Imam Tirmidzi : 1098

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ قُلْتُ لِأَيُّوبَ هَلْ عَلِمْتَ أَنَّ أَحَدًا قَالَ فِي أَمْرُكِ بِيَدِكِ إِنَّهَا ثَلَاثٌ إِلَّا الْحَسَنَ فَقَالَ لَا إِلَّا الْحَسَنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ غَفْرًا إِلَّا مَا حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ كَثِيرٍ مَوْلَى بَنِي سَمُرَةَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ قَالَ أَيُّوبُ فَلَقِيتُ كَثِيرًا مَوْلَى بَنِي سَمُرَةَ فَسَأَلْتُهُ فَلَمْ يَعْرِفْهُ فَرَجَعْتُ إِلَى قَتَادَةَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ نَسِيَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ حَرْبٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ بِهَذَا وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَوْقُوفٌ وَلَمْ يُعْرَفْ حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ مَرْفُوعًا وَكَانَ عَلِيُّ بْنُ نَصْرٍ حَافِظًا صَاحِبَ حَدِيثٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي أَمْرُكِ بِيَدِكِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ هِيَ وَاحِدَةٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ و قَالَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ الْقَضَاءُ مَا قَضَتْ و قَالَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا جَعَلَ أَمْرَهَا بِيَدِهَا وَطَلَّقَتْ نَفْسَهَا ثَلَاثًا وَأَنْكَرَ الزَّوْجُ وَقَالَ لَمْ أَجْعَلْ أَمْرَهَا بِيَدِهَا إِلَّا فِي وَاحِدَةٍ اسْتُحْلِفَ الزَّوْجُ وَكَانَ الْقَوْلُ قَوْلَهُ مَعَ يَمِينِهِ وَذَهَبَ سُفْيَانُ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ إِلَى قَوْلِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ وَأَمَّا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ فَقَالَ الْقَضَاءُ مَا قَضَتْ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَأَمَّا إِسْحَقُ فَذَهَبَ إِلَى قَوْلِ ابْنِ عُمَرَ

اسان کي [علي بن نصر بن علي] ٻڌايو آهي، اسان کي [سليمان بن حرب] ٻڌايو آهي، اسان کي [حماد بن زيد] ٻڌايو آهي ته؛ 'مون [ايوب] کان پڇيو؛ 'ڇا توهان حسن کان علاوه ڄاڻو ٿا جنهن چيو ته جيڪو شخص پنهنجي زال کي چيو ته 'توهان جا معاملا توهان جي هٿ ۾ آهن' ٽي طلاق آهي؟' ايوب جواب ڏنو؛ 'نه، صرف حسن'. هن دعا ڪئي؛ اي الله، معاف ڪر سواءِ ان جي جيڪو مون کي [قتاده] بني سمره جي اڳوڻي غلام [قتصير] کان، [ابو سلمه] بني هريره کان، رسول الله ﷺ کان، چيو ته: 'اهو ٽي ڀيرا شمار ٿئي ٿو'. ايوب چيو؛ مان بني سمره جي اڳوڻي غلام ڪثير سان مليو. مون ان کان پڇيو، پر هن کي خبر نه هئي. مان قتاده ڏانهن موٽيس، پوءِ مون ان کي ڪثير بابت ٻڌايو. هن جواب ڏنو؛ 'قتصير وساري ڇڏيو'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ غريب حديث آهي.' اسان کي هي سليمان بن حرب جي حماد بن زيد کان روايت کان سواءِ ٻيو ڪجهه معلوم ناهي. مون محمد کان هن حديث بابت پڇيو. هن جواب ڏنو؛ اسان کي سليمان بن حرب حماد بن زيد کان هن حديث سان ٻڌايو آهي. هي حديث اصل ۾ ابو هريره کان موقوف ۾ روايت ڪئي وئي آهي ۽ مرفوع ۾ ابو هريره کان روايت ٿيل معلوم ناهي. علي بن نشر هڪ حافظ ۽ حديث جو ماهر هو. عالمن جي چوڻ تي اختلاف آهي ته 'توهان جا معاملا توهان جي هٿ ۾ آهن'. رسول الله صلي الله عليه وسلم جي اصحابن مان ڪجهه عالمن ۽ انهن کان علاوه، عمر بن خطاب ۽ عبدالله بن مسعود، راءِ جا آهن؛ اهو هڪ ڀيرو ڳڻيو ويندو آهي. تابعين ۽ انهن کان پوءِ جي عالمن جو به اهو ئي رايو آهي. ساڳئي وقت، عثمان بن عفان ۽ زيد بن ثابت جو رايو آهي؛ اهو نيت تي منحصر آهي. ابن عمر چيو؛ جيڪڏهن هو طلاق جي معاملي جو فيصلو ڪرڻ جو اختيار پنهنجي زال کي ڏئي ٿو، ۽ هوءَ کيس ٽي ڀيرا طلاق ڏئي ٿي، پر مڙس انڪار ڪري ٿو ته هن طلاق جو معاملو پنهنجي زال کي سونپيو آهي ۽ چوي ٿو ته هن اهو صرف هڪ ڀيرو سونپيو آهي، ته پوءِ مڙس کي قسم کڻڻو پوندو. جيڪو تسليم ڪيو ويو آهي اهو سندس بيان آهي، سندس قسم سان گڏ. سفيان عث ثوري ۽ ڪوفه جا ماڻهو عمر ۽ عبدالله سان متفق هئا، جڏهن ته مالڪ بن انس جو خيال هو ته اهو نيت تي منحصر آهي. هي پڻ احمد جو رايو آهي. اسحاق ابن عمر جي رايو تي قائم رهيو.