Ketentuan zakat unta dan kambing

Imam Bukhari : 1362

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُثَنَّى الْأَنْصَارِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ أَنَّ أَنَسًا حَدَّثَهُأَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَتَبَ لَهُ هَذَا الْكِتَابَ لَمَّا وَجَّهَهُ إِلَى الْبَحْرَيْنِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذِهِ فَرِيضَةُ الصَّدَقَةِ الَّتِي فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ وَالَّتِي أَمَرَ اللَّهُ بِهَا رَسُولَهُ فَمَنْ سُئِلَهَا مِنْ الْمُسْلِمِينَ عَلَى وَجْهِهَا فَلْيُعْطِهَا وَمَنْ سُئِلَ فَوْقَهَا فَلَا يُعْطِ فِي أَرْبَعٍ وَعِشْرِينَ مِنْ الْإِبِلِ فَمَا دُونَهَا مِنْ الْغَنَمِ مِنْ كُلِّ خَمْسٍ شَاةٌ إِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ فَفِيهَا بِنْتُ مَخَاضٍ أُنْثَى فَإِذَا بَلَغَتْ سِتًّا وَثَلَاثِينَ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَفِيهَا بِنْتُ لَبُونٍ أُنْثَى فَإِذَا بَلَغَتْ سِتًّا وَأَرْبَعِينَ إِلَى سِتِّينَ فَفِيهَا حِقَّةٌ طَرُوقَةُ الْجَمَلِ فَإِذَا بَلَغَتْ وَاحِدَةً وَسِتِّينَ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَفِيهَا جَذَعَةٌ فَإِذَا بَلَغَتْ يَعْنِي سِتًّا وَسَبْعِينَ إِلَى تِسْعِينَ فَفِيهَا بِنْتَا لَبُونٍ فَإِذَا بَلَغَتْ إِحْدَى وَتِسْعِينَ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِيهَا حِقَّتَانِ طَرُوقَتَا الْجَمَلِ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ بِنْتُ لَبُونٍ وَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ إِلَّا أَرْبَعٌ مِنْ الْإِبِلِ فَلَيْسَ فِيهَا صَدَقَةٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا مِنْ الْإِبِلِ فَفِيهَا شَاةٌ وَفِي صَدَقَةِ الْغَنَمِ فِي سَائِمَتِهَا إِذَا كَانَتْ أَرْبَعِينَ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ شَاةٌ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ إِلَى مِائَتَيْنِ شَاتَانِ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى مِائَتَيْنِ إِلَى ثَلَاثِ مِائَةٍ فَفِيهَا ثَلَاثُ شِيَاهٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى ثَلَاثِ مِائَةٍ فَفِي كُلِّ مِائَةٍ شَاةٌ فَإِذَا كَانَتْ سَائِمَةُ الرَّجُلِ نَاقِصَةً مِنْ أَرْبَعِينَ شَاةً وَاحِدَةً فَلَيْسَ فِيهَا صَدَقَةٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا وَفِي الرِّقَّةِ رُبْعُ الْعُشْرِ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ إِلَّا تِسْعِينَ وَمِائَةً فَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا

