'Muhamadi'. Yula diaka; ‘Keti bo me tinda yandi?’. Jibril wavutula vo; 'Yinga'. Yo yina bo ke tubaka nde; ‘Beno yamba yandi mpi yai kele mbote mutindu konso muntu lenda kwisa’. Yo yina, bo kangulaka kielo mpi na nima ya kuluta, mono kutanaka ti Ibrahim ‘alaihis salam. Gabriele tubaka nde; ‘Yai kele tata na nge. Pesa yandi mbote'. Yo yina mono pesaka yandi mbote mpi Ibrahim vutulaka mbote na mono mpi tubaka nde; 'Beno yamba bana ya lunungu ti baprofete ya lunungu'. Na nima, bo bakaka/songaka mono Sidratul Muntaha mpi yo monanaka nde mbuma yina vandaka bonso dibungu mosi ya me katuka na kisika ya Hajar yina kele ti matiti bonso makutu ya nzioku. Jibril Salam tubaka nde; ‘Yai kele Sidratul Munahaa’. Yo ke monana nde na nsi kele ti banzadi iya, banzadi zole ya Bathin mpi banzadi zole ya Zhahir’. Mono yulaka nde: ‘Keti yai, O Jibril?’. Jibril wavutula vo; ‘Banzadi zole ya Bathia kele banzadi zole yina kele na zulu ya masa, kansi banzadi zole ya Zhahir kele Nail ti Efrate’. Na nima, bo tulaka mono na Baitul Ma’mur, na nima bo pesaka mono dikopa mosi ya vandaka ti khamr, dikopa mosi vandaka ti miliki mpi dikopa ya nkaka vandaka ti bwiki. Mono bakaka dikopa yina vandaka ti miliki. Yo yina Gabriele tubaka nde; ‘Yai kele fitrah yina nge ti ummah na nge kele na zulu’. I bosi, diakala se kiyekwa kia samba nkumbu makumatanu lumbu yawonso. Mu vutukaka mpi lutaka na ntwala ya Musa ‘alaihis salam. Moize yulaka nde; ‘Inki bo me pesa nge ntuma ya kusala?’. Mono vutulaka nde: ‘Bo songaka mono na kusamba mbala makumi tanu konso kilumbu’. Mose wavova vo; ‘Ya kieleka, ummah na beno ta kuka ve kusala bisambu makumi tanu na kilumbu mosi, mpi mono, na zina ya Allah, mono me meka kusadila mambu yai na bantu yina vandaka na ntwala na beno, mpi mono me meka mpi ngolo na kuyidika Bani Isra’il na kikesa yonso. Yo yina vutuka na Rabb na nge mpi lomba lusadisu sambu na bantu na nge’. Yo yina mono vutukaka mpi Allah pesaka mono kikesa na kukulumusaka bisambu kumi, na nima mono vutukaka na Moize. Ebuna Musa tubaka mutindu yandi tubaka ntete, na nima mono vutukaka mpi Allah pesaka mono kikesa na kukulumusaka bisambu kumi, na nima mono vutukaka sambu na kukutana ti yandi . Moize. Yo yina Musa tubaka mutindu yandi tubaka ntete, na nima mono vutukaka mpi Allah pesaka mono kikesa na kukulumusaka bisambu kumi, na nima mono vutukaka na Musa. Yo yina Moize tubaka mutindu yandi tubaka ntete. Mono vutukaka, mpi bo songaka mono na kusamba mbala kumi konso kilumbu. I bosi yavutuka ye Musa wavova diaka nze una kavova ntete. Mono vutukaka, mpi nsuka-nsuka bo songaka mono na kusamba mbala tanu konso kilumbu. Mono vutukaka na Moize mpi yandi tubaka nde; ‘Inki bo songaka nge na kusala?’. Mono vutulaka nde: ‘Bo songaka mono na kusamba mbala tanu na kilumbu’. Mose wavova vo; ‘Ya kieleka ummah na beno ta kuka ve kusala bisambu tanu na kilumbu mosi, mpi kieleka mono me meka kusadila diambu yai na bantu yina vandaka na ntwala na beno, mpi mono me meka mpi ngolo na kuyidika Bani Isra’il na kikesa yonso. Yo yina vutuka na Rabb na nge mpi lomba lusadisu sambu na bantu na nge’. Yandi tubaka nde: ‘Mono me lomba Mfumu na mono lusadisu mingi yo yina mono me wa nsoni. Kansi mono me ndima yo mpi me ndima yo’. Ntangu mono manisaka, ndinga mosi wakana ke tuba na ndinga ya ngolo nde: ‘Ya kieleka mono me baka lukanu ya kisalu na Mono mpi mono me kumisa yo pete sambu na bansadi na Mono’.