Dialog keteladanan Abu Bakar ash-Shiddiq RA terkait kedermawanan dan pemenuhan hak orang lain

Imam Bukhari : 2929

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَخْبَرَنِي رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِي لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَنْ كَانَتْ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ كَانَ قَالَ لِي لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ لَأَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا فَقَالَ لِي احْثُهُ فَحَثَوْتُ حَثْيَةً فَقَالَ لِي عُدَّهَا فَعَدَدْتُهَا فَإِذَا هِيَ خَمْسُ مِائَةٍ فَأَعْطَانِي أَلْفًا وَخَمْسَ مِائَةٍوَقَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَالٍ مِنْ الْبَحْرَيْنِ فَقَالَ انْثُرُوهُ فِي الْمَسْجِدِ فَكَانَ أَكْثَرَ مَالٍ أُتِيَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ جَاءَهُ الْعَبَّاسُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطِنِي إِنِّي فَادَيْتُ نَفْسِي وَفَادَيْتُ عَقِيلًا قَالَ خُذْ فَحَثَا فِي ثَوْبِهِ ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ فَلَمْ يَسْتَطِعْ فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ إِلَيَّ قَالَ لَا قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَيَّ قَالَ لَا فَنَثَرَ مِنْهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ فَلَمْ يَرْفَعْهُ فَقَالَ فَمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ عَلَيَّ قَالَ لَا قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَيَّ قَالَ لَا فَنَثَرَ مِنْهُ ثُمَّ احْتَمَلَهُ عَلَى كَاهِلِهِ ثُمَّ انْطَلَقَ فَمَا زَالَ يُتْبِعُهُ بَصَرَهُ حَتَّى خَفِيَ عَلَيْنَا عَجَبًا مِنْ حِرْصِهِ فَمَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَثَمَّ مِنْهَا دِرْهَمٌ

اسان کي [علي بن عبدالله] ٻڌايو آهي [اسماعيل بن ابراهيم] چيو آهي ته مون کي [روح بن القاسم] ٻڌايو آهي [محمد بن المنڪدر] کان [جابر بن عبدالله رضي الله عنه] چيو آهي ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم مون کي فرمايو: 'جيڪڏهن اسان وٽ خزانو بحرين جي سرزمين کان اچي ٿو، ته مان ضرور توکي ايترو، ايترو ۽ ايترو ڏيندس'. جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم فوت ٿي ويا، ۽ دولت بحرين جي سرزمين کان آئي، ته ابوبڪر صديق رضي الله عنه چيو: 'جنهن سان رسول الله صلي الله عليه وسلم ڪجهه ڪرڻ جو واعدو ڪيو آهي، اهو مون وٽ اچي'. پوءِ مان ان سان مليس ۽ چيو: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيرو مون کي چيو هو: 'جيڪڏهن خزانو بحرين جي سرزمين کان اسان وٽ اچي ٿو، ته مان ضرور توکي ايترو، ايترو ۽ ايترو ڏيندس'. هن مون کي چيو: 'مون کي پنهنجو هٿ ڏي'. پوءِ مون پنهنجن ٻنهي هٿن جون کجيون وڌايون.' پوءِ هن مون کي چيو؛ 'ڳڻيو'. مون انهن کي ڳڻيو، اهو نڪتو ته پنج سؤ هئا، تنهنڪري هن مون کي ڪل پندرهن سؤ ڏنا.' ۽ چيو [ابراهيم بن ثمان] [عبدالعزيز بن شعيب] کان [انس] عن کان؛ نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم کي بحرين کان خزانو موڪليو ويو هو ۽ هن چيو: 'ان کي مسجد ۾ رک'. اهو معلوم ٿيو ته هي رسول الله صلي الله عليه وسلم کي مليل سڀ کان وڏي دولت آهي. جڏهن عباس عليه السلام وٽ آيو، ته هن چيو: 'يا رسول الله صلي الله عليه وسلم، مون کي ڏيو. مان ان کي پاڻ کي آزاد ڪرڻ ۽ 'عقيل' کي آزاد ڪرڻ لاءِ استعمال ڪندس. هن چيو: 'وٺو'. تنهن ڪري هن ان کي پنهنجي ڪپڙن سان کنيو ۽ پوءِ پنهنجي ڪلهي تي چڙهيو پر برداشت نه ڪري سگهيو. هو چوي ٿو؛ 'انهن مان ڪجهه کي حڪم ڏيو ته مون کي ان کي کڻڻ ۾ مدد ڪن'. هن چيو: 'نه'. ان جي بدران هن چيو: 'پوءِ تون مون کي ان کي کڻڻ ۾ مدد ڪر'. هن چيو: 'نه'. پوءِ عباس ان مان ڪجهه اڇلائي ڇڏيو ۽ پوءِ ٻيهر کڻڻ جي ڪوشش ڪئي پر اهو اڃا تائين مضبوط نه هو. تنهن ڪري هن ٻيهر چيو؛ 'انهن مان ڪجهه کي حڪم ڏيو ته مون کي ان کي کڻڻ ۾ مدد ڪن.' هن چيو؛ 'نه.' هن ٻيهر چيو؛ 'پوءِ توهان مون کي ان کي کڻڻ ۾ مدد ڪريو.' هن چيو؛ 'نه.' پوءِ عباس ڪجهه وڌيڪ اڇلائي ڇڏيو، پوءِ ان کي پنهنجي ڪلهن تي کڻي هليو ويو. هو عباس کي ڏسندو رهيو جيستائين هو اسان جي نظرن کان غائب ٿي ويو ڇاڪاڻ ته اسان سندس جوش کان حيران ٿي ويا هئاسين. رسول الله صلي الله عليه وسلم پنهنجي جاءِ تان نه هٽيا ۽ درهم گڏ ڪندا رهيا.