Rahmat allah membebaskan setengah shalat dan puasa bagi musafir

Imam Tirmidzi : 644

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى مَكَّةَ عَامَ الْفَتْحِ فَصَامَ حَتَّى بَلَغَ كُرَاعَ الْغَمِيمِ وَصَامَ النَّاسُ مَعَهُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ شَقَّ عَلَيْهِمْ الصِّيَامُ وَإِنَّ النَّاسَ يَنْظُرُونَ فِيمَا فَعَلْتَ فَدَعَا بِقَدَحٍ مِنْ مَاءٍ بَعْدَ الْعَصْرِ فَشَرِبَ وَالنَّاسُ يَنْظُرُونَ إِلَيْهِ فَأَفْطَرَ بَعْضُهُمْ وَصَامَ بَعْضُهُمْ فَبَلَغَهُ أَنَّ نَاسًا صَامُوا فَقَالَ أُولَئِكَ الْعُصَاةُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ كَعْبِ بْنِ عَاصِمٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَيْسَ مِنْ الْبِرِّ الصِّيَامُ فِي السَّفَرِ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الصَّوْمِ فِي السَّفَرِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْفِطْرَ فِي السَّفَرِ أَفْضَلُ حَتَّى رَأَى بَعْضُهُمْ عَلَيْهِ الْإِعَادَةَ إِذَا صَامَ فِي السَّفَرِ وَاخْتَارَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ الْفِطْرَ فِي السَّفَرِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِنْ وَجَدَ قُوَّةً فَصَامَ فَحَسَنٌ وَهُوَ أَفْضَلُ وَإِنْ أَفْطَرَ فَحَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَإِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنْ الْبِرِّ الصِّيَامُ فِي السَّفَرِ وَقَوْلِهِ حِينَ بَلَغَهُ أَنَّ نَاسًا صَامُوا فَقَالَ أُولَئِكَ الْعُصَاةُ فَوَجْهُ هَذَا إِذَا لَمْ يَحْتَمِلْ قَلْبُهُ قَبُولَ رُخْصَةِ اللَّهِ فَأَمَّا مَنْ رَأَى الْفِطْرَ مُبَاحًا وَصَامَ وَقَوِيَ عَلَى ذَلِكَ فَهُوَ أَعْجَبُ إِلَيَّ

قتيبه اسان کي جعفر بن محمد کان، سندس پيءُ کان، جابر بن عبدالله کان، بيان ڪيو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فتح مڪي جي سال ۾ مڪي ڏانهن نڪتا، پنهنجن اصحابن سان گڏ روزو رکيو. جڏهن اهي ڪرع الغام پهتا ته انهن کي چيو ويو ته، "ماڻهن کي روزو رکڻ ۾ ڏکيائي ٿي رهي آهي ۽ اهي ڏسي رهيا آهن ته توهان ڇا ڪرڻ وارا آهيو." پوءِ انهن عصر کان پوءِ هڪ مشڪ گهريو ۽ سڀني اصحابن جي موجودگي ۾ ان کي پيتو. انهن مان ڪجهه پنهنجو روزو ٽوڙيو ۽ ٻين روزو رکڻ جو انتخاب ڪيو. جڏهن انهن کي روزو رکڻ جي خبر پهتي ته انهن چيو ته، "اهي نافرمان آهن." ۽ هن باب ۾، ڪعب بن عاصم، ابن عباس ۽ ابو هريره کان به روايت آهي. جابر جي حديث حسن صحيح حديث آهي. ۽ نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم کان روايت ڪئي وئي آهي ته پاڻ فرمايو ته: 'سفر دوران روزو رکڻ نيڪين مان نه آهي'. تنهن ڪري، سفر دوران روزو رکڻ بابت عالمن جا مختلف رايا آهن، رسول الله ﷺ جي اصحابن مان ڪجهه عالمن جو رايو آهي ته سفر دوران روزو رکڻ بهتر آهي، اهي اهو به مڃيندا آهن ته سفر دوران روزو رکڻ جي صورت ۾ ان جي قضا واجب آهي، جيڪي هن راءِ کي چونڊيندا آهن انهن ۾ احمد ۽ اسحاق شامل آهن. دریں اثنا، رسول الله ﷺ جي اصحابن مان ڪجهه عالمن ۽ ٻين جو رايو آهي ته جيڪڏهن هو طاقت محسوس ڪري ۽ روزو رکي ته اهو بهتر آهي، پر جيڪڏهن هو روزو ٽوڙڻ جو انتخاب ڪري ته قانون ۾ ڪو به حرج ناهي. هي رايو سفيان عثصوري، مالڪ بن انس ۽ عبدالله ابن المبارڪ پڻ چونڊيو هو. شافعي چيو؛ مٿي ڏنل حديث نبوي جو مطلب اهو آهي ته جيڪڏهن سندس دل کي الله تعاليٰ کان راحت نه ملي، جيئن اهي ماڻهو جيڪي سمجهن ٿا ته سفر دوران روزو ٽوڙڻ جائز آهي پر اهي طاقت ۽ روزو محسوس ڪن ٿا ته پوءِ مان ان کي ترجيح ڏيان ٿو.