اسان کي [محمد بن عبدالله بن المتصنيٰ الانشاري] ٻڌايو آهي؛ مون کي [منهنجي پيءُ] ٻڌايو آهي ته مون کي [ثمامہ بن عبدالله بن انس] ٻڌايو آهي ته [انس] کيس ٻڌايو ته ابو بڪر رضي الله عنه جڏهن بحرين جي سرزمين ڏانهن موڪليو هو ته زڪوات جي حڪمن بابت هن کي هي خط لکيو هو: 'بسم الله الرحمن الرحيم. هي زڪوات جو فرض آهي جيڪو رسول الله صلي الله عليه وسلم مسلمانن تي لازم ڪيو آهي ۽ جيئن الله ۽ سندس رسول ان بابت حڪم ڏنو آهي، ته مسلمانن مان جيڪو به رزق مطابق زڪوات گهري ته اهو ڏئي ۽ جيڪڏهن رزق کان وڌيڪ گهري ته اهو نه ڏئي، يعني - اٺن تي زڪوات جي رزق ۾ - هر چوويهه اٺن تي ۽ ٻڪرين سان ان زڪوات کان گهٽ. هر پنجن اٺن لاءِ زڪوات هڪ ٻڪري آهي. جيڪڏهن اهو پنجويهه کان پنجٽيهه اٺن تائين پهچي ٿو ته پوءِ زڪوات هڪ ماده بنت مخذ آهي. جيڪڏهن اهو ڇٽيهه کان پنجيتاليهه اٺن تائين پهچي ٿو ته زڪوات هڪ مادي بنت لبن آهي، جيڪڏهن اهو ڇٽيهه کان ڇٽيهه اٺن تائين پهچي ٿو ته زڪوات هڪ حِقّه آهي جيڪو نر اُٺ پاران ڀاڻ ڏيڻ لاءِ تيار آهي. جيڪڏهن توهان سٺ کان پنجيتاليهه اٺن تائين پهچي ويا آهيو ته زڪوات هڪ جزع آهي. جيڪڏهن توهان ڇٽيهه کان نوي اٺن تائين پهچي ويا آهيو ته زڪوات ٻه بنت لبن آهي. جيڪڏهن توهان ايڪانوي کان هڪ سئو ويهه اٺن تائين پهچي ويا آهيو ته زڪوات ٻه حِقّه هوندي جيڪي نر اُٺن پاران ڀاڻ ڏيڻ لاءِ تيار آهن. جيڪڏهن اهو هڪ سئو ويهه کان وڌيڪ آهي ته قاعدو اهو آهي ته چاليهه سرن جي هر ضرب لاءِ، زڪوات هڪ بنت لبن جي دم آهي ۽ پنجاهه پڇن جي هر ضرب لاءِ زڪوات هڪ حِقّه دم آهي. ۽ جنهن وٽ چار اُٺن کان سواءِ ٻيو ڪو به اُٺ نه هجي، ته ان تي زڪوات ڏيڻ واجب ناهي جيستائين مالڪ زڪوات ادا نه ڪرڻ چاهي ڇو ته هر پنجن اُٺن لاءِ صرف زڪوات آهي، يعني هڪ ٻڪري. ۽ رَضِىَ اللهُ تَعَالٰى عَنْه ۾ چرايل ٻڪرين جي زڪوات لاءِ، جيڪي باڙ ۾ نه رکيون ويون آهن، شرطون آهن ته جيڪڏهن تعداد چاليهه کان هڪ سئو ويهه سرن تائين پهچي ته زڪوات هڪ ٻڪري آهي، جيڪڏهن هڪ سئو ويهه کان ٻه سو سرن کان وڌيڪ آهي ته زڪوات ٻه ٻڪريون آهن، جيڪڏهن ٻه سو کان ٽي سو سرن کان وڌيڪ آهن ته زڪوات ٽي ٻڪريون آهن، جيڪڏهن ٽي سو سرن کان وڌيڪ آهن ته پوءِ هڪ سؤ سرن جي هر ضرب لاءِ زڪوات هڪ ٻڪري آهي. ۽ جيڪڏهن ڪنهن ريڍار وٽ پنهنجي چاليهه ٻڪرين مان هڪ کان گهٽ آهي ته ان کي زڪوات ڏيڻ واجب ناهي جيستائين مالڪ ان کي ادا ڪرڻ لاءِ تيار نه هجي. ۽ چانديءَ جي سڪن - درهم - تي زڪوات جي رقم هڪ چاليهه آهي جيڪڏهن - اهو ٻه سو درهم تائين پهچي ٿو - ۽ جيڪڏهن اهو ان رقم تائين نه پهچي پر صرف هڪ سو نوي تائين پهچي ٿو ته پوءِ زڪوات ادا ڪرڻ جي ڪا به ذميواري ناهي جيستائين مالڪ ان کي ادا ڪرڻ لاءِ تيار نه هجي